Bəzi lizinq şirkətləri vətəndaşları incidirlər. Müqavilədə nəzərdə tutulan öhdəliklərə əməl etmir, qanundakı boşluqlardan sui-istifadə edirlər.
Məsələn, vətəndaş Mehdi Muradov "Ekolizinq” MMC-nin fəaliyyətindən şikayətçidir. Vətəndaş deyir ki, lizinq şirkəti ona əlavə faiz hesablamaqla yanaşı, cərimə də yazıb. O, bunu belə əsaslandırıb: “2019-cu ilin 28 dekabr tarixində "Ekolizinq” MMC ilə mənim aramda lizinq müqaviləsi bağlanıb. Müqaviləyə 2 saylı əlavəyə görə, ümumilikdə, 22 min 329 manat (bunun 15400 manatı əsas borc, 6928 manat 76 qəpiyi isə faiz təşkil edir), hər ay isə 621 manat ödəniş etməliydim. Hər ay ödənişimi vaxtlı-vaxtında edirdim. Yalnız 2020-ci ilin aprel ayının ödənişini məlum pandemiya səbəbindən edə bilmədim. Ötən il, həmçinin, Prezident İlham Əliyev "Koronavirus (COVID-19) pandemiyasının və bundan irəli gələrək dünya enerji və səhm bazarlarında baş verən kəskin dalğalanmaların Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyatına, makroiqtisadi sabitliyə, ölkədə məşğulluq məsələlərinə və sahibkarlıq subyektlərinə mənfi təsirinin azaldılması ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında” 19 mart 2020-ci il tarixli, 1950 nömrəli Sərəncam imzaladı. Mərkəzi Bank da Prezidentin sərəncamı əsasında 25 aprel 2020-ci il tarixində koronavirus pandemiyası şəraitində əhalinin və biznesin dəstəklənməsi istiqamətində əlavə tədbirlər barədə qərar qəbul etdi. Qərara görə, borcalanın maliyyə vəziyyətindən və kreditin restrukturizasiya edilməsindən asılı olmayaraq, kreditin keyfiyyəti 30 sentyabr 2020-ci ilədək pisləşdirilməyəcəkdi. Aprel ayından sonra aybaay ödənişlərimi etməyə başladım. 2020-ci ilin sonuna kimi lizinq şirkəti borclu olduğuma, əlavə faizlər hesablandığına və cərimə yazılmasına dair mənə heç bir xəbərdarlıq etmədi. Bu zaman aldığım avtomobilimə görə hər ay etibarnamə də verirdilər. İlin sonunda mənə məlumat verdilər ki, sənin qrafikdə nəzərdə tutulmamış ödənişin qalıb”.
Mehdi Muradov deyir ki, lizinq şirkəti ona qanunsuz olaraq 2 min manatdan çox faiz və cərimə hesablayıb.
Şikayətlə əlaqədar “Ekolizinq” MMC-nin mövqeyini öyrənmək istəsək də, telefonları açan olmadı.
Maraqlıdır, lizinq şirkətləri niyə müştərilərə pandemiya ilə əlaqədar güzəşt etmirlər? Onların müştərilərdən əlavə faiz istəmələrinin kökündə nə dayanır?
“Belə bir şəraitdə banklar, lizinq şirkətləri müştərilərdən daha çox pul qoparmaqdan ötrü bəzi vasitələrə əl atırlar”
Məsələyə münasibət bildirən sabiq maliyyə naziri, professor Fikrət Yusifov indiki çətin şəraitdə lizinq şirkətlərinin müştərilərlə bu cür davranmasını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Bunun bir səbəbi daha çox qazanc əldə etmək hərisliyidir. Tez və daha çox qazanmaq. Digər səbəbi pandemiya şəraitində insani keyfiyyətlərin itməsidir. Bəzi şirkətlərin fəaliyyətində vətənpərvərlik, vətəndaşlıq borcunun yerinə yetirilməsi anlayışı yoxdur. Yaxud da bu keyfiyyətlər çox zəifdir. Nəzərə almırlar ki, pandemiya kiminsə tərəfindən ortaya atılmayıb. Bu, ümumilikdə, ümumdünya bəlasıdır. Azərbaycan da dünyanın bir parçası olduğuna görə pandemiyadan sığortalanmayıb. Bütün dünya pandemiyadan zərər çəkənlərə yardım edir, güzəşt paketləri tətbiq edilir. Məqsəd odur ki, pandemiyanın təsirləri minimuma endirilsin. Belə bir şəraitdə banklar, lizinq şirkətləri Azərbaycanda müştərilərdən daha çox pul qoparmaqdan ötrü bəzi vasitələrə əl atırlar. Bu cür şəraitdə müştəriyə cərimə hesablamaq Prezidentin məlum qərarına zidd olmaqla yanaşı, insanlıqdan uzaq addımdır. Dünyanın düz vaxtında olduğu kimi, ödənişlərin edilməsini tələb etmək, sadəcə olaraq, insafsızlıqdır. Görünür, onlar bütün insanlıq keyfiyyətlərini itiriblər. Hesab edirəm ki, bu cür şirkətlərə dövlətin münasibəti sərt olmalıdır. O mənada ki, dövlət pandemiya ilə əlaqədar bir sıra şirkətlərə maddi yardım, vergi və digər güzəştlər edir. Həmin şirkətlər dövlətin güzəştlərindən məhrum edilməlidirlər”.
Professor hesab edir ki, yalnız o halda gərəkən nəticəni çıxaracaqlar.
Vidadi ORDAHALLI
