Bir çox dərmanın televiziya kanallarında reklam olunması ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq doğurur. Əksər insan təsadüfən hər hansı bir preparatın xüsusiyyətləri barədə eşidir, dərhal aptekə üz tutur, alır və qəbul edir. Yalnız əks təsirlərlə qarşılaşdıqda həkim qəbuluna gedir. Amma həmin şəxsin reseptsiz qəbul etdiyi həblərə görə hər hansı bir müalicə tətbiq edilməsi artıq çox gec olur.
Məlumat üçün qeyd edək ki, kütləvi informasiya vasitələrində dərman preparatlarının reklam olunması qadağandır. Ancaq əksər televiziya bu qadağaya məhəl qoymayıb, dərman reklamı ilə məşğul olur.
Onu da vurğulayaq ki, Milli Televiziya və Radio Şurasının 2020-ci il üzrə yaydığı hesabatda qeyd olunur ki, il ərzində Azərbaycanda ümumrespublika televiziya və radio kanalları tərəfindən teleradio yayımı haqqında qanunvericiliyin bir sıra tələblərinin pozulması hallarına yol verilib və bu pozuntulardan biri də dərman vasitələrinin reklamı ilə bağlıdır. Hesabatda bildirilir ki, həkim resepti olmadan buraxılan dərman vasitələrinin reklamı zamanı "Dərman vasitələri haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 16-1-ci maddəsinin (Dərman vasitələrinin reklamı) tələbləri nəzərə alınmalıdır. Belə ki, həmin maddəyə əsasən, Azərbaycan Respublikasında yalnız həkim resepti olmadan buraxılan dərman vasitələri, istifadəsinə (tətbiqinə) müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən icazə verilmiş tibbi təyinatlı texnika, müalicə, profilaktika, diaqnostika və reabilitasiya metodları reklam oluna bilər.
Dərman reklamının dayandırılması ilə bağlı ziyalılar, millət vəkilləri, həkimlər çağırış etsələr də, buna əməl edən yoxdur. Maraqlıdır, dərman reklamını necə dayandırmaq olar?
Musa Quliyev: “Dərman müalicə vasitəsidir, yalnız həkim bilir ki, hansı dərman hansı xəstəyə kömək edər”
Millət vəkili Musa Quliyev bildirdi ki, dərman preparatlarının reklam olunması düzgün deyil: “Dərmanların reklamı "Dərman vasitələri haqqında" Qanunda öz əksini tapıb. Həmin qanun qəbul edilməmişdən öncə dərmanların reklamı tamamilə qadağan olunmuşdu. Sonradan müvafiq icra hakimiyyəti orqanının tövsiyəsi ilə Milli Məclisə qanun layihəsi gəldi. Həmin qanun layihəsində reseptsiz satılan dərmanların reklamına icazə verilirdi. Ancaq biz orada düzəliş etdik ki, reklam forması Səhiyyə Nazirliyi ilə razılaşdırılmalıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, dərman müalicə vasitəsidir. Yalnız həkim bilir ki, hansı dərman hansı xəstəyə kömək edər, hansı dərman hansı dərmanla işlənsə yaxşı təsiri olar. Elə dərman olar ki, müəyyən insanlarda allergiyaya səbəb ola bilər. Amma buna baxmayaraq, bir sıra ölkələrdə reseptsiz satılan dərmanların reklamına icazə verilir".
Adil Qeybulla: “Dərman vasitələrinin reklamı düzgün deyil”
Professor, həkim-ekspert Adil Qeybulla qeyd etdi ki, dərman vasitələrinin reklamı düzgün deyil: “Dərman vasitələrinin reklamı qətiyyən doğru deyil. Avropada dərman vasitələrinin reklamı qadağan olunub. Reklam kommersiya məqsədi daşıyır, dərman vasitəsi isə sırf satış məqsədi daşıya bilməz. İstənilən dərmanı ancaq həkim məsləhəti ilə qəbul etmək lazımdır. Buna görə də dərmanın reklamını etmək olmaz. Çünki reklam varsa, hər hansı bir şəxs reklama inanıb, həkim məsləhəti olmadan onu alıb istifadə edəcək. İnsan orqanizmləri fərqli olduğu üçün, birinə çox yaxşı təsir edən dərman digərinə çox pis təsir edə bilər”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, televiziyalarda reklam olunan dərmanların və həkimlərin hamısı saxtadır. Bu reklamlar konkret şəxslərin, aparıcıların şəxsi maraqlarına xidmət edir.
Günel CƏLİLOVA
