Göyçaydan başlanan fermer narazılığı "inkişaf edərək" hazırda Azərbaycan-Rusiya sərhədinə gəlib çatıb. Sərhəd-keçid məntəqəsində yük avtomobillərinin uzun növbəsi yaranır. Məlumatlara görə, gömrük məntəqəsində 1500-dən yuxarı maşın qarşı tərəfə keçmək üçün növbə gözləyir.
Məlumdur ki, sərhəddə sıxlığın yaranması Azərbaycandan kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracında da ciddi problem yaradıb. Belə ki, mayın 25-də Göyçay fermerləri Ləkciplaq kənd inzibati ərazisində toplaşaraq etiraz ediblər. Fermerlər deyirlər ki, istixanalardan toplanan məhsulları yerli bazarlarda satıb qurtarmaq mümkün deyil, çünki məhsul boldur. Pandemiyaya görə şadlıq evlərinin, kafe-restoranların, dönərxanaların və digər obyektlərin fəaliyyət göstərməməsi səbəbindən daxili alıcılar yox səviyyəsinə enib. Əslində, Rusiya tərəfi məhsullarımızı qəbul edir. Amma problemin kökü Azərbaycan-Rusiya sərhədində yaranan tıxacdır. Avtomobillərlə sərhədi keçmək 10-15 gün çəkir. Nəticədə məhsullar yararsız hala düşür. Digər problem yük avtomobillərinin daşıma xərclərini artırması ilə bağlıdır. Ötən il bir yük avtomobili məhsulları Rusiya ərazisinə 1500 dollara aparırdısa, bu il 4000 dollara daşıyır. Bu da alıcılar üçün əlavə çətinlik yaradır və sonda zərər kəndliyə dəyir.
Onu da qeyd edək ki, 2020-ci il dekabr ayının 10-dan etibarən “Rosselxoznadzor” Azərbaycandan Rusiyaya alma və pomidorun ixracına qadağa qoyub. Buna səbəb idxal olunan məhsullarda dəfələrlə zərərli orqanizmlərin aşkar edilməsi olub. Aidiyyəti qurumların müdaxiləsindən sonra Rusiyaya pomidor ixracı bərpa olunmuşdu.
Ancaq artıq vəziyyət tır sürücüləri üçün dözülməz həddə çatıb. Günlərdir sürücülər qarşı tərəfə keçməyi gözləyirlər. Həmçinin, tonlarla məhsul istifadəyə yararsız vəziyyətə düşür. Bu hal isə sahibkarların müflis olmasına səbəb olur.
Maraqlıdır, bu sahədə yaranmış problem necə həll olunmalıdır? Problemin həll olunması üçün nə kimi işlərin görülməsinə ehtiyac var?
“Rusiya bazarlarına kənd təsərrüfatı məhsullarının daşınmasında alternativ variantlardan, xüsusilə də dəmiryol nəqliyyatından istifadə edilməlidir”
İqtisadçı-ekspert Kamran Məmmədli qeyd etdi ki, vaxtaşırı yaşanan bu durum Rusiya tərəfinin yaratdığı süni problemdir: “Azərbaycandan bu mövsümdə əsasən meyvə-tərəvəz məhsulları Rusiya bazarına ixrac olunur və durum vətəndaşlara külli miqdarda ziyan vurur. Təbii ki, biz ikitərəfli münasibətlərin inkişafında maraqlıyıq, amma Rusiyanın həm bizə, həm də zamanında Türkiyəyə qarşı bu cür ticarət müharibəsi aparması müxtəlif məqsədlər daşıyır”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, ilk növbədə, ixrac bazarları şaxələnməli, Rusiyadan müstəsna asılılıq aradan qaldırılmalıdır: “Odur ki, yeni bazarlara çıxış imkanları araşdırılmalı, fermerlərə alternativ satış bazarları təklif olunmalı və yeni bazarlara çıxış stimullaşdırılmalıdır.
Həmçinin, Rusiya bazarlarına kənd təsərrüfatı məhsullarının daşınmasında alternativ variantlardan, xüsusilə də dəmiryol nəqliyyatından istifadə edilməlidir. Kənd təsərrüfatı məhsullarının bazasında emal sənayesi inkişaf etdirilməlidir. Eyni zamanda, fermerlərə, onların mallarını bazarlara çıxaran şirkətlərə özlərindən asılı olmayan səbəblərdən dəyən zərərlərin bərpası üçün sığorta mexanizmləri tətbiq olunmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
