Kərə yağı Azərbaycan mətbəxinin əsas ərzaqlarından sayılır. İstər yeməklərin hazırlanmasında, istərsə də səhər yeməyində istehlak edilən, əsasən süd və ayrandan hazırlanan kərə yağının orqanizmə bir çox faydaları var. Lakin bunun üçün yağ ilk növbədə keyfiyyətli olmalıdır.
Məlumdur ki, bu gün bazarda müxtəlif çeşiddə kərə yağları var. Onların qiyməti isə yağın markasından asılı olaraq dəyişir.
Qeyd etdiyimiz kimi, ən çox yağ istehlak edən ölkələr arasında Azərbaycan ön sırada dayanır. Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycanda əhalinin kərə yağına olan illik tələbatı 33 min tondur. Bunun 21 min tonu ölkədə istehsal olunur, qalanı xaricdən gətirilir. Məlumdur ki, ölkəyə əsasən Rusiya, Ukrayna, Belarus, Almaniya, Avstraliya və Yeni Zellandiyadan yeyinti yağı idxal olunur.
Satışda olan yağların keyfiyyəti ilə bağlı müxtəlif fikirlər səslənir.
Qeyd edək ki, 1 kq kərə yağının istehsalı üçün azı 20-22 litr yüksək keyfiyyətli südə ehtiyac var. Südün topdansatış bazar qiyməti isə 40-50 qəpikdən az deyil. Bu halda 1 kq kərə yağının maya dəyəri üzərinə istehsal, daşınma və satış xərcləri, vergilər, müəssisənin qazancını da əlavə etsək, 15 manatdan az ola bilməz. Təkcə bu təkzibedilməz fakt Azərbaycanda satışda olan istisnasız olaraq bütün kərə yağlarının saxta və keyfiyyətsiz olduğunu deməyə imkan verir.
Azərbaycan Süd və Süd Məhsulları İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyasının sədri Samir Eyyubov da bir neçə gün öncə media nümayəndələrinə açıqlamasında qeyd edib ki, bəzi keyfiyyətsiz məhsullar istehlakçılara çox bahalı, keyfiyyətli məhsul kimi təqdim edilir. S.Eyyubov da bildirib ki, kərə yağının istehsal xərci ilə satış qiymətində təzad var: “Bəzi keyfiyyətsiz məhsullar istehlakçılara çox bahalı, keyfiyyətli məhsul kimi təqdim edilir. Piştaxtalarda 9-10 manata “Nehrə yağı” satılır ki, onun tərkibinin də minimum 50 %-i bitki mənşəli yağ qatqısıdır. Bitki mənşəli yağ dedikdə, əksər hallarda insan orqanizminə zərərli olan palma yağı nəzərdə tutulur”.
“Təmiz kərə yağının hazırlanması üçün lazım olan südün qiyməti, eyni zamanda istehsal xərcini də nəzərə alsaq, satışda olan kərə yağının qiyməti arasında fərq var”
Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynov qeyd etdi ki, ölkənin əmtəə bazarının yağ seqmentində ciddi problemlər var və kərə yağı adı ilə əhaliyə satılan yağların əksər hissəsinin tərkibi orqanizm üçün zərərlidir: “Satışda “kərə yağı” adı ilə təklif olunan məhsulların əksəriyyətinin əslində kərə yağı ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu yağların bir qismi naməlum heyvanların iç yağı, piylər və bitkilərdən, digər qismi isə mənşəyi bilinməyən kimyəvi materallardan hazırlanır. Bunların tərkibinə isə əhalini aldatmaq üçün kərə yağının dadını və qoxusunu verən xüsusi maddələr qatılır. Belə yağların istehsalında quru süddən də geniş istifadə olunur ki, bu da sağlamlıq üçün təhlükə yaradır”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, təmiz kərə yağının hazırlanması üçün lazım olan südün qiyməti, eyni zamanda istehsal xərcini də nəzərə alsaq, satışda olan kərə yağlarının qiyməti arasında fərq var. Bu fərq də piştaxtalarda olan yağın keyfiyyətini sual altına qoyur.
Günel CƏLİLOVA
