“Övladına “Cındır” adı qoyan şəxsin psixoloji problemi var, normal düşüncəyə sahib şəxs övladına …”
Bir vaxtlar yeni doğulan körpələrə Həmişəxanım, Komsomol, Gilas, Kombayn, Meyxoş, Cinayət, Dayandur, Təşkilat, Qutu kimi adların qoyulması normal hal hesab olunurdusa, indi bu adlar cəmiyyətdə gülüş obyektinə çevrilir. Rəsmi qurumlar tərəfindən valideynlərə dəfələrlə xəbərdarlıq olunsa da, uşaqlara gülünc, qeyri-adi adların qoyulması hallarına indi də rast gəlinir. Təəssüf ki, bəzi valideynlər övladlarına “Dilənçi”, “Cındır” kimi adlar verir.
Maraqlıdır, insan öz övladına dilimizdə təhqiramiz ifadələr kimi işlədilən "Dilənçi", "Cındır" sözlərindən niyə ad düzəltsin ki? Bu mövzu ilə bağlı psixoloq Könül İsmayılova ilə söhbətləşdik.
- Valideynlər öz övladına “Cındır”, “Dilənçi” adını niyə qoyur, bu nə dərəcədə etikdir?
- Valideynlər övladlarına ad seçərkən diqqətli olmalıdır. Adların uşaq psixologiyasına təsiri böyükdür, ona görə, bu məqamda diqqətli olmaq lazımdır. Valideynlər bilməlidir ki, ad uşağın gələcəkdə şəxsiyyət kimi formalaşmasında böyük rol oynayacaq. "Cındır” adı ilə böyüyüən bir uşaq cəmiyyətdə necə formalaşa bilər?
- Qeyd etdiniz ki, bu cür adlar uşaqların gələcəkdə şəxsiyyət kimi formalaşmasına mənfi təsir edir. Bu gələcəkdə hansı problemlərə səbəb olur?
- Qeyri-adi, gülüş doğuran adları eşidəndə gülməyən adam, yəqin ki, az tapılar. Yəni hisslərimizi gizlədə bilmir, büruzə veririk. Bu hallar, bu yanaşma nə qədər davam edəcək, yaşından asılı olmayaraq, həmin insanlar öz adlarından bezəcək, ikinci dəfə öz adlarını təqdim etməkdən çəkinəcəklər. Yəni ya adını deməyəcək, ya da başqa ad deyəcək, ünsiyyət üçün başqa yol axtaracaqlar. Düşünəcək ki, necə edim özümü təqdim etməyim, birdən nəsə soruşarlar, nəsə deyərlər. Ümumiyyətlə, insanın həyatda özünü qiymətləndirməsi vacibdir. Amma gülüş doğuran ada sahib insanlar bu hissi yaşamaqda çətinlik çəkirlər. Yəni özlərindən utanır, özlərini qiymətləndirmə, özlərinə güvənmə hissi azalır.
- Bu gün valideynlər öz ata-analarının adını yaşatmaq üçün övladlarına köhnə adlar verirlər. Uşaq isə böyüyəndə o addan utanır…
- Valideynlər öz ata-analarının adını yaşatmaq üçün övladlarına köhnə adları verməkdən çəkinməlidirlər. Ad qoymaq, ümumiyyətlə, valideynlərin borcudur. Valideynlər bəzən öz ata-analarının adını yaşatmaq üçün uşaqlarına bir qədər köhnə adları qoyurlar. Fikir versək görərik ki, çox vaxt da uşağı həmin adla çağırmırlar, qondarma adlardan istifadə edirlər. Bu adla çağırmayacaqlarsa, niyə qoyurlar? Yaxud çağırırlar, amma əgər sən öz nənə-babanı, ata-ananı sevirsənsə, bunu ürəyində yaşat. Nənə-babanın adı öz dövrləri üçün aktual olub, bu gün o, uşağa yaraşmaya bilər. Uşaq özünü dərk etdikcə, öz adından utanmağa başlayır.
- Belə bir məlumat yayılıb ki, qeyri-adi, təhqiredici sözlərin ad kimi qoyulmasında kənardan, Azərbaycanı istəməyən qüvvələrin rolu var. Sizcə bu fikirlər nə dərəcədə doğrudur?
- Övladına “Cındır” adı qoyan şəxsin psixoloji problemi var. Normal düşüncəyə sahib olan şəxs övladına bu adı qoymaz. Kənardan adama çox söz deyə bilərlər. Nəzərə almaq lazımdır ki, söhbət övladdan, onun gələcəyindən gedir.
- Məlumdur ki, son illər türk seriallarına maraq yüksəkdir. Bəzi valideynlər serialların baş qəhrəmanlarının adlarını uşaqlarına verir. Bu nə dərəcədə düzgündür?
- Təəssüf ki, bəzi valideynlər serialların baş qəhrəmanlarının adını uşaqlara qoyur. Polad, Feriha, Yaman, Neslihan və s. Valideyn o qəhrəmanı sevə bilər, ancaq uşağı böyüyəndə həmin adın heç bir anlamı qalmayacaq. O serialdan bu gün təsirlənə, qəhrəmanı bəyənə bilərsən, amma üstündən 10 il keçəndən sonra uşaq üçün həmin ad o qədər də əhəmiyyətli olmayacaq, öz adından bəlkə də utanacaq. Ona görə, ad qoymazdan əvvəl diqqətli olmaq lazımdır
Günel CƏLİLOVA
