Azərbaycanda yalnız xarici ölkələrə təyyarə reyslərinin qiymətləri baha deyil, eyni zamanda, ölkədaxili reyslərin də qiyməti başqa ölkələrlə müqayisədə bahadır.
Ölkədaxili reyslərin qiyməti isə Tarif Şurası tərəfindən müəyyən edilir. Tarif Şurasının hava nəqliyyatı ilə ölkədaxili sərnişindaşıma xidmətlərinin yuxarı həddi (əks istiqamət üzrə eyni olmaqla) Bakı-Naxçıvan-70, Bakı-Gəncə 56, Bakı-Zaqatala 52, Bakı-Lənkəran 41, Gəncə-Naxçıvan 60 AZN olaraq göstərilir. Arasında Bakı ilə Naxçıvan qədər məsafə olan Türkiyənin İqdır şəhərindən Ankaraya, yaxud İstanbula uçuşun qiyməti bizim pulla təxminən 20-25 manat olsa da, Azərbaycanda Bakı-Naxçıvan reysinin qiyməti bir sərnişin üçün 70 AZN təşkil edir.
Azərbaycanda daxili uçuş reyslərinin qiyməti niyə bahadır?
“...burada çox ciddi korrupsiyadan söhbət gedir”
Sosial-iqtisadi sahə üzrə tanınmış mütəxəssis İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə bunun səbəblərini açıqladı: “Ümumiyyətlə, AZAL şirkəti, onun fəaliyyəti, uçuş qiymətlərinin baha olması barədə çox ciddi narazılıqlar var. İndi informasiya əsridir və sadə kənd adamından tutmuş, hər kəs mobil internet üzərindən araşdırma aparır, bizdəki qiymətlə başqa ölkələrdəki qiymətləri müqayisə edir. Təsəvvür edin ki, AZAL-ın xidmət qiymətləri ən bahalı aviakampaniyaların qiymətlərinə yaxınlaşıb, hətta bəzi hallarda ötüb də. Öz yerləşdiyimiz məkanda isə AZAL-ın istər daxili reyslərlə, istərsə də beynəlxalq uçuşlarla bağlı qiymətlərinə baxsaq görərik ki, digər ölkələrdəki daxili uçuş qiymətlərindən ən azı iki-üç dəfə bahadır. Bəzi hallarda AZAL qiymət artımını xidmətlərin qiymətlərinin yüksək olması ilə müqayisələndirir, bəzən isə, ümumiyyətlə, bu barədə mövqe ifadə etmir. Eyni zamanda, bilirsiniz ki, Azərbaycan hava yollarında AZAL tam monopolist şirkətə çevrilib. Xatırlayırsınızsa, Gəncədən və Qəbələdən “Pegasus” şirkətinin ucuz qiymətə təşkil etdiyi reyslər vardı, onu da sıxışdırıb sıradan çıxardılar”.
İ.Hüseynlinin sözlərinə görə, bu da AZAL-ın monopolist bir mövqedə dayandığının göstəricisidir ki, demək olar, qiymətləri diqtə edir. “Müqayisə üçün deyirəm, məsələn, İgdırdan Ankaraya, İstanbula təşkil edilən uçuş biletinin qiyməti 20-30 manat civarındadır, amma Bakı-Naxçıvan reysi üçün Tarif Şurasının müəyyənləşdirdiyi qiymət 70 manatdır. Nəzərə alsaq ki, Bakı şəhərində yaşayan Naxçıvan kökənli 7 nəfərlik bir ailə dincəlmək, yaxud bir başqa məqsədlə Naxçıvana gedirsə, 7 nəfərlik ailə üzvünün ora gedib-gəlməsinə yalnız bilet üçün 980 manat lazımdır. Bu da həddən artıq baha, digər ölkələrin daxili qiymətləri ilə müqayisəolunmaz bir qiymətdir. Hətta bu qiymətə Gürcüstanın Kutaisi şəhərindən bütöv bir ailə xarici ölkələrə uçub geri qayıda bilər. Yəni bütün bunlar bir nömrəli problemə çevrilib.
Artıq xaricdə, xüsusən də qardaş Türkiyədə təhsil alan minlərlə gəncimiz var, onların ölkəmizə gəlib-getməsi üçün kifayət qədər əlçatmaz qiymət müəyyənləşib. Bura həm Ankaraya, həm də İstanbula olan uşuşların qiymətləri daxildir. Eyni zamanda, Ukraynanın Kiyev şəhərinə olan qiymətlər də həddən artıq bahadır. Yəni bütün bu problemlərin qarşısı alınmalıdır. Bu sahədə ciddi narazılıq və bu sahədəki bahalıq ölkədaxili bir problemə çevrilib. Hətta nəzəri cəhətdən fikirləşsək, burada çox ciddi korrupsiyadan söhbət gedir. Bilirsiniz ki, pandemiya dövründə 80 milyon manat civarında AZAL kompaniyasına dövlət tərəfindən yardım olundu. Dövlət bu tip kompaniyalara yardımlar etdi. Ən böyük yardım edilənlərdən biri də AZAL oldu. Halbuki, həmin dövrdə AZAL, ümumiyyətlə, uçuşları, xidmətləri yerinə yetirmədi. Ona ayrılan dövlət yardımının da hara xərcləndiyi haqda ictimaiyyətdə məlumat yoxdur” - deyə İ.Hüseynli qeyd etdi.
İ.Hüseynli hesab edir ki, cəmiyyətdə yaranmış fikrə görə, AZAL kifayət qədər korrupsiyalaşmış şirkətdir və vətəndaşların maraqlarını düşünmür, həm daxili, həm də xarici reyslərin qiymətini bir neçə qat artırır.
Onun sözlərinə görə, əhalinin narazılığını nəzərə alaraq qiymətlərin aşağı salınması istiqamətində addımlar atılmalıdır.
İradə SARIYEVA
