Mətbuatda yayılan məlumata görə, Ağdaş rayonunda Vətən müharibəsi qazisi Ülvi İsgəndərov intihar edib. Qazinin atası mətbuata oğlunun işlə bağlı problemlərinin olduğunu bildirib:“Neçə müddətdir ki, işsiz idi. Oğluma iş vermirdilər, müraciət etmədiyi yer qalmamışdı. Kənd İcra Nümayəndəliyindən tutmuş hər yerə müraciət etmişdi, müraciətimizə baxmadılar. Yəni iş problemi var idi, sonda da belə oldu”.
Məsələ ilə bağlı Ağdaş rayon İcra Hakimiyyətində Vətən müharibəsi iştirakçıları və şəhid ailələri ilə işin təşkili şöbəsinin müdiri Xaləddin Şabəddinov isə mətbuata deyib ki, işlə bağlı müraciət edilməyib:
“Anası müəllimə, atası isə Rusiyaya gedib-gələn adamdır. Ailədə iki qardaş olublar. İntihar edən qazimiz Vətən müharibəsində Füzuli-Qubadlı-Cəbrayıl istiqamətində döyüşüb. Bu hadisə gözlənilməz oldu. Bizə iş deyil, həyətyanı torpaq üçün müraciət etmişdi. Biz də bələdiyyəyə məktub göndərmişik. Bələdiyyə də bununla bağlı Əmlak Komitəsində məsələ qaldırıb ki, qazimizə torpaq verilsin. Qeyd edim ki, rayonda Prezident tərəfindən təqaüd alan 17 qazimiz var. Eyni zamanda, rayonun 35 şəhidi var. Bizim təşkilat tərəfindən bütün şəhid, qazi ailələlərinə baş çəkilir və sosial durumunun yaxşılaşdırılması istiqamətində işlər həyata keçirilir”.
İlk dəfə deyil ki, işsizlik məsələsinə görə qazi intiharı baş verir. Niyə aidiyyəti qurumlar qazilərin işlə təmin edilməsini əsas işləri saymır? Məgər qazilərin hamısını işlə təmin etmək olmazmı?
Sizin rəhbərlik etdiyiniz təşkilat qazilərin iş probleminin həlli üçün hansı addımlar atır?
“Qazilərə iş təklif edilir, amma o işin qazilərin sağlamlıq imkanlarına uyğun olub-olmadığı məmurlar üçün maraqlı deyil”
“Vətən Müharibəsi İştirakçılarının Hüquqlarının Müdafiəsi” İctimai Birliyinin sədri Nahid Salayevlə əlaqə saxladıq. N.Salayev bizimlə söhbətində bildirdi ki, qazi Ülvi İsgəndərovun intiharı hər kəsi təəssüfləndirib. N.Salayev qeyd etdi ki, bir qazinin intihar etməsi həqiqətdən də ciddi məsələdir, ciddi bir siqnaldır. “Biz təşkilat olaraq bu məsələlərlə bacardığımız səviyyədə məşğul olmağa çalışırıq. Bəzən bizə iş üçün müraciət edən qaziləri öz imkanlarımız hesabına müxtəlif qurumlarda, müxtəlif özəl təşkilatlarda işlə təmin etməyə səy göstəririk, bəzi hallarda buna nail oluruq, bəzən isə çətinliklərlə üzləşirik. Amma dünən baş verən hadisə bir daha göstərdi ki, cəmiyyətdə müəyyən laqeydliyin olması, aşağı ranqlı məmurların öz işlərinə məsuliyyətsiz yanaşması belə acı nəticələrə səbəb olur. Qazilər barədə həssaslıqla danışmaq, onlara münasibətdə həssaslıqla davranmaq lazımdır. Qazilərimiz əsasən rayon yerlərində, regionlarda iş üçün müraciət edərkən aşağı ranqlı məmurların səhlənkarlığı ilə üzləşirlər. Bunu bizə müraciət edən qazilər də deyir ki, müraciətimizə biganə yanaşıldı. Bəzən səhhəti, sağlamlığı ağır olan qazilərimizə sağlıq vəziyyətlərinə uğun olmayan mürəkkəb işlər təklif olunur, bu da təbii olaraq qazilər tərəfindən qəbul edilmir, təklif olunan işdən imtina edirlər. Deməzdim ki, bu gün qazilərə tam olaraq iş təklif edilmir, amma təklif olunan işlərin təsnifatına baxarkən elə işlərin təklif edildiyini görürsən ki, bu sahədə işləməyə qazinin səhhəti, sağlamlığı faktiki olaraq imkan vermir. Məhz ona görə də, müharibənin odundan-alovundan keçmiş, bu dəhşətləri yaşamış insanlar ümidsizlyə qapılır və bu da sonda Ülvi İsgəndərovun faciəsi kimi acı hadisələrlə nəticələnir”.
N.Salayev qeyd etdi ki, dövlət qazilərin, müharibə iştirakçılarının sosial təminatının yaxşılaşdırılması üçün lazımı addımlar atır. O hesab edir ki, qazilərin sosial rifah halının yüksəldilməsi ilə bağlı tələb olunan vəsait elə də böyük məbləğ deyil və dövlət bunu qarşılaya bilir. “Hesab edirəm ki, bəzi kiçik ranqlı məmurların səhlənkarlığı, biganəliyi olmasa qazilərimizi işlə təmin etmək elə də çətin olmaz. Bununla bağlı konkret dövlət siyasəti var, ölkə başçısının, Ali Baş Komandanın iradəsi var. Qazilərimizin işlə təmin edilməsində özəl sektor da aktivlik göstərməlidir ki, bu cür faciələr baş verməsin. Bir qazinin intihar etməsi cəmiyyətdə çox böyük əks-səda verir, narahatlıq doğurur. Bəzi məmurlar qazilərimizə münasibətdə həsasslıq göstərməlidir”.
N.Salayevin sözlərinə görə, mütəmadi olaraq qazilərimizlə psixoloji söhbətlər aparılmalıdır: “Onların vəziyyətləri, qayğı və çətinlikləri, istəkləri bilavasitə qeydə alınmalıdır ki, onlarda ümid yaransın. Bacardıqca qazilərimizə saglamlıqlarının, səhhətlərinin imkan verdiyi işlər təklif olunsun. Təsəvvür edin ki, müharibədə bədən üzvlərindən birini itirmiş qaziyə ağır iş təklif edilirsə, əlbəttə, o ondan imtina edəcək, amma məmur statistikasında qeyd olunacaq ki, biz qaziyə iş təklif etdik, amma o istəmədi. Bütün bu detallar nəzərə alınmalıdır. Bugünkü gün əlini, ayağını itirmiş qaziyə tikinti sahəsində iş təklif ediləcəksə, əlbəttə, orada işləməyə onun səhhəti, sağlamlığı imkan verməyəcək. Qazi sağlamlığına uyğun gəlməyən işdən imtina edir, məmur hesabatında yazır ki, filan qaziyə iş təklif etdik, işləmək istəməyib təklifdən imtina etdi...”
N.Salayev deyir ki, cəmiyyətdə baş verən prosesləri izlədikcə burada xoşagəlməz hadisələrlə də üzləşirik. “Qazilər qalır bir tərəfdə, qazi olmayanlar müxtəlif tələblər səsləndirir, dövlətin müxtəlif orqanları ilə konflikt yaratmağa çalışır. Hər bir məsələnin həlli sivil yollardan keçir. Sivil yollarla da problemləri həll etmək imkanları var. Mən buradan qazilərimizə müraciət etmək istəyirəm. Əgər hər hansı bir problemləru varsa, hansısa məmur özbaşnalığı, bürokratlığı ilə qarşılaşırlarlarsa yuxarı insansiyalara müraciət etsinlər, bu gün Prezidentin özünə də müraciət etmək imkanları var.
Burada bir məsələ də var ki, döyüşən insanlarda adətən bir daxili qürur olur, bunu özümdən də bilirəm, bəzən hər məsələ üçün ağız açmaq, istəklərini ifadə etmək istəmirlər. Bu məsələdə dövlət orqanlarının üzərinə də yük düşür, qazilərlə fərdi söhbətlər edilməlidir, onların istəkləri nəzərə alınmalıdır, hansı işdə işləmək imkanında olduqlarına xüsusi fikir verilməlidir. Nəzərə alsaq ki, iş yerlərində əməkhaqqı elə də yüksək deyil, bu bəzən bir ailənin, hətta bir insanın tələbatını ödəməyə yetmir. Amma bununla belə iş yerləri var”.
N.Salayev həmçinin vurğulayır ki, qazilərlə psixoloji söhbətlər aparılması, onların psixoloji durumunun qaydaya salınması üçün səyyar psixoloq briqadaları yaradılmalıdır. “Dövlətimizin bu istiqamətə ayırdığı maddi vəsait kifayət qədər böyükdür və çox böyük məbləğdir. O maddi vəsaitlərin bir hissəsini psixoloji yardım prosesinə yönəltmək tam mümkündür. Belə deyək, qazilərlə, Vətən müharibəsi iştirakçıları, şəhid ailələri ilə sosialyönümlü işlərin aparılması kağız üzərində olmalı deyil. Yəni hər hansı bir məmur hesabatında “mən bu qədər qaziyə bu qədər iş təklif etdim, amma qazilər imtina etdi” qeydini edirsə, bu o məmurun obyektivliyini ifadə etmir, bu onun subyektiv fikridir. Qazilərə iş təklif edilir, amma o işin qazilərin sağlamlıq imkanlarına uyğun olub-olmadığı məmurlar üçün maraqlı deyil. Çox təəssüf ki, çox zaman aşağı ranqlı məmurların səhlənkarlığı, məsuliyyətsizliyi belə faciələrə səbəb olur. Müharibənin odundan-alovundan çıxmış qazilərimizin iş probleminə, sosial qayğılarına aşağı ranqlı məmurların səhlənkar və biganə yanaşmasına imkan vermək olmaz. Bu problem, xüsusən də bölgələrdə özünü daha qabarıq şəkildə göstərir. Biz cəmiyyət olaraq da buna yol verməli deyilik” - deyə N.Salayev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
