Cəmiyyətimizdə illərdir mövcud olan və insanların rahatlığını əlindən alan, insanları soyan sahələrdən biri lombardlar və sələmçilərdir ki, indiyə qədər onlarla bağlı hər hansı bir tədbir görülməyib. Faiz məsələsində banklarla yarışa girən lombardlar və sələmçilər, sözün həqiqi mənasında, talançılıqla məşğul olurlar.
Milli məclisin iclasında deputatların müzakirə etdiyi məsələlərdən biri sələmçilər və lombardlarla bağlı olub ki, bəzi millət vəkilləri sələmçilərin və lombardların əhalini soyub taladıqlarını dilə gətiriblər. Milli Məclisdə sələmçilərin və lombardların camaatı bezdirib cana gətirdikləri qeyd edilib.
Bu problem illərdir mövcuddur, maraqlıdır, deputatlar əvvəllər niyə bu problemi qaldırmırdılar? İndi nə baş verib ki, onlar sələmçilərin və lombardların üstünə düşüblər?
Ekspertlər deyirlər ki, indiyə qədər saysız insan lombardların faiz oyunlarına, maxinasiyalarına görə ev-eşiyini, mal-mülkünü satıb müflis olub, amma uzun illər deputatlar bu insanların taleyinə biganə qalıblar və sələmçilərlə bağlı, lombardlara qarşı tədbirlər görməyiblər. İndi bu məsələnin bəzi deputatlar tərəfindən qabardılmasının mahiyyətində bir neçə məqamın olduğunu ehtimal edən ekspertlər hesab edirlər ki, ya bu deputatların özləri, ya yaxın ətraflarında olanlar bu problemlə üzləşiblər, bu səbəbdən də bu məsələni gündəmə gətirirlər, yaxud da onlar gerçəkdən əhalini düşünürlər. Bu məsələ ilə bağlı birmənalı fikir yürütməyin mümkün olmadığını deyən ekspertlər hesab edirlər ki, lombardlar və sələmçilərlə bağlı qanun qəbul edilməlidir.
“Ola bilsin ki, bu sahədə qanunun qəbulu gündəmə gəldiyi üçün...”
Tanınmış iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov bizimlə söhbətində vurğuladı ki, deputatların niyə indi bu məsələni qabartdıqlarının səbəblərini deyə bilməz, amma, bütövlükdə, lombardların, sələmçilərin vətəndaşlara yaratdıqları bir sıra problemlər var və onların aradan qaldırılması üçün qanun qəbul edilməlidir: “Bəzi deputatların bu məsələni indi niyə qaldırdığının səbəbini bilmirəm. Səbəblər müxtəlif ola bilər, ona görə də birmənalı fikir söyləmək çətindir. Ancaq 2015-ci ildən bu məsələ gündəmdədir. 2015-ci ildə devalvasiyalar baş verəndən sonra əhalinin pula tələbatı artdı, əvəzində isə banklar daha sərt kredit siyasəti həyata keçirməyə başladılar. Bazarda bir boşluq yarandı və bu bazarı lombardlar doldurmağa başladılar. Əgər statistikaya baxsanız görərsiniz ki, 2015-ci ildən sonra çoxlu lombard yarandı. Həmin dövrdən etibarən lombardlar və onların yaratdıqları problemlər, hüquqi mexanizmlərinin zəif olması kimi məsələlər gündəmdədir. Yəni lombardlar və sələmçilər məsələsi çoxdan gündəmdədir. Mən bildiyim qədər, bu sahədə qanunvericilik artıq iki ildir hazırlanıb. Ola bilsin ki, bu sahədə qanunun qəbulu gündəmə gəldiyi üçün bəzi deputatlar danışmağa başlayıblar, amma məsələni onlar gündəmə gətirməyiblər”.
R.Həsənov qeyd etdi ki, lombardlarla bağlı çox ciddi problemlər var, əslində, lombard da maliyyə bazarlarından biridir, ona görə də onun tənzimləmə mexanizmi də ayrıca, digər maliyyə institutlarında olduğu kimi, zəmanət mexanizmləri də daxil olmaqla həyata keçirilməlidir. Burada, eyni zamanda, təminatların saxlanması, təminatlara zəmanətin verilməsinin vacib məsələ olduğunu deyən ekspert qeyd etdi ki, söhbət girovların saxlanmasından gedir.
İradə SARIYEVA
