Məlum olduğu kimi, son günlər 30 min saxta əlilliyin aşkar olunması ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biridir. Ancaq qəribədir ki, 30 min saxta əlilliyin verilməsi ilə bağlı prosesdə çox az sayda adam cəzalandırılıb. Hansı ki, bəzi orqanların korrupsiyalaşması nəticəsində yaranmış problemin cəzasını daha çox vətəndaşlar ödəyirlər. Nəticələrə baxanda məlum olur ki, bunun cəzasını daha çox vətəndaşlar çəkir, onların pensiyaları ləğv edilir, yenidən qiymətləndirməyə cəlb olunurlar.
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi və Səhiyyə Nazirliyi əsasən bu işlərə baxırlar. Əvvəlki dövrlərdə təyinetmə prosesində çox ciddi rüşvət və korrupsiyalaşmanın yayılması nəticəsində saxtakarlıq halları çox olub. Ancaq bu nöqsanlara yol verən şəxslərlə bağlı ciddi irəliləyiş yoxdur. Əlilliyin müəyyən edilməsində forma 88 adlı blankın elektron formada səhiyyə müəssisəsi tərəfindən hazırlanması ilə tənzimlənir. Bu gün imtinaların böyük əksəriyyəti forma 88-in düzgün tərtib edilməməsi ilə bağlıdır. Bu, hardasa bir ay çəkən prosesdir. Yenə təkrar proses və vətəndaşı çətinliyə salırlar, vaxt itkisi 6 aya kimi uzanr. Halbuki, sözügedən blankın doldurulmasında vətəndaş birbaşa iştirak etmir. Blank səhiyyə müəssisəsi və onun əməkdaşları tərəfindən doldurulur. Lakin bunun səhv doldurulması ilə bağlı cəzanı vətəndaş çəkir. Niyə? Niyə cavabdeh olan qurumlar cəzalandırılmır?
“Bəzən görürsən ki, həqiqi əlilliyi olanlara da imtina cavabı gəlir və bu da müəyyən narazılıq yaradır”
Məsələyə münasibət bildirən Əlil Təşkilatları İttifaqının sədri Davud Rəhimlinin sözlərinə görə, sözügedən saxtakarlıqlara görə az sayda cavabdeh şəxsin cəzalandırılması düzgün deyil: “Əlilliyin qiymətləndirilməsini iki qurum aparır – ƏƏSMN-in Tibbi Sosial Ekspert Komissiyası və Səhiyyə Nazirliyi. Burada iki məsul təşkilat var. Həm də bu sistem elektronlaşdığına görə əlilliyi olan şəxslərlə birbaşa təmas yoxdur. Bir də görürsən ki, əlilliyin təsdiq edilmədiyi barədə sistemdən cavab gəlir. Yaxud da təkrar müayinə ilə bağlı göndəriş gəlir. Narazılıqlar da ən çox imtinalarla bağlı olur. Bu zaman ayırd etmək çətin olur ki, nəyə görə imtina edilib. Problem həm də odur ki, bunun hansı qurum tərəfindən edildiyi bəlli olmur. Yəni ƏƏSMN-in müvafiq strukturudur, yoxsa Səhiyyə Nazirliyi. Həqiqətən də ölkədə bir belə saxta əlillik ləğv edilib, ancaq buna şərait yaradanların çoxu cəzalandırılmayıb. Bircə sabir nazir Səlim Müslümov və aparat rəhbəri həbs olunub. O cümlədən, bir neçə tibbi sosial ekspert komissiyasının rəhbərləri məsuliyyətə cəlb olunub. Bu isə yetərli deyil. Belə məlum olur ki, saxta əlillik dərəcələri əsasən əvvəlki nazirin dövründə olub. Hesab edirəm ki, saxta əlillik dərəcələrinin verilməsi ilə bağlı müvafiq qurumlar geniş araşdırma aparmalıdırlar. Bütün günahkarlar öz cəzasını almalıdırlar. Çünki bəzən görürsən ki, həqiqi əlilliyi olanlara da imtina cavabı gəlir və bu da müəyyən narazılıq yaradır”.
ƏTİ sədri onu da qeyd etdi ki, sistemli şəkildə bu məsələ həll olunmalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
