Azərbaycanda həm qadınlar, həm də kişilər arasında nikaha daxil olma yaşı artıb. Son 30 illik statistikaya əsasən bu, ən yüksək göstəricidir. Qeyd edək ki, bundan əvvəlki rekord 2019-cu ildə qeydə alınıb.
Amma 2020-ci ildə qeydə alınan göstərici həmin rekordu da yeniləyib. Belə ki, ötən il nikaha daxil olan qadınların orta yaşı 25,2, kişilərin orta yaşı isə 30 olub.
Ölkədə bundan əvvəl qadınlar arasında nikaha daxil olanların orta yaşının ən yüksək olduğu illər 1990, 2004, 2005, 2011-ci illər (23,7 yaş) və 2019-cu il (24,7) olub.
Kişilər arasında isə nikaha daxil olanların orta yaşının bundan əvvəl ən yüksək olduğu illər 2018, 2019-cu illər olub. 2018-ci ildə ölkədə kişilər arasında nikaha daxil olanların orta yaşı 29 olduğu halda, 2019-cu ildə bu yaş göstəricisi 29,4 olub.
“Yaş həddinin artması ölkədəki sosial-iqtisadi problemlərlə bağlıdır”
Nikaha daxil olma yaşının artması barədə danışan sosioloq Aytəkin Kamranqızı bildirdi ki, yaş həddinin artması ölkədəki sosial-iqtisadi problemlərlə bağlıdır: “Gənclərimiz evlənmək üçün lazım olan şəraiti özlərinə yaratmaq istəyirlər. Əsasən də oğlan uşaqları bu sahədə daha mühafizəkar olurlar. Ev almaq, yaşamaq üçün normal maaşlı işlə təmin olunmaq kimi məqamları düşünürlər. Qızlar da təhsillə bağlı, müxtəlif karyera axtarışında bir qədər əvvəlki kimi tez ailə qurmağa meylli deyillər. Bunun müsbət tərəfi odur ki, insanlar bir qədər dünyanı dərk edib ailə qururlar. Ancaq burada onu da demək lazımdır ki, yaş artdıqdan sonra əksər insanlar “ailə qurmaq lazımdır daha” deyib ailə qururlar. Bunun da sonradan fəsadları olur. Statistika onu göstərir ki, boşanmaların sayı da artıb. Hər 100 nikahdan 40-u boşanma ilə nəticələnir. Bu o deməkdir ki, heç də bir-birini tanıyıb, dərk edib ailə qurulmayıb. Ona görə də bunun müsbət tərəfindən danışmağa dəyməz. Mənfi tərəfi özünü sosial və psixoloji aspektdə göstərə bilər. Yəni erkən ailə qurmağın da öz fəsadları olur. Erkən ailə quranda fərdlər psixoloji və bioloji cəhətdən tamamlanmamış olurlar. Yaş keçdikcə insanların başına daha çox hadisələr gəlir və bu onlarda ruh düşkünlüyünə gətirib çıxarır. Ailə qurmaq yaşının artması müsbət hadisə deyil”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Avropada ailə institutları başqa vəziyyətdədir. Belə ki, onlarda ailə institutları arzuolunan səviyyədə deyil.
A.Kamranqızı hesab edir ki, nikaha daxil olma yaşının artması genofond üçün təhlükəli olacaq: “Genofond üçün yaxşı nəsə vəd etmir. Yaşlı evliliklərdə valideynlər uşaqlara baxma üçün də o qədər enerjili olmurlar. 23-24 yaş ilə 30-35 yaş arasında böyük fərqlər yaranır. İnsan eyni zamanda sosial bir varlıqdır. Başı sosial işlərə qarışanda ailəyə diqqət azalır. Uşaqların tərbiyəsində, ailənin möhkəmlənməsində ciddi təsirlər yaradır”.
Günel CƏLİLOVA
