Deyirlər, ailə kiçik bir dövlətdir. Bu dövlətin sütunları zədələndikdə onun mənfi təsirini nəinki ər və arvad, eləcə də ailənin digər üzvləri hiss edir. Ailələrin dağılması isə uşaqların həyatında ciddi problemlərə səbəb olur. Belə ailələrin övladları həm maddi, həm də mənəvi problemlərlə üzləşirlər ki, bu amil də onların cəmiyyət üçün normal vətəndaş kimi formalaşmasına mənfi təsir göstərir.
Bütün bu problemlər azmış kimi, bu gün minlərlə uşaq valideyni tərəfindən onun yaşaması, sosial problemlərini həll etməsi üçün vacib olan alimenti ala bilmir. Ailə Məcəlləsinin 75-ci maddəsinə əsasən, hər bir valideyn övladını saxlamağa borcludur. Ancaq öz borcunu ödəməkdən çəkinənlər bu gün məhkəmələrə bu məsələ ilə bağlı müraciətlərin sayının artmasına şərait yaradıblar.
Ədliyyə Nazirliyinin İcra Baş idarəsinin analitik-nəzarət şöbəsinin aparıcı məsləhətçisi Kəmalə Əhmədova media nümayəndələrinə açıqlamasında bildirib ki, bu ilin ilk yarımilində aliment borcuna görə axtarışda olan şəxslərin sayı 3000-dən çox olub.
Qeyd etdiyimiz ki, 3000-dən çox şəxs aliment ödəmədiyi üçün axtarışdadır.
Fatimə Hacıbəyli: “Atadan hökumət güclə aliment alırsa, onun özünü ata adlandırmağa mənəvi haqqı çatmır”
Aliment ödəməkdən yayınanlar haqqında fikir bildirən “Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli də qeyd etdi ki, boşanan qadınların bir hissəsi aliment ala bilmir: “Bəzən icraçılar bu məsələdə passiv olurlar, çox vaxt kişilər bundan yayınaraq ölkəni tərk edir və yaxud da çox cüzi əməkhaqqı ilə bağlı arayış təqdim edirlər. Yəni kişilər aliment verməmək üçün hər yola əl atırlar. Digər tərəfdən, işsiz ata Məşğulluq Mərkəzindən həqiqətən işsiz olduğunu təsdiq edən arayış təqdim etməlidir və idarədə qeydiyyata düşməlidir. Belədə ödəmə müddəti uzadıla bilər. Amma bu da müəyyən vaxtadək mümkündür. Əgər ata təyin olunmuş məbləğdə alimenti ödəmirsə, 2 dəfə xəbərdarlıqdan sonra məsuliyyətə cəlb olunur. Ata hələ işə düzəlmədiyini əsas gətirməklə də aliment ödəməkdən imtina edə bilər. Bu zaman məcburi işə cəlbetmə reallaşa bilər. Amma bu da istismar xarakteri daşıdığından buna gedilmir. Məsələ burasındadır ki, insan yaşayırsa, deməli, haradansa gəliri var. Kimsə ona əl tutur, kömək edir, ailədə yaşayırsa, ailənin digər üzvlərinin gəliri var və s. Prosesi məhkəmə qərarlarının icrasına məsul olanlar daim diqqətdə saxlamalıdır. Atanın gəlir mənbəyi müəyyən edilməli və o, aliment ödəməyə məcbur edilməlidir. Bu isə çox zaman baş vermir və zərərçəkən də ana və körpə olur”.
Onun sözlərinə görə, alimentin ödənməsi həm də mənəvi bir məsələdir: “Ata, ilk növbədə, övladını düşünüb, onun heç olmasa, minimum yaşayışını təmin etməyə borcludur. Bir halda ki, atadan hökumət güclə aliment alır, onun özünü ata adlandırmağa mənəvi haqqı çatmır”.
Hüseyn Axundov: “Nikahı pozulmuş və uşaqlarından ayrı yaşayan valideynlər, atalar və ya analar uşaqlarını saxlamaq üçün müəyyən məbləğdə pul ödəməlidirlər”
Hüquqşunas Hüseyn Axundov bildirdi ki, Ailə Məcəlləsinə əsasən, yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlar ata və anaları tərəfindən saxlanılmağa borcludur: “Eyni zamanda, nikahı pozulmuş və uşaqlarından ayrı yaşayan valideynlər, atalar və ya analar uşaqlarını saxlamaq üçün müəyyən məbləğdə pul ödəməlidirlər. Həmin pul və məbləğ aliment adlanır. Belə ki, alimentin ödənilməsi notarial qaydada ata və ananın birgə razılığı əsasında saziş olaraq da bağlanıla bilər. Lakin elə valideynlər var ki, uşaqlarından ayrı yaşasalar da, uşaqlarının saxlanılması üçün könüllü olaraq aliment ödəməkdən yayınırlar. Bu halda, tərəflərdən biri məhkəməyə alimentin tutulması ilə bağlı iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, məhkəmə əsasında alimentin tutulmasını müəyyənləşdirə bilər. Eyni zamanda onu da qeyd edim ki, tərəflərdən heç biri alimentin tutulması ilə bağlı məhkəməyə müraciət etmirsə, yerli icra hakimiyyətinin müvafiq şöbəsinin məhkəməyə müraciəti əsasında uşaqdan ayrı yaşayan valideynlərdən aliment tutulması mümkündür. Onu da demək istərdim ki, yetkinlik yaşına çatmış, amma əmək qabiliyyətini itirmiş övladların saxlanılması üçün də məhkəmə qaydasında valideynlərdən aliment alınması nəzərdə tutulub”.
Günel CƏLİLOVA
