Son günlər sosial şəbəkələrdə autizm sindromlu uşaqlara verilən müavinətin kəsildiyi bildirilir. Qeyd edilənə görə, əvvəlki dövrlərdə həm uşaqların özlərinə, həm də onların baxıcılarına müavinət verilsə də, indi verilmir.
Hətta bu məsələni millət vəkili Əli Məsimli də Milli Məclisin sonuncu iclasında xüsusi vurğulayıb. Deputat çıxışı zamanı autizmli uşaqlarla bağlı bu problemi parlamentdə qaldırıb: “Bu cür insanlara xüsusi qayğı lazımdır. Həmin uşaqlara verilən simvolik müavinətlər də kəsilib. Onlara diaqnoz qoymaq çox asan məsələdir. Gərək həmin məmurların uşaqları elə olsun və görsün ki, onlara nə qədər vəsait xərclənir”.
Autizmli uşaqların müavinəti niyə kəsilib?
“...sosial ödənişlərin dayanması heç də əlilliyin ləğvi deyil”
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr və kommunikasiya şöbəsinin müdiri Fazil Talıbov baki-xeber.com-a bildirdi ki, sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar 18 yaşına çatdıqda onların sağlamlıq imkanları məhdudluq müddəti başa çatır. “Qanunvericiliyin tələbinə, beynəlxalq təcrübəyə uyğun olaraq, zəruri prosedur kimi, 18 yaşdan həmin uşaqlara əlillik dərəcəsi təyin edilməlidir. Bir çox halda valideynlər, o cümlədən, autizm sindromlu, sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların valideynləri bu barədə məlumatsız olur, övladı 18 yaşına çatsa da, ona əlillik dərəcəsi təyin edilməsi üçün e-sistemə göndəriş daxil edilməsindən ötrü ərazi səhiyyə müəssisəsinə müraciət etmirlər. Nəticədə uşağa sosial ödəniş dayanarkən narazılıq edirlər. Ona görə də valideynlər uşaq 18 yaşına çatdıqda, qanunvericiliyə müvafiq olaraq, ərazi səhiyyə müəssisəsinə müraciət etməli və uşağa əlillik dərəcəsi verilməsi üçün göndəriş (Forma-88) səhiyyə müəssisəsi tərəfindən Dövlət Tibbi-Sosial Ekspertiza və Reabilitasiya Agentliyinin e-sisteminə daxil edilməlidir”.
F.Talıbovun sözlərinə görə, bundan sonra isə agentlik tərəfindən autizm sindromlu sağlamlıq imkanları məhdud uşağa 18 yaşından sonra ömürlük əlillik dərəcəsi təyin edilir. “Onlara əlillik də sağlamlıq imkanları məhdudluq müddəti bitdiyi vaxtdan təyin olunur, yəni sosial ödənişin də davamlılığı təmin edilir. Media, o cümlədən, “Bakı-Xəbər” qəzeti tərəfindən də sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların valideynlərinin bu istiqamətdə məlumatlandırılması, sosial ödənişlərin dayanmasının heç də əlilliyin ləğvi deyil, sadəcə, sağlamlıq imkanları məhdudluq müddətinin bitməsi olduğunun həmin valideynlərə çatdırılması çox faydalıdır.
Onu da bildirim ki, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyindəki 1 və 2 saylı uşaq reabilitasiya mərkəzlərində autizm sindromlu uşaqlara da müasir və sınanmış metodlar əsasında tibbi-sosial reabilitasiya xidmətləri göstərilir. Bu kateqoriyadan olan uşaqların səmərəli reabilitasiyası üçün qeyd olunan müəssisələrdə müasir şərait yaradılıb. Həmin uşaqlara peşəkar psixoloq, əmək terapevti, özünəqulluq və loqoped xidmətləri də göstərilir.
Eyni zamanda, nazirliyin sosial sifarişləri əsasında son illərdə icra olunan reabilitasiya yönümlü sosial xidmət layihələrinin bir istiqamətini autizm sindromu olan uşaqlara defektoloji və psixoloji yardımın göstərilməsi təşkil edib. Hazırda autizmlə yanaşı, digər səbəblərdən sağlamlıq imkanları məhdudluq təyin edilmiş uşaqlar üçün reabilitasiya infrastrukturu genişləndirilir. Bu məqsədlə 2021-ci ildə Qəbələ və Şəmkir rayonlarında da uşaq reabilitasiya mərkəzlərinin istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulub” - deyə F.Talıbov bildirdi.
İradə SARIYEVA
