Yəmənin qərb sahilini ələ keçirdikdən sonra radikal “Ənsar Allah” (Husi) hərəkatı ölkənin iqtisadi mərkəzi olan neftlə zəngin Marib əyalətinə, Şər doğru irəliləməyə başlayıb. Hökumət ordusunun yenidən qruplaşmağa və əks-hücuma keçməyə çalışması ilə hərbi əməliyyatların şiddətlənməsi baş verir. Prezident İdarəetmə Şurası sahil xəttinin və Qırmızı dənizə çıxışın itirilməsinin güc balansını dəyişdirmədiyini iddia edir.
Hazırda “Ənsar Allah” üzvləri əsasən mərkəzi hökumət qüvvələri tərəfindən idarə olunan və Yəmənin əsas logistika və neft-qaz mərkəzi olan Marib bölgəsində böyük bir irəliləyiş əldə etməyə çalışır. Bu, Yəmənin şimalında hələ də qismən Prezident İdarəetmə Şurasının yurisdiksiyasında olan yeganə əyalətdir. Maribin mümkün itirilməsi ölkənin mərkəzi rəhbərliyini təkcə şimaldakı mövqeyindən məhrum etməklə deyil, Yəmənin coğrafi bölgüsünü iki əks hissəyə, həm də həyati əhəmiyyətli enerji ehtiyatlarına çıxışdan məhrum etməklə təhdid edir. Bu yaxınlarda, 11 sentyabrda husilər Yəmənin qərb sahili üzərində tam nəzarəti ələ keçirərək hökumət qüvvələrini ərazidəki son əsas qaladan - sahil şəhəri olan Dhubabdan məhrum etdilər və Bab əl-Məndəb boğazı yaxınlığındakı adaları ələ keçirdilər. Bu döyüş meydanındakı qazanclar “Ənsar Allah”a Qırmızı dənizdəki əsas gəmiçilik yolları üzərində nəzarət və Qırmızı dənizi Ədən körfəzi ilə birləşdirən dar su yolu olan Bab əl-Məndəb boğazını daha dəqiq hədəfə almaq imkanı verdi. Husilər qlobal dəniz nəqliyyatına müdaxilə etmək niyyətində olmadıqlarını iddia edirlər, lakin Bab əl-Məndəb boğazından tranzitin artıq Səudiyyə Ərəbistanı tankerləri və ticarət gəmiləri üçün bağlanacağını vurğulayırlar.Mərkəzi hökumət əks-hücuma keçə biləcəyini və hətta paytaxt Sənanı geri ala biləcəyini iddia edir. Yəmən Prezident İdarəetmə Şurasının üzvü və Marib qubernatoru general-mayor Sultan əl-Ərəd bildirib: "Döyüşün təbiəti belədir - irəliləyişlər və geri çəkilmələr, geriləmələr və qələbələr var. Bu cür hadisələr, şübhəsiz ki, bizə zərər verir. Və bunun mütəxəssislərlə müzakirə olunan səbəbləri var. Eyni zamanda, hərbi liderlərimizə və onların böyük səylərinə tam əminik. Ayrı-ayrı rayonların süqutu və şəhidlərin ölümü müharibə tarixindəki kiçik hadisələrdir və onlar heç vaxt dövlətimizi bərpa etməyimizə mane olmayacaq".
Bu arada, husilər Yəmən mərkəzi hökumətinin əsas xarici dəstəkçisi olan Səudiyyə Ərəbistanına sərhəddən hücumlarını davam etdirirlər. “Ənsar Allah” hərəkatının hərbi sözçüsü Yəhya Səria bildirib ki, husilər çox sayda ballistik raket və dron istifadə edərək krallıq daxilində silah anbarlarını, komanda məntəqələrini və nəzarət mərkəzlərini məhv etməyə çalışırlar: "Cinayətkar Səudiyyə koalisiyasına bəyan edirik ki, onların xalqımıza qarşı davam edən təcavüzü onların ərazilərinin dərinliyində daha böyük və daha ciddi əməliyyatlarla qarşılanacaq və onlar üçün nəticələr son dərəcə mənfi olacaq".
Buna baxmayaraq, Səudiyyə Ərəbistanı iyul ayında Yəmən münaqişəsinə yeni genişmiqyaslı müdaxiləni nəzərdən keçirməyə başlasa da, hələ də ciddi əks tədbirlər görməyib. Üstəlik, Ər-Riyad mərkəzi hökumətə əhəmiyyətli dəstək verməyə belə öhdəlik götürməyib və fəliyyətini “Ənsar Allah” mövqelərini bombalamaqla məhdudlaşdırıb. Prezident İdarəetmə Şurasına yaxın bir mənbə CNN-ə bildirib ki, Husi hücumunun əvvəlində Yəmən mərkəzi hökuməti Səudiyyə Ərəbistanından hərbi dəstək istəyib, lakin Səudiyyə Ərəbistanı hökumət ordusunun mövqelərini xilas etmək üçün heç bir əhəmiyyətli addım atmayıb. Diqqəti tamamilə İrana və Hörmüz boğazında naviqasiya azadlığına yönəlmiş Vaşinqton da müdaxilə etməyə tələsmir. ABŞ prezidenti Donald Tramp jurnalistlərə bildirib ki, husilər guya ABŞ-la əlaqə saxlayıb və birbaşa qarşıdurma və ya Amerika zərbələri istəmədiklərini bildirib, həmçinin Pentaqonun müdaxilə etməməsinə ümid etdiklərini bildiriblər. Onun şərhi “Ənsar Allah” rəhbərliyinin Yaxın Şərqdəki vacib bir gəmiçilik arteriyasına təzyiq göstərmək üçün güclü bir vasitə əldə etməsi qarşısında ABŞ-ın niyə heç bir kəskin tədbir görmədiyini və görməyəcəyini aydınlaşdırmaq cəhdi kimi səslənir. “Reuters” agentliyinin hesablamalarına görə, ABŞ-ın husilərə qarşı potensial əməliyyatı Vaşinqtondan əhəmiyyətli hərbi qüvvə sərf etməsini və Amerika silah ehtiyatlarını daha da tükəndirməsini tələb edəcək. Agentliyin Vaşinqton mənbələrinə görə, Tramp administrasiyasının ötən il həyata keçirdiyi hərbi kampaniyaya əsaslanan Yəməndəki hərbi kampaniya əhəmiyyətli dəniz və hava qüvvələri resurslarını, eləcə də ABŞ kəşfiyyat aktivlərinin yönləndirilməsini tələb edəcək. ABŞ husilərin dronlarını və raketlərini vurmaq məcburiyyətində qalsa, bu, Amerikanın tutucu qurğu ehtiyatlarını daha da tükəndirə bilər.
Tahir TAĞIYEV
