Abşeron yarımadasının şimal-şərqində yerləşən Xəzər rayonunun ərazisi qədim yaşayış məskənlərindən hesab olunur. İndiki Xəzər rayonunun yaşayış məntəqələri 1921-1936-cı illər ərzində mövcud olan və o zaman daha geniş ərazini, həmçinin, bir neçə kəndi də əhatə edən “Qala-Maştağa inzibati rayonu”nun ərazisinə aid edilib.
Sonralar inzibati rayonlaşmanın yeni bölgüsünə uyğun olaraq, hazırkı Xəzər rayonunun yaşayış məntəqələri 1936-cı ildə yaradılan və 1966-cı ilədək fəaliyyətdə olmuş S.Artyom (F.S.Sergeyev) rayonu inzibati vahidliyinə qatılır. 1966-cı ildə “M.Əzizbəyov adına rayon” inzibati ərazi vahidliyi təsis olunur. 2011-ci il may ayının 24-də isə rayonun adı yenidən dəyişdirilərək “Xəzər” adlandırılıb. Hazırda 8 yaşayış məntəqəsini (Mərdəkan, Buzovna, Şüvəlan, Binə, Qala, Şağan, Zirə, Türkan) özündə birləşdirən Xəzər rayonunda 200 minə yaxın əhali yaşayır. Ancaq nəzərə alsaq ki, sözügedən rayonda başqa rayonlardan gələnlərin böyük qismi qeydiyyatda deyil, o zaman Xəzər rayonunda yaşayanların sayı daha çoxdur.
Xəzər rayonu Binə qəsəbəsinin problemlərindən biri də məktəblə bağlıdır. Qəsəbədə 6 məktəb olsa da, bu, əhali sıxlığını nəzərə alsaq, yenə azlıq təşkil edir. Sakinlər deyirlər ki, ən az 4 məktəbin tikintisinə ehtiyac var. Binənin Yeni məhəllə adlanan yaşayış massivində 5 minədək əhali yaşayır, amma massivdə məktəb yoxdur. Sakinlərin sözlərinə görə, məktəb sarıdan uşaqlar olmazın əziyyət çəkirlər. Məcburiyyətdən 326 saylı məktəbə gedirlər, amma bunun üçün şagirdlərə maşın kirayələnir. Məsafə o qədər uzaqdır ki, piyada getmək mümkünsüzdür.
“Məktəbin olmaması təhsilin keyfiyyətinə də ciddi mənfi təsir edir”
Massiv sakini Mehdi Məmmədov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, məhəllənin başlıca problemlərindən biri su və məktəb yoxluğudur: “Üç övladım var. Onlardan 2-si məktəbi bitirib, biri oxuyur. Keçən müddət ərzində onların təhsil alması ilə bağlı valideyn olaraq çox əziyyət çəkmişik. Problem ondadır ki, massivdə məktəb olmadığına görə uşaqlar ya 326 saylı məktəbə, ya da Laçın rayonundan olan məcburi köçkünlər üçün tikilmiş məktəbə getməli olurlar. Laçın məktəbi 8 illikdir. Hər iki məktəb uzaqda yerləşdiyi üçün burada yaşayanlar məktəbə piyada gedə bilmirlər. Məcburdurlar ki, ayrıca maşın kirayələnsin. Bu da indiki dövrdə sərf etmir. Çünki burada yaşayanların çoxu günəmuzd əmək fəaliyyəti ilə məşğul olur. Yəni iş olanda olur, olmayanda evdə otururlar. Hələ payız-qışda yolların palçıq içində olmasını demirəm. Bu ayrı bir dərddir. Ona görə də bizim əsas istəyimiz odur ki, Yeni məhəllə yaşayış massivində məktəb tikilsin. Sakinlərin canı bu zillətdən xilas olsun. Bir məqamı da xüsusi qeyd etmək istəyirəm ki, məktəbin olmaması təhsilin keyfiyyətinə də ciddi mənfi təsir edir. Siniflərdə sıxlıq üzündən uşaqların dərs göstəriciləri aşağıdır. O biri tərəfdən, karantinlə əlaqədar onlayn dərslərə üstünlük verilir. Burada yaşayanların çoxunun ev telefonu yoxdur”.
Binədəki məktəb problemi ilə bağlı Təhsil Nazirliyinin mövqeyini öyrənmək istəsək də, bu mümkün olmadı.
Vidadi ORDAHALLI