Martın 27-də Bakının Qaradağ rayonu, Korgöz qəsəbəsi ərazisində yerləşən daş karxanasında kombayn mişarının Balafər Əmirovun baş nahiyəsini kəsməsi nəticəsində o, hadisə yerində ölüb.
Ümumiyyətlə, əksər daş karxanasında vəziyyət bu gündədir. Ən azından, uzun illərdir daş karxanalarında hökm sürən özbaşınalıq bu qənaətə gəlməyə əsas verir. Dəfələrlə bu haqda yazılsa da, bu sahədə müsbətə doğru əsaslı nəticə əldə edilməyib. İstifadə edilən avadanlıqlar müasir tələblərə cavab vermir. 70-ci illərin avadanlıqlarından istifadə edilir.
Həmçinin, qanunvericiliyin tələbləri pozulur. İşçilərlə əmək müqaviləsi bağlanmır. Nəticədə də işçinin başına hansısa bədbəxt hadisə gəldikdə ona dəyən ziyana görə müəssisəni günahlandıra bilmir. Dəymiş ziyana görə müəssisədən təzminat tələb etmək hüququndan məhrum olur. Müəssisə isə, belə olan halda, məsuliyyətdən qaçır. Nəticədə işçi əmək qabiliyyətini itirir. Dəymiş ziyanın ödənilməsi məsələsini belə qaldıra bilmir. Daş karxanalarında faciəvi şəkildə dünyasını dəyişən insanların ailələrinə heç bir yardım edilmir. Bütün bunların nəticəsində insanlar daş karxanalarının qanunsuz fəaliyyətinin qurbanına çevrilirlər.
Ümumiyyətlə, bu gün daş karxanalarına nəzarət yox dərəcəsindədir. Bir sıra hallarda daş karxanaları iş vaxtı baş vermiş ölüm hallarını gizlədirlər. Bütövlükdə, daş karxanalarının bitməyən özbaşınalıqlarına niyə son qoyulmur?
“Müəssisə məsuliyyətdən qaçır”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən Azad İstehlakçılar Birliyinin rəhbəri Eyyub Hüseynov daş karxanalarında illərdir yaşanan özbaşınalıqları bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Daş karxanalarında əsasən ucuz işçi qüvvəsindən istifadə edilir. Karxanalarda əsasən ərazidə yaşayan vətəndaşlar və həbsdən çıxmış şəxslər çalışırlar. Məsələn, Qızıldaş qəsəbəsinin adını çəkmək olar. Ümumilikdə, daş karxanalarında qanunlar yox, antiqanunlar hökm sürür. Orada ölkənin hər yerindən gəlmiş günəmuzd işləyən fəhlələr bir parça çörəkdən ötrü ən ağır şərtlər altında çalışırlar. Antisanitar və həddən artıq təhlükəli iş şəraitində çalışırlar. Karxanalarda işlədilən avadanlıqların çoxu köhnə və istismar müddətini başa vurmuş qurğulardır. İşçilərin təhlükəsizliyinə, ümumiyyətlə, baxan yoxdur. Faktiki olaraq, karxanalarda Əmək Məcəlləsi işləmir və necə deyərlər, ora tamam ayrı bir aləmdir. Daş karxanalarında ona görə qanunlar işləmir ki, onların arxasında böyük oliqarxlar dayanırlar. Karxanaları himayə edən dairələr imkan vermirlər orada qanunlar işləsin. Bu səbəbdən əksər halda orada işləyən işçilərlə əmək müqaviləsi bağlanmır. Qanunsuz olaraq işçilər istismar edilir. Bütün bunların nəticəsidir ki, illərdir daş karxanalarında mövcud olan özbaşınalıqlara son qoyulmur. Ona görə də qanunların işləmədiyi karxanalarda istənilən özbaşınalıq baş verə bilər. Əslində, karxanalarda işlədilən maşınların pasportu olmalıdır. Orada onların texniki təhlükəsizliyinə dair məsələlər öz əksini tapmalıdır və s. O üzdən, daş karxanalarında böyük monitorinqlər aparılmalı və bu, formal xarakter daşımamalıdır. Yoxsa, mövcud problemlər öz həllini tapmayacaq”.
AİB sədri onu da qeyd etdi ki, karxanalara nəzarət artırılmalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
