Ermənistanın Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin keçmiş direktoru Georgi Kutoyanın qətli ətrafında baş verənlər ortaya yeni maraqlı vəziyyət çıxarıb. Xatırladaq ki, Kutoyan 2016-cı ilin fevralından 2018-ci ilin mayına qədər Milli Təhlükəsizlik Xidmətinə rəhbərlik edib. Onu həmin postda “məxməri inqilabdan” sonra Artur Vanetsyan əvəzləmişdi. Baş nazir Nikol Paşinyanın müraciətindən sonra Ermənistan prezidenti Arman Sarkisyan onu tutduğu vəzifədən azad etmişdi.
İstintaq Komitəsinin rəsmisi Artur Melikyan bildirib ki, Kutoyan gicgahından dəyən güllə ilə ölüb. Lakin otaqda çoxsaylı güllələr və boş gilizlər, divarda güllə izləri aşkar edilib. Bu isə onun qətlə yetirilmə ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. “Vahid Ermənistan” partiyasının sədri Artur Qazinyan məsələ ilə bağlı bildirir: “Georgi Kutoyanın faciəli ölümü Ermənistanın bütün ictimai-siyasi həyatını silkələyib”. O qeyd edib ki, bundan əvvəl ictimaiyyətin diqqətini “güclü və görünməz” əlin Kutoyanı Böyük Britaniyadakı təhsilini buraxmağa və Ermənistana qayıtmağa məcbur etməsinə yönədib: “Kutoyanın onu bu addıma təhrik edən necə mənəvi və psixoloji təzyiq altında olduğunu yalnız təsəvvür etmək olar. Kutoyan bir neçə il Ermənistanın üçüncü prezidenti Serj Sarkisyanın köməkçisi olub, Ermənistanın bütün məhkəmə-hüquq sistemini əlaqələndirib, birbaşa olaraq rəhbərin tam inam və rəğbətini qazanıb. Daha sonra bu inam əsasında Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru təyin edildi. Şübhəsiz o, böyük həcmdə məlumata sahib idi və Ermənistanın həm indiki, həm də keçmiş hakimiyyəti üçün əvəzsiz dəyər təqdim edirdi. Kutoyana qarşı hər hansı cinayət işi açılmamışdı, ona qarşı axtarış elan olunmamışdı, lakin hansısa qüvvə onu perspektivli təhsilini buraxmağa və cəhənnəmə - yeni Ermənistana qayıtmağa məcbur etdi. Ermənistanın üçüncü prezidenti Serj Sarkisyanın hüquq sahəsini koordinasiya edən digər köməkçisi Gevorq Kostanyan idi ki, o da Serj Sarkisyanın tam etimadını qazanırdı. Daha sonra o, Ermənistanın baş prokuroru təyin olundu. Şübhəsiz, Kostanyan da dəyərli məlumatlara sahibdir, indiki və keçmiş hakimiyyət üçün heç də az əhəmiyyət kəsb etmir. Kutoyandan fərqli olaraq, Kostanyana qarşı cinayət işi açılıb, beynəlxalq axtarış elan edilib və Ermənistanın yeni hakimiyyəti onu Ermənistana qaytarmaq üçün hüquqi təzyiq vasitələri tətbiq edir. Kostanyana qarşı irəli sürülmüş ittihamın əsaslandırılmasını bir kənara qoyaraq həmin qüvvələrin Kutoyanın öz həyatı hesabına vermədiyi şeyi Gevorq Kostanyandan almağa cəhd edəcəklərinə diqqət yetirmək lazımdır. Nəticə etibarilə, Ermənistanın bütün siyasi və ictimai qüvvələri diqqətini yaxın gələcəkdə Kostanyan ətrafında baş verəcəklərə yönəltməlidir. Hər halda, məhz Gevorq Kostanyan keçmiş və indiki hakimiyyətin mübarizəsinin epimərkəzində olacaq”. Partiya sədrinin bu açıqlamalarından belə bəlli olur ki, əslində, Paşinyan hakimiyyəti onun üçün təhlükəli sayılan fiqurları ya qətlə yetirir, ya da həbsə atdırır.
Eyni zamanda, Kutoyana qarşı sui-qəsd Ermənistanın daxili siyasi həyatındakı özünəməxsus bir şəraitdə, daxili həyatın əsasən inqilabdan sonrakı yenidən qruplaşma mərhələsində olduğu bir dövrdə baş verir. Maraqlıdır ki, Kutoyanın müəmmalı ölümündən sonra MTX-nin sabiq direktoru Artur Vanetsyan öz təhlükəsizlik xidmətini gücləndirib. Siyasi ekspert Armen Badalyan məsələ ilə bağlı bildirir:“Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin sabiq direktorunun son zamanlar aktivləşməsindən Paşinyan iqtidarı narahatdır. İndilikdə onun aktiv siyasətə girməsindən əvvəl hakimiyyət Vanetsyanın reytinqini aşağı salmaq üçün müxtəlif vasitələrdən istifadə etmək qərarına gəlib”. O bildirib ki, Nikol Paşinyanın qurduğu siyasi sistem Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin sabiq direktoru Artur Vanetsyanın timsalında siyasi alternativə dözməyəcək. Badalyan qeyd edib ki, Vanetsyanın Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsindən uzaqlaşmaq barədə birmənalı olmayan bəyanatından sonra o, nisbətən passiv mövqedə olsa da, siyasi sahədədir: “Siyasətə daxil olmaq üçün yalnız bəyanatlar vermək kifayət deyil. Bu, zəruri şərtlər, əlverişli hallar tələb edən mürəkkəb prosesdir. Keçmişdə toplanmış kapitalı çox asan dağıtmaq olar və sonra onu toplamaq mümkünsüz olacaq”.
Ermənistanda baş verən hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Artur Vanetsyan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru vəzifəsində məhz Kutoyanı əvəz edib. Amma onun da Paşiynana dirənişi və müəyyən məlumatlara sahib olması bu şəxsin Kutoyanın taleyini yaşayacağını istsina etmir. Məhz bu fonda aydın görünür ki, Paşinyan təhlükəli saydığı fiqurları qətlə yetirməkdən belə çəkinmir.
Ermənistanın “İrates” nəşri yazır ki, Paşinyanın komandasında belə vəziyyət sabit deyil:“Nikol Paşinyanın öz komanda yoldaşlarına qarşı inamsızlığı getdikcə dərinləşir. Heç təsadüfi deyil ki, o, “məsuliyyətli” işləri yalnız öz ailə üzvlərinə etibar edir”. Nəşrin əldə etdiyi məlumatlara görə, Paşinyanı ən çox narahat edən məsələ onun komandasının bəzi üzvlərini başqa siyasi qüvvələrlə, nüməyəndələrlə “oyunlar” oynamağa başlamasıdır və uyğun anda onlar “cəbhəni” dəyişdirə və Paşinyanı tək edə bilərlər: “Bu mənada Artur Vanetsyana ünvanlanmış sərt tənqid dalğasının dərinlikdə başqa məqsədi də var. Paşinyanın komandası daxilində bəzi şəxslər Vanetsyandan daha üsyankar ola və Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin sabiq rəisinin hələ ki deyə bilmədiyi şeyləri açıqlaya bilərlər. Buna paralel olaraq, “Mənim Addımım” fraksiyasında deputatlar var ki, Vanetsyan qanadında çırpınırlar, başqa sözlə desək, daxildən ona yardım edirlər”.
Nahid SALAYEV
