Azərbaycanda çox az ailə tapılar ki, təhsillə maraqlanmasın, təhsil sahəsində baş verənləri yaxından izləməsin. Bir sözlə, cəmiyyətimizdə ən həssas mövzulardan biri, bəlkə də birincisi təhsil mövzusudur. Bilirik ki, uzun illərdir Azərbaycan təhsili haqqında çox ciddi nöqsanlar, problemlər mövcud olub, bu gün də bu sahə problemsiz deyil.
Əlbəttə, təhsil sahəsindəki problemlərin həlli yolları ilk növbədə islahatlardan keçir. İslahatlar həyata keçirmədən mövcud problemlərin həlli barədə danışmaq mümkün deyil. 27 iyul 2020-ci il tarixində Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə təhsil naziri vəzifəsinə təyin edilən Emin Əmirullayev təxminən il yarımdır ki, bu sahəyə rəhbərlik edir.
Emin Əmirullayev təhsil naziri təyin edildikdən sonra təhsilin formasında, məzmununda, idarəetmədə hansı yeniliklər, dəyişikliklər baş verib? Emin Əmirullayev keçmiş təhsil nazirlərindən fərqli olaraq təhsil sahəsində olan neqativləri, xoşagəlməz məsələləri daha açıq şəkildə ictimaiyyətə açıqlayır. Buna münasibət necədir? Ümumiyyətlə, təhsildə baş verən yeniliklər necə qiymətləndirilir?
Ekspertlərin fikrincə, əvvəlki dövrdən fərqli olaraq, indi təhsilə baxışda xeyli dəyişikliklər var və islahatların həyata keçirilməsi prosesi diqqəti cəlb edir. Ekspertlərin sözlərinə görə, son dövrlər təhsil sahəsində həyata keçirilən islahatlar özünü daha aydın şəkildə göstərir. Ekspertlər. xüsusən də təhsil sahəsində aparılan islahatların davamı olaraq regional təhsil idarələrinin yaradılması, məktəb direktorlarının nazirlik tərəfindən təyinatı, məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin nazirliyin balansına verilməsi, habelə qəbul qaydalarının elektron şəkildə keçirilməsinə qərar verilməsi məsələsini qeyd edirlər. Bundan əlavə, ekspertlərin sözlərinə görə, nazirin məktəblərdə pul yığımına qarşı tətbiq edilən mübarizə üsulları, çağırışlar, müraciətlər də görülən işlərə daxildir.
Tanınmış təhsil eksperti Nadir İsrafilov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, təhsil sahəsində baş verən proseslərə cəmiyyət birmənalı yanaşmır: “Ümumiyyətlə təhsil sahəsində elə bir məsələ yoxdur ki, cəmiyyətin bütün üzvləri tərəfindən birmənalı qarşılansın, müzakirələrə səbəb olmasın, onun ətrafında diskussiyalar yaranmasın, polemikalara səbəb olmasın. Bu kimi məsələlərə elə məktəbə hazırlığı da, 6 yaşlıları da, 12 illik təhsili də, MİQ-i də, DİQ-də, repetitorluğu da, dərslikləri də, distant təhsili də və sadalamağa ehtiyac olmayan digər sahələri də aid etmək olar. Məsələn, elə götürək repetitorluğu. Bunu, “Təhsilimizin bəlası”, “Zehni əməyin qara bazarı”, “kölgə təhsilinin atributu” adlandıranlar da var, bu fəaliyyət növünə “məktəbi və onun nüfuzunu xilasetmə vasitəsi” kimi baxanlar da. Bu da təbiidir. Çünki hər kəsin məsələyə öz baxış prizması, yanaşma tərzi var. Əski dini mənbələrdə deyildiyi kimi, nəyin düz, nəyin səhv, nəyin həqiqət, nəyin yalan olduğunu sübut etmək mümkünsüz dərəcədə çətindir, çünki hər kəsin öz həqiqəti, öz yalanı var. Nəinki yanaşmalar təkmil hesab oluna bilməz, heç qanunlar, qaydalar belə təkmil olmayıb, heç də hamı tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Elə olmasaydı qanun va qaydalarda bu qədər dəyişikliklər, təkmilləşdirmələr aparılmazdı. Yəni istənilən məsələyə bu kimi yanaşmalar olub və bundan sonra da olacağı istisna deyil.
O ki qaldı təhsildə baş verən prosesləri bilavastə Təhsil nazirinin fəaliyyəti ilə əlaqələndirmək cəhdlərinə, hesab edirəm ki, belə bir yanaşma düzgün mövqe sayıla bilməz”.
N.İsrafilov qeyd etdi ki, təhsildə həmişə proseslər gedir, irəliləyişlər olur, bu gün də xeyli dəyişikliklər mövcuddur. Ekspert deyir ki, Təhsil Nazirliyi təhsildə dövlət siyasətinı həyata keçirən ali idarəedici orqandır: “Təhsil qanunvericiliyimizin tələblərindən, Təhsilə dair İnkişaf Strateqiyasının hədəflərindən irəli gələn vəzifələr əsasında öz işini qurur, təhsildə aşkarlıq, şəffaflıq, humanistlik, demokratiklik prinsiplərinı rəhbər tutur. Bu mənada istər, müəllimlərin, istər, direktorların işə qəbulunu, istər məktəb-valideyn münasibətlərini, istərsə də Regional Təhsil idarələrinin yaradılmasını hazırda bu postu tutan Nazirlə əlaqələndirmək nə dərəcədə düzgündür? Deyək ki, məktəb-valideyn münasibətləri nə bugünün, nə də dünənin problemidir, uzun müddət dartışılan məsələdir, həmçinin sadaladığımız digər məsələlər. Sadəcə, nazirin səmimi açıqlamasını təhrif edərək onu başqa don geydirmək nazirə deyil, gələcəyimiz olan təhsilimizə hörmətsizlikdir. Nazirin cəmiyyətə bu dərəcədə açıq olmasından və yaxınlığından sui-istifadə edib, ucuz reytinq qazanmaq cəhdləri cəmiyyətimizə heç də başucalığı gətirmir...”
İradə SARIYEVA
