Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikası regionlarının 2019-2023-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı”nın icrasının birinci ilinin yekunlarına həsr olunan konfransda çıxışı zamanı bəzi məmurların sahibkarlardan qanunsuz tələb etməsinin yolverilməzliyinə toxunub:
“Sahibkarlara çox böyük hərtərəfli dəstək göstərilir. Birincisi, Prezidentin dəstəyi. Mən dəfələrlə demişəm ki, Azərbaycan iqtisadiyyatının gələcəyi sahibkarlığın inkişafından asılıdır. Digər tərəfdən, icra edilmiş bütün infrastruktur layihələri. İndi təsəvvür edin, əgər rayonlarda işıq, yol olmasaydı, hansı sahibkar orada iş görə bilərdi. Qaz olmasaydı, hansı istixananı işlədə bilərdi. Ona görə bunlar dövlət tərəfindən edilibdir - yol da, elektrik də, qaz da, su da”.
Prezident daha sonra bildirib ki, sahibkarlığın inkişafının qarşısını alan daha çox məmur özbaşınalığıdır: “Bundan əlavə, güzəştli kreditlər – dediyim kimi, aşağı faizlə 2 milyard manatdan çox vəsait ayrıldı. Fermerlərə subsidiyalar verilir, onlar torpaq vergisi istisna olmaqla, - o da cüzi rəqəmdir, - vergilərdən azaddırlar. Dövlət tərəfindən sənaye zonalarının, sənaye parklarının, infrastrukturun yaradılması. Təşviq mexanizmi təşkil edilib və digər stimulverici amillər tətbiq olunubdur. Yəni sahibkarlara çox böyük imkanlar yaradılıb. Ona görə sahibkarlardan da tələbimiz var, onlar dürüst olsunlar, təmiz işləsinlər, əyri yola getməsinlər, vergiləri gizlətməsinlər. Vergiləri tam ödəsinlər, vergilərdən başqa heç kimə, heç bir quruma, heç bir şəxsə bir manat pul verməsinlər. Çünki rüşvətxorluğun iki tərəfi var: alan və verən. İndi mən potensial rüşvət verənlərə deyirəm ki, dayandırın bunu. Əgər kimsə sizdən əsassız nəsə tələb edirsə, Prezident Administrasiyasına, Nazirlər Kabinetinə, mərkəzi icra orqanlarına dərhal məlumat verin. Bu qətiyyən yolverilməzdir. Çünki sahibkarlığın inkişafının qabağını alan bir çox hallarda məmur özbaşınalığıdır. Məmurlar görən kimi haradasa iş başlayır, bəzi hallarda dərhal cumurlar ora, öz payını tələb edirlər, yaxud da ki, nəsə qoparmaq istəyirlər. Buna son qoyulmalıdır. Ona görə sahibkarlar vergini tam verməlidirlər. Çünki onların vergisi ölkəmizin yaşamasıdır, xalqımızın yaşamasıdır. Əlbəttə ki, vergi orqanlarında aparılan islahatlar da sahibkarlara böyük kömək göstərir. Çünki sahibkarlar indi bilirlər qaydalar nədən ibarətdir. Qaydalar da çox sadədir. Fəaliyyətini qanunvericiliyə uyğun qurmalıdırlar, əmək müqavilələri bağlamalıdırlar, işçiləri istismar etməməlidirlər”.
Prezident konkret olaraq qeyd edib ki, bəzi məmurlar görən kimi hardasa iş aparılır, cumub oradan haqq tələb edirlər. Ölkə başçısı bu kontekstdə sahibkarlara mane olan hansı kateqoriya məmurları nəzərdə tutur?
İlqar Hüseynli: “Əyalətlərdə sahibkarlara daha çox mane olan icra strukturlarında çalışan məmurlardır”
Sosial məsələlər üzrə ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, müşavirə regionlarla bağlı keçirildiyi üçün, məsələyə məhz əyalətlərdə baş verənlərin kontekstində yanaşmaq lazımdır: “Rayonlarda baş verən proseslərlə bağlı biz mütəmadi araşdırmalar aparır, monitorinqlər həyata keçiririk. İnsafən demək lazımdır ki, regionlarda sahibkarlara paytaxtda oturan böyük məmurlar mane olmur. Bu heç onların marağını da kəsb etmir. Bilirsiniz ki, Azərbaycan regionlarının böyük əksəriyyəti aqrar sektorda fəaliyyət göstərir. Kənd təsərrüfatında çalışan sahibkarlar rayonlarda formalaşan monopolist sistemdən əziyyət çəkirlər. Məsələn, mən İmişli rayonu ilə bağlı bir faktı deyə bilərəm. Bu rayonun çox böyük əkin sahələri var. Həmin sahələrin böyük əksəriyyəti müxtəlif şirkətlər tərəfindən əkin sahəsi kimi icarəyə götürülüb. Bunların da çoxuna yerli məmurlar səviyyəsində nəzarət edilir. Həmin məmurlar suvarma ilə məşğul olan dövlət qurumuna təzyiq edirlər ki, lazım olan dövrdə suyu məhz onlara versinlər. Bunun da nəticəsində orta sahibkarların işi pozulur. Bu məsələyə xüsusi önəm vermək lazımdır. Vətəndaşların ən çox narazılığı məhz bundandır. Son zamanlar vergi orqanlarının işi şəffaflaşıb. Onlar sahibkarlardan yalnız qanun çərçivəsində fəaliyyət tələb edirlər. Polis və digər qurumlarla bağlı olan əvvəlki narazılıqlar tam minimuma enib. Əvvəl hansısa sahə müvəkkili onun ərazisində olan sahibkarlardan aylıq haqq alırdısa, artıq buna da son qoyulub. Əyalətlərdə sahibkarlara daha çox mane olan icra strukturlarında çalışan məmurlardır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
