İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Osvensim düşərgəsinin azad edilməsinin 75-ci ildönümünü və Holokostu qeyd etmək üçün Rusiya, Fransa, Ukrayna prezidentləri, habelə ABŞ-ın vitse-prezidenti və bir sıra digər ölkələrin yüksək çinli rəsmiləri İsraildə olublar.
Tədbirə dəvətlilər arasında Ermənistan Prezidenti Armen Sarkisyan da olub (Azərbaycanı bu tədbirdə Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov və qurumun Beynəlxalq və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidov təmsil edib). Sarkisyanın İsraildə peyda olması birmənalı qarşılanmayıb. Çünki işğalçı Ermənistan hazırda dövlət və cəmiyyət olaraq Qaregin Njde kimi faşist və nasist əlaltılarına rəğbət bəsləyir. Onlara, üstəlik, İrəvanda abidə ucaldılıb, adları meydan və metrostansiyaya verilib. Ancaq nə Prezident Armen Sarkisyan, nə də Baş nazir Nikol Paşinyan Njdenin hələ köhnə rejim dövründə - 4 il öncə (2016) qəhrəmanlaşdırılmasına və ona abidə qoyulmasına heç bir etiraz bildirməyiblər. Əksinə, Paşinyan onunla qürur duyduğunu bəyan edib. A.Sarkisyan isə indi məhz faşist ideologiyasına rəsmi rəğbəti olan bir ölkənin başçısı kimi İsrailə yollanıb. Maraqlıdır ki, İsrail hökuməti faşizmi dəstəkləyən bir ölkə kimi Ermənistana indiyə qədər rəsmi etirazını bildirməyib. Qeyd edək ki, İsrail bütün dünyaya bəyan edir ki, faşistlər yəhudiləri kütləvi qırğına məruz qoyublar. Təbii ki, həmin qırğınlarda Hitlerin yaxın silahdaşı Njdenin də iştirakı şübhə doğurmur. Onda isə İsrail niyə Ermənistanın yürütdüyü faşizm siyasətinə bu günə kimi rəsmi etiraz etmir?
Elşən Həsənov: “Faşist rejiminə qulluq etmiş və yəhudilərin soyqırımında birbaşa əli olan Njde Qaregin məsələsində isə İsrail mövqeyini konkret bildirməlidir”
Azərbaycan Sosialist Partiyasının sədri Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, ilk növbədə, Holokost sözünün hansı məna verdiyinə nəzər salmaq lazımdır: ”Holokost Almaniyanın faşizm dövründə törətdiyi, təxminən 6 milyon nəfərin sistemli şəkildə öldürüldüyü qətliama verilən addır. Yəni milli və dini mənsubiyyətinə görə bütöv bir xalqın məhv edilməsinə yönəlik bir qərardır.
Qeyd etdiyiniz kimi, bu yaxınlarda Holokostla bağlı keçirilən tədbirə Ermənistan rəhbərliyinin dəvət aldığı təqdirdə, Azərbaycanın niyə Prezident səviyyəsində tədbirə dəvət almaması sual yaradır. Doğrudan da faşist rejiminə qulluq etmiş, yəhudilərin qətliamında birbaşa əli olan erməni əsilli Njde Qareginə Ermənistan adlanan ərazidə heykəl belə ucaltmağı özünə rəva bilən Ermənistan rəhbərliyinin dəvət alması təəccüb doğura bilər. Axı Ermənistan bu qaniçən, bütöv bir xalqın qətliamında əli olan adamı milli qəhrəman obrazında beynəlxalq aləmdə tanıtmaq cəhdində bulunmaqdadır.
Lakin gəlin məsələyə başqa prizmadan yanaşaq. Bu məsələdə başqa incə bir detal var. Bildiyimiz kimi, hər iki dövlətin Türkiyəyə münasibəti birmənalı deyil. Hətta deyərdim ki, bu dövlətləri Türkiyə Cümhuriyyətinə münasibətdə ümumi siyasi məqsədlər, maraqlar birləşdirir. O səbəbdən də Ermənistan Prezidentinin tədbirə dəvət alması heç də təsadüfdən doğmur.
Azərbaycan tərəfinə gəldikdə isə, məsələ tamamilə başqa yanaşma tələb edir. Azərbaycanla İsraili əsası 90-cı illərin əvvəllərində qoyulmuş dostluq telləri birləşdirir ki, bu da özünü bütün sahələrdə göstərməkdədir. Sadəcə, Azərbaycan müsəlman əhalinin əksəriyyət təşkil etdiyi dünyəvi dövlət olaraq islam dövlətlərinin beynəlxalq təşkilatlarında tam və bərabərhüquqlu üzv qismində fəaliyyət göstərir. Əlbəttə, İsrail və ərərb ölkələrinin münasibəti, ələlxüsus da Fələstin məsələsinə münasibət mövqeyindən yanaşdıqda, rəsmi etika xatirinə Azərbaycanın tədbirə ən yüksək səviyyədə dəvət almamasını normal qarşılayıb, qəbul etmək mümkündür. Üstəgəl, İran faktorunu da buraya əlavə etsək, siyasi mənzərə tamamilə aydınlaşır.
Faşist rejiminə qulluq etmiş və yəhudilərin soyqırımında birbaşa əli olan Njde Qaregin məsələsində isə İsrail mövqeyini konkret bildirməlidir. Özü soyqırıma məruz qalmış Azərbaycan buna kəskin münasibətini bildirirsə, İsrail niyə kənarda qalmalıdır?”
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
