Hər gün intiharlarla bağlı azı bir xəbər eşidirik. Bəzi günlərdə isə özünə qəsd edənlərin sayını hesablamağa bir əlin barmaqları yetmir. Təəsssüf ki, intihar halları getdikcə adiləşir və cəmiyyətdə reaksiya doğurmur.
İntiharların artmasını mütəxəssislər müxtəlif səbəblərlə əlaqaləndirirlər. İradəsizlik, depressiya, sosial problemlər və digərləri… Ancaq onu da nəzərə almaq lazımdır ki, intihar həddinə çatan şəxs bu problemdən çıxış üçün dəstək, kömək axtarışında olur. Əksər halda həmin şəxsə köməyi psixoloq etməlidir. Ancaq bizim ölkədə bu proses bir az çətindir. Belə ki, psixoloq yanına getmək, psixoloji seansda iştirak etmək istəyən sərvət xərcləməlidir. Çünki əksər psixoloqda bir seansın qiyməti 50-100 manat arasında dəyişir. Təbii ki, bu məbləği eşidən şəxs ya intihar edir, ya da depressiyadan çıxır. Ancaq xarici ölkələrdə, bizdən fərqli olaraq, psixoloqlar əlçatandırlar. Yəni əksər xarici ölkədə psixoloqa getmək hər kəsin büdcəsinə uyğundur.
“Bir seansa 50 manat təklif edilirsə və ən azı 10 seans tövsiyə olunursa, bu, kifayət qədər məbləğ deməkdir”
Psixoloq Könül İsmayılova bildirdi ki, intihar edənlərin sayı artır. Bu halların qarşısını almaq üçün psixoloq qəbullarının qiyməti hər kəs üçün uyğun olmalıdır: “Bir seansa 50 manat təklif edilirsə və ən azı 10 seans tövsiyə olunursa, bu, kifayət qədər məbləğ deməkdir. Hətta 10 deyil, onlarla seans keçmək tələb olunsa, məbləğin ödənilməsi çətinləşir. Məbləği verə bilməyən valideynlər çarəsiz qalıb övladlarını psixoloqlardan çəkindirmək məcburiyyətində qalırlar. Amma problem qaldığı yerdə yetişir və mənfi hallarla nəticələnir. Bədbəxt hadisələr baş verəndən sonra isə valideynin peşmançılığı fayda vermir. Nəticə etibarilə bütün bu olayların başında maddiyyat durur”.
Psixoloq onu da vurğuladı ki, istər ailədaxili problem, istər uşaqların, istərsə də yeniyetmələrin problemi psixoloji səbəblərdən qaynaqlanırsa, ona psixoloq dəstəyi vacibdir: “Psixologiya cəmiyyətin ictimai taktikasına çevrilərsə, bu zaman cəmiyyətdə həm aqressiya azalar, ailədaxili konfliktlər müəyyən qədər tənzimlənər, həm də digər sosial problemlər öz həllini tapmış olar”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, intihar, bütün hallarda, etiraz formalarından biridir: "Eyni zamanda, şəxsin axtarmış olduğu çıxış yoludur. Nə qədər neqativ də olsa, bu, bizim cəmiyyətdə baş verir. İntihara səbəb olan faktorlar çoxdur. İntihar risqi yaşayanlar əsasən tənhalar, müəyyən zərərli vərdişlərə aludə olanlar, xroniki xəstəliyi və depressiyada olan insanlardır. Ancaq təəssüflər olsun ki, bu gün intiharın cavanlaşdığını görürük. Gənc insanlar, yeniyetmələr intihara meyl edirlər. Problemin kökünə varsaq, bunların əksəriyyəti ailədaxili münaqişələrdən qaynaqlanır. Ümumiyyətlə, içində mənəvi boşluq olan, daxili narahatlıq yaşayan insanlar, xüsusən gənclər intihar düşüncəsinə daha tez qapılırlar. Bu baxımdan, insanların psixoloji dəstək alması çox önəmlidir. Amma burada bir yanlış yanaşma var. Hamı gözləyir ki, hansısa psixoloji problem yaransın, sonra psixoloqa üz tutsun. Zamanında profilaktik tədbirlər görülərsə, qabaqlayıcı addımlar atmaq mümkün olar”.
Psixoloq qeyd etdi ki, intihar edən şəxslərdə təfəkkür və idrak rol oynaya bilmir. Çünki psixoloji pozğunluqlar ön planda olur və insan şüurlu şəkildə hərəkət etmək imkanlarından məhrum olur: “Qəzəb və acıq yığılır, nəticədə partlayış baş verir. İntiharların qarşısını almaq üçün ailələr davamlı olaraq maariflənməli, psixoloqlara müraciət etməlidirlər. Eyni zamanda, media və televiziyaların da burada rolu böyükdür. Onlar da maarifləndirmə işində fəallıq göstərməlidirlər”.
Günel CƏLİLOVA
