Bir sıra yerli telekanallar xalqımızın, dövlətimizin milli maraqlarına zidd layihələrin hazırlanaraq ekranlara çıxarılması sahəsində sanki yarışa giriblər. Elə bir bayağı, qeyri-əxlaqi məsələ yoxdur ki, telekanallar ona “aktual” donu geydirib efirə verməsin və onu norma kimi təbliğ etməsinlər. Ekranlar, efirlər xalqın, dövlətin ənənələrinə, tarixinə, milli mənlik şüuruna ziyanlı verilişlərlə boldur.
Diqqətçəkən məqam odur ki, milli dövlətçilik maraqlarının, ənənələrinin, xalqın tarixi, mədəniyyəti, mənəvi dəyərləri, xalq sənəti və sair barədə verilişlərə, layihələrə bir nəfər də sponsorluq etmək istəmir, bu cür verilişlərə maliyyə xərcləmir, amma bayağı şoulara, əxlaqsızlığı təbliğ edən, ailə dəyərlərinə zərbə vuran, mənəviyyatımızı zədələyən, xalqımızı ləkələyən verilişlərə sponsor tapmaq çətin olmur, sanki şirkətlər də əxlaqsızlığı təbliğ edənlərə sponsorluq etmək üçün növbəyə dayanırlar. Bir ciddi layihə illərlə efirə çıxa bilmir, amma bayağı bir proqram maneəsiz efirlərə çıxa bilir, özü də adlı-sanlı şirkətlərin sponsorluğu ilə.
Mübariz Göyüşlü: “Şirkətlər biznes maraqlarını mənəvi dəyərlərin təbliğindən üstün tutaraq şou verilişlərinə...”
“Müasir İnkişaf” Birliyinin sədri Mübariz Göyüşlü “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu problem olduqca aktualdır. M.Göyüşlünun fikrincə, bu məsələdə vətəndaşların və şirkətlərin məsuliyyəti elə də böyük deyil, şirkətlər çox zaman özlərini reklam etmək üçün “daha baxımlı” verilişlərə sponsorluq edirlər ki, tanınsınlar, bu onlara gəlir gətirsin. “Şirkətlərin çoxu bəzən verilişin mahiyyətinə, məzmununa, ideyasına əhəmiyyət vermir, ona fikir verir ki, hansı verilişə tamaşaçı daha çox baxır və reklamı da həmin proqrama verir. Sponsor şirkətlərin məqsədi aydındır, onlar öz məhsullarını, göstərdikləri xidmətləri televiziyalarda reklam etməklə özləri üçün yeni geniş bazar, satış imkanları əldə etməyə çalışırlar. Şirkətin məqsədi pul qazanmaqdır. Şirkət rəhbərlərinin çoxu hesab edir ki, bu məqamda mənəvi dəyərlərin təbliğini düşünmək onun şirkəti üçün maddi itki olar. Ona görə də şirkətlər biznes maraqlarını mənəvi dəyərlərin təbliğindən üstün tutaraq şou verilişlərinə, bayağı proqramlara maliyyə dəstəyi göstərirlər və mədəniyyət, tarix, elm və təhsil kimi sahələrlə bağlı verilişlərə sponsorluq etmək istəmirlər. Əlbəttə, bu tip verilişlərə daha çox maliyyə yatırımı edilməlidir ki, biz bunun bəhrəsini indi görməsək də, gələcəkdə, bir ilə, beş ilə görəcəyik. Bundan qazancımız daha çox olacaq”.
M.Göyüşlünün sözlərinə görə, televiziyanın üzərinə düşən əsas vəzifə tamaşaçını maarifləndirməkdir. O, hesab edir ki, televiziyalar maarifçilik işlərini əsas tutaraq tamaşaçının araxasınca getməli deyil, əksinə, tamaşaçını öz arxasınca aparmağı bacarmalı və tamaşaçını yuxarı səviyyəyə qaldırmalı, onun düşüncəsini, marağını, zövqünü formalaşdırmalıdır ki, o, bayağılığa meyl etməsin. “Əlbəttə, bayağı verilişlər hazırlamaq, şit-şit söhbətləri ekrana gətirmək, ekranı dava-qalmaqal, söyüş məkanına çevirmək, vayxanaya, toyxanaya döndərmək, intriqalar ətrafında müzakirələr açmaq daha asandır, nəinki intellektual, mədəni-mənəvi, tarixi mövzuları təbliğ edən verilişlər hazırlamaq. Bu mövzularda verilişlər hazırlayıb auditoriyanı maarifləndirmək daha çətin olsa da, bunu etmək mümkünsüz də deyil. Hesab edirəm ki, telekanallarımız buna meyl etməlidirlər. Onu da deyim ki, televizya proqramları ilə bağlı müəyyən dövlət və özəl qurumlar tərəfindən dəstək proqramları həyata keçirilməlidir” - deyə M.Göyüşlü qeyd etdi.
Altay Məmmədov: “Azərbaycan xalqının mənəviyyatına, adət-ənənələrinə zidd proqramların ayrı-ayrı şirkətlər tərəfindən maliyyələşdirildiyi göz önündədir”
Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Altay Məmmədov isə hesab edir ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şirkətlərin bir çoxu bayağı proqramlara himayədarlıq edirlər. “Təəssüflər olsun ki, telekanalları başına götürən şit-bayağı verilişlərin, qondarma qalmaqalların, ailə-məişət hadisələrinin sponsorları daha çoxdur. Azərbaycan xalqının mənəviyyatına, adət-ənənələrinə zidd proqramların ayrı-ayrı şirkətlər tərəfindən maliyyələşdirildiyi göz önündədir. Biz bunu həmin şirkətin bu verilişlərdə reklam edilməsində görürük. Bizim bəzi telekanallar cəmiyyətdə baş verən hansısa təsadüfi, epizodik bir hadisəni az qala kütləvi bir hal kimi təqdim edirlər, bu da xalqımızın ailə dəyərlərinə zidd təqdimatdır. Mən o verilişlərin adlarını çəkmək istəmirəm, onları hamı bilir. Baxırsan bir ciddi adamı verilişə çağırırlar, ona bayağı, qeyri-ciddi suallar verirlər ki, verilişləri şoulaşdırsınlar. Hesab edirəm ki, yerli şirkətlər o cür verilişlərə deyil, xalqımızın, dövlətimizin milli maraqlarını, mədəniyyətini təbliğ edən verilişlərə sponsorluq etməlidirlər” - deyə müsahibimiz qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
