“Birincisi, məktəblərdə dinlə bağlı fənn tədris olunmalıdır. Bu mütləqdir və bu, dini maarifləndirmədir. Bununla da cəmiyyətdə dini düşüncəni yaxşı mənada dəyişmək mümkündür. İkincisi, cəmiyyətdəki sosial ədalətsizlik də radikal meyllərə yol açmaqdadır. Korrupsiya, yerlibazlıq kimi hallar cəmiyyətin beyninə nüfuz edir. Üçüncüsü isə psixoloji problemlərdir. Özəlliklə gənclərimiz arasında intihar hallarının artması buna nümunədir. Mən xahiş edirəm, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi bu problemin həlli yolunda QMİ ilə də məsləhətləşsin, müzakirə və təkliflərə açıq olsun". Bunu QMİ sədrinin müavini Qəmər Cavadlı deyib.
Sədr müavini insanlar arasında etiqad hissinin yaranması üçün Allah xofunun olmasının vacibliyini vurğulayıb: "Ümumiyyətlə, Allah xofu formalaşmayan insanda etiqad hissi ola bilməz. Filan qız məni atdı, vəssalam, gedib intiharı çıxış yolu kimi görür. Niyə? Çünki onun ürəyində və beynində Allah xofu yoxdur, formalaşmayıb. Allah yadına düşmür. Ailəni nə vəziyyətə salacağı yadına düşmür".
QMİ sədrinin müavininin sözlərindən belə çıxır ki, baş verən bu kimi problemlər dinin məktəblərdə ayrıca fənn kimi tədris edilməməsindən irəli gəlir, giya din tədris olunsaydı nə intiharlar olardı, nə da başqa problemlər.
Ekspertlərin fikrincə, bu fikir əsassızdır və dinin ayrıca fənn kimi keçilməsi ziyanlıdır. Ekspertlər hesab edir ki, din adı altında İranda baş verənlər göz qabağındadır və dinin tədrisinin fəsadları ortadadır. Azərbaycan məktəblərində tarix, həyat bilgisi kimi fənlərin içində dinlə bağlı da geniş məlumat verilir.
Vüsalə Ağabəyli: “Məktəblərdə dinin tədrisini təklif edən şəxsləri dəvət etmək lazımdır ki...”
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vüsalə Ağabəyli hesab edir ki, dinin ayrıca bir fənn kimi tədrisi ziyanlıdır. “Məktəblərdə dinin tədrisini təklif edən şəxsləri dəvət etmək lazımdır ki, ilkin növbədə, konstitusiyamızla tanış olsunlar, dövlətin mahiyyətini öz maraqlarına qatmasınlar. Azərbaycan multikulturalizmi dəstəkləyən tolerant ölkədir, din dövlətdən ayrıdır. Onsuz da ölkəmizdə bir sıra qatı təriqətlə məşğul olanların sayı-hesabı günbəgün artır. Onların vurduğu zərbə də az deyil, hələ fəsadları bəlkə də sonralar üzə çıxacaq. Biz elmin inkişafı ilə məşğul olmalıyıq, təhsilimizin təkmilləşdirilməsinə fikir yönəltməliyik, dini inanclarla, irqi mənsubiyyətlərlə fikir ayrılığı yaratmamalıyıq. Din pərdəsi altında müxtəlif kodekslərlə elmdən kənar çıxış edənlərin əksəriyyəti mövhumatçı dini dəyərləri ilə, şəriət və mollalıq nöqteyi-nəzərləri ilə, xüsusilə də gənclərin beynini korlayıb, onların inkişafına mane olmamalıdır.
Qəribədir ki, XIX əsrdə M.F.Axundzadənin, Vazehin mübarizə apardığı mövzularla biz yenidən XXI əsrdə mübarizə aparmalı olmuşuq”.
Məhərrəm Zülfüqarlı: “Azərbaycan orta məktəblərində dinin ayrıca bir fənn kimi tədrisi qətiyyən məqbul deyil”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı da hesab edir ki, dinin ayrıca tədrisi ziyanlı tendensiya olardı. “Azərbaycan konstitutsiyasında yazılır ki, din dövlətdən ayrıdır. Azərbaycan XXI əsrdə sivil bir dövlət kimi konstitutsiya ilə insanların dini etiqad azadlığını müdafiə edir. Hər bir vətəndaş istədiyi dinə inana da bilər, inanmaya da. Qaldı orta məktəblərdə dinin ayrıca fənn kimi tədrisinin təklif edilməsinə, bu, din xadimi tərəfindən səsləndirilir. Bu onun subyektiv fikridir. Amma Azərbaycan orta məktəblərində dinin ayrıca bir fənn kimi tədrisi qətiyyən məqbul deyil. Azərbaycan tarixi tədris olunur və həmin fəndə islam, xristianlıq, yəhudilik dini barədə də yeri gəldikcə məlumat verilir. Sadəcə olaraq, bu təklifə uyğun olaraq təklif verərdim ki, məktəblərdə Azərbaycan tarixi fənninin saatı artırılsın. Bildiyimiz kimi, ildən-ilə tarix dərslərinin saatı azaldılır. Bu xoşagələn hal deyil. Tarix fənni ilə milli tariximizi təbliğ etməklə dini dəyərlərimizi də təbliğ edə bilərik...”
M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, Azərbaycan əhalisinin 90 faizi Azərbaycan türklərindən ibarətdir, 10 faizini isə milli azlıqlar təşkil edir. Azərbaycan əhalisinin içində islam dininə də, xristianlığa da, yəhudilik dininə də sitayiş edənlərin olduğunu deyən M.Zülfüqarlı vurğuladı ki, tolerant, multikultural bir mühitdə orta məktəblərdə islam dininin tədris olunması ayrıseçkilik siyasətinə gətirib çıxara bilər. Vəziyyətdən çıxmaq, dinin mahiyyətini, qayəsini şagirdlərə, tələbələrə izah etmək üçün Azərbaycan tarixi fənninin saatını artırmaq lazımdır.
İradə SARIYEVA
