Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatlarına əsasən, narahatlıq doğuran variantlara aid edilən koronavirus ştammlarının yayılması davam edir.
2020-ci ilin sentyabrında Böyük Britaniyada aşkar olunan “Alfa” ştammı iyunun 29-na olan məlumata görə, 172 ölkədə (bir həftə əvvəl 170 ölkə) yayılıb. Əvvəlcə Cənubi Afrika Respublikasında aşkar edilən “Beta” variantı hazırda 120 dövlətdə dövr edir, hərçənd ki, bir həftə əvvəl ölkələrin sayı 119 idi. Sentyabr ayında Braziliyada aşkar edilən “Qamma” ştammı yeddi gün ərzində coğrafiyasını 71-dən 72 dövlətə genişləndirib. Öz növbəsində, Hindistanda aşkar edildikdən sonra 2020-ci ilin oktyabrından bəri mütəxəssislərə məlum olan "Delta" variantı bir həftə ərzində 11 yeni ölkəyə nüfuz edib və hazırda onun mövcud olduğu ölkələrin sayı 96-ya çatıb.
Qeyd etdiyimiz kimi, “Delta” ştammı sürətlə yayılır. Həkimlər, mütəxəssislər bu ştammla bağlı narahatlıqlarını bildirirlər.
Bu ştammda insanlar eşitmənin itirilməsi əlaməti ilə qarşılaşırlar. Bu ştamm xüsusən gənclərdə ağır qrip keçirmə hissi yaradır. Bu, indiyədək yayılan ən təsirli mutasiyadır. Bu ştammın əsas xarakterik xüsusiyyətlərindən biri hüceyrələrə sürətlə nüfuz etməsidir. Ancaq vaksinasiyadan keçmiş şəxslərdə virusun hüceyrəyə keçməsinə əngəl olan qalxan formalaşdığı üçün yoluxma ehtimalı azalır.
Qeyd edək ki, “Delta” ştammı yayıldığı ölkələrə görə simptom fərqlilikləri göstərə bilir. Ölkələrdən asılı olaraq, bu ştammın mədə ağrısı, ürəkbulanma, iştahsızlıq kimi fərqli simptomları da müşahidə edilir.
Təhlükəli ştamm Azərbaycana qonşu ölkələrdə - Türkiyə, Rusiya, Gürcüstan və İranda sürətlə yayılmağa başlayıb. Bu da o deməkdir ki, “Delta” ştammının Azərbaycan üçün risqi qaçılmazdır.
Qeyd etdiyimiz kimi, “Delta” ştammı artıq bir addımlıqdadır. Təhlükəli bu virusdan qorunmaq üçün nə kimi ön tədbirləri görülür və ya görülməsinə ehtiyac var?
“Qapalı məkanlarda karantin qaydalarının tələblərinə ciddi əməl edilməlidir”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən professor, həkim-ekspert Adil Qeybulla qeyd etdi ki, adıçəkilən ştammın belə sürətlə yayılması koronavirus infeksiyasında IV mərhələ, yaxud yeni pandemiyanın baş verəcəyi ilə bağlı alimlərin müxtəlif proqnozları var: “Azərbaycanda epidemioloji vəziyyətlə bağlı bildirim ki, 3 milyondan çox vaksin vurulub, insanların çoxunda immunitet formalaşıb. Ancaq yenə də arxayınlaşmaq olmaz. Yeni ştammın Azərbaycanda yayılacağı təqdirdə özünü necə aparacağı barədə fikir irəli sürmək çətindir. Ona görə də insanlar diqqətli olmalıdırlar”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, situasiyaya uyğun olaraq karantin qaydaları sərtləşdirilə bilər: “Ümumilikdə, qapalı məkanlarda karantin qaydalarının tələblərinə ciddi əməl edilməlidir. Epidemioloji vəziyyətdə hər hansı pisləşmə olarsa, çox sərt tədbirlər görülməlidir. “Delta” ştammının özəlliyindən biri də odur ki, uşaqlar arasında da yayılır. Halbuki, COVID-19-un uşaqlar arasında gedişatı əlamətsiz idi. Lakin “Delta” uşaqlarda ciddi xəstəliklər yaradır. Qonşu ölkələrdə yeni ştamm yayıldığından, Azərbaycanda da olması, yaxud olacağı ehtimalı böyükdür. “Delta” ştammının sürətlə yayılması böyük narahatlıq doğurur”.
Günel CƏLİLOVA
