Dünyanın əksər ölkəsində gənclər diplom almağa yox, peşə öyrənməyə cəhd edirlər. Azərbaycanda da son illər peşə məktəblərinə maraq artıb. Bununla belə, hələ də gənclər arasında ali təhsilə maraq daha böyükdür. Bunun bir səbəbi ali təhsilin hələ də prestij hesab olunmasıdırsa, digər səbəbi, sözsüz ki, peşə təhsili məktəblərinin müasir tələblərə cavab verməməsidir.
Məlumdur ki, son illər ölkədə peşə təhsilinə maraq zəif idi. Bu sahənin inkişaf etməsi üçün müəyyən işlər görülməkdə davam edir. Gənclərin peşə təhsilinə yenidən maraq göstərməsi üçün müəyyən layihələr həyata keçirilir.
Danılmaz faktdır ki, peşə təhsilinin insanların yeni həyata hazırlanmasında rolu çox böyükdür. Hazırda peşə təhsili əhatəlilik baxımından daha da genişlənməlidir. Orta məktəbi bitirən gənclərdə maraq əsasən ali təhsilədir. İqtisadiyyatımız inkişaf etdikcə, yeni sahələr yarandıqca, peşə təhsilinə tələbat və maraq da artır. Peşə təhsilinin əmək bazarının tələblərinə daha çevik cavab vermə imkanı var. Bir, iki və üçillik peşə təhsili formaları var. Bu gün istənilən sahədə peşə ehtiyacları məlum olduqda proqramlar hazırlayıb bazara lazımi kadrları yetişdirmək mümkündür.
Təhsil naziri Emin Əmrullayev son çıxışında hər il tələbələrin 30 faizindən çoxunun peşə təhsili almaq istədiyini bildirib. Lakin onların işlə təmin olunmasında problem var – məzunların 42 faizi iş tapa bilmir.
“Daha çox iş yeri yaratmaq lazımdır və bunun üçün hər bölgədə hansı peşələrə...”
Təhsil eksperti Nizami Hüseynov bildirdi ki, son illər peşə təhsilinə maraq artıb. Əvvəllər belə deyildi. Əvvəlki illərə nisbətən müsbət dinamika müşahidə olunur. Bu günə qədər əksəriyyət yalnız ali məktəb haqqında daha çox düşünürdü, məhz ali məktəbə daxil olmağa çalışırdı. İndi düşüncələr, yanaşmalar nisbətən dəyişib: “Ali təhsilə yiyələnmək haqqında çox da fikirləşmirlər. Ancaq gələcək istiqaməti fikirləşsək, əmək bazarına olan tələbata baxsaq, görərik ki, bəzi ali ixtisaslardan daha çox bir sıra peşələrə tələbat artıb. Qeyd etdiyim kimi, peşə təhsilinə maraq artıb. Bu, ilk növbədə, peşə təhsili üzrə dövlət agentliyinin yaradılması ilə bağlıdır. Həmçinin, Türkiyədən mütəxəssislərin dəvət edilməsi və bəzi ixtisaslarda peşə təhsilini bitirənlərə subbakalavr dərəcəsinin verilməsi də sözügedən istiqamətə marağı artırıb: “İş tapmaq problemi ilə yalnız subbakalavrlar deyil, həm də bakalavrlar, magistrlər, bir neçə diplomu olan insanlar da üzləşirlər. Daha çox iş yeri yaratmaq lazımdır və bunun üçün hər bölgədə hansı peşələrə və hansı miqdarda ehtiyac olduğunu bilmək lazımdır. Bu istiqamətdə müəyyən işlər aparılır. SSRİ-də məzunlar, xüsusən peşə məktəbi məzunları dövlət tərəfindən işlə təmin olunurdular, amma indi öz qaydalarını diktə edən bazar iqtisadiyyatında yaşayırıq”.
Günel CƏLİLOVA
