Bakıda fəaliyyət göstərən bəzi MTK-ların vətəndaşlara qarşı dələduzluğu barədə indiyə qədər çox yazılıb, çox danışılıb. Son zamanlar MTK-ların inşa etdiyi “Novostroyka”larda mənzil alan vətəndaşlarla MTK-lar arasında ciddi bir problem də yaşanır.
Məlumatlara görə, "Novostroyka"larda mənzil alan vətəndaşlarla MTK-ların arasında ciddi bir problem baş qaldırıb. MTK-lar vətəndaşlara təmirsiz, el dili ilə desək, “podmayak” satdığı evlərlə bağlı kələk işlədir. Belə ki, təmirsiz satılan mənzillərin müqavilədə kvadratı böyük göstərilir, amma ev sahibi mənzilinə “kupça” alarkən açıq-aydın kvadrat arasında fərqi müşahidə edir. Müqavilədə, tutaq ki, 100 kvadrat metr göstərilən mənzilin sənədləşdirilərkən 100 deyil, 80 kvadrat olduğu üzə çıxır. Yəni müqavilədə göstərilən kvadratla çıxarışda göstərilən kvadrat arasında ciddi fərqlər olur və vətəndaş mənzili sənədləşdirib ona “kupça” çıxaranda dəqiq hesablayır ki, evin kvadratı 100 yox, 80 kvadratdır. Sonra o 20 kvadratın davası başlayır. Bu, MTK-ların vətəndaşlara qarşı dələduzluq cinayətləridir, vətəndaşları aldatmaqdır, etibardan sui-istifadədir. Əlbəttə, MTK-lar mənzilə qiyməti neçəyə istəsələr qoya bilərlər, bu bazardır, amma 100 kvadrat adı ilə vətəndaşa 80 kvadratlıq sahəsi olan mənzil satılması tamamilə cinayətdir.
“Azərbaycanda da MTK-lara təmirsiz mənzil satmaq qadağan olunmalıdır”
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin rəhbəri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Bakıdakı MTK-ların çoxu vətəndaşları bu şəkildə aldadır. “Bilirsiz, bu problemlər çoxdan var. Vətəndaşları Bakıda mənzil tikintisi ilə məşğul olan bir çox sahibkarların aldatması, onların etibarından sui-istifadə etməsi halları mövcuddur. Təəssüf ki, MTK-lar tək deyil. Eyni zamanda Neft Şirkətinin sifarişlərini yerinə yetirən bir MTK var. Orada da neftçilər bu cür problemlərlə üzləşirlər. Bilirsiz ki, neftçilər orada güzəştli qiymətə mənzil alırlar, kvadrat hesabı ilə isə bu da gəlib güzəştsiz mənzilin qiymətinə çıxır.
Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, sənədləşmə mexanizmində, qanunvericilikdə ciddi boşluqlar var və mexanizmdə olan ciddi boşluqlardan isə MTK rəhbərləri sui-istifadə edib vətəndaşları aldadırlar. Bu boşluqlar qanunvericilik səviyyəsində aradan qaldırılmalıdır. Mənzillərin satılma prosedurları inkişaf etmiş ölkələrin mənzil bazarındakı struktura uyğun şəkildə qurulmalıdır. Yəni hər hansı bir vətəndaş mənzil alanda mənzili qəbul etməmişdən əvvəl onun keyfiyyəti, daxildə yaşayış sahəsinin nə qədər olduğu haqda məlumat almalıdır. Yəni pul verən bilməlidir ki, nə alır, bu mənzilin neçə kvadrat sahəsi var. Amma bizdə bir qədər fərqlidir. Vətəndaş pulu ödəyənə qədər bəzi hallarda o mənzillərə gedib baxmağa belə icazə vermirlər. Azərbaycanda mənzil almaq məsələsi o qədər əlçatmaz olub ki, vətəndaş mənzil alanda sevindiyindən hər şeyi yadından çıxarır. Hətta bəzən mənzil alınır və alınandan sonra mərtəbələr müəyyənlışdirilir, o mərtəbələrə görə də MTK-lar vətəndaşlardan hansısa bir formada pul alır. Yəni birinin mənzili 10-cu mərtəbədədirsə, vətəndaşın mənzilini aşağı mərtəbəyə dəyişəndə ondan əlavə pul, rüşvət tələb edirlər. Bu məsələlərin aradan qaldırılması üçün mənzil bazarının vəziyyəti qanunvericiliyin dəyişməsi ilə daha rahat formaya salınmalıdır, bazar qaydaları sivil bazar qaydalarına uyğunlaşdırılmalıdır. Bir məsələni də qeyd edim ki, artıq Avropada da, dünyanın başqa inkişaf etmiş ölkələrində də, hətta qonşu Qazaxıstanda belə mənzil tikintisi ilə məşğul olan şirkətlərə qanunvericiliklə “podmayak”, yəni təmirriz mənzillərin satılması qadağan edilib”.
A.Nəsirli qeyd etdi ki, bizə yaxın olan ölkələrdən Qazaxıstan kimi, bizdə də bu məsələrə diqqət yetirilməlidir. O vurğuladı ki, 8 ildir Qazaxıstanda bu qanun qüvvədədir: “Azərbaycanda da MTK-lara təmirsiz mənzil satmaq qadağan olunmalıdır. Başqa ölkələrdə belədir ki, vətəndaş istəsə belə, ona təmirsiz ev satılmır. Bizdə də bu qayda tətbiq olunmalıdır, mənzillər təmirli satışa çıxarılmalıdır. Təmirli mənzili də vətəndaş alanda ora mütəxəssis dəvət etməlidir, mənzil qiymətləndirilməlidir”-deyə bildirən A.Nəsirli hesab edir ki, vətəndaş diqqətli olmalıdır.
Leyla QARAXANLI
