İşğal siyasətini davam etdirməsi, əvvəlki kimi, Ermənistan çox baha başa gəlməkdə, bu ölkəni regionda həyata keçirilən transmilli layihələrdən kənarda saxlamaqdadır. Təbii ki, bu hal öz növbəsində Ermənistanın sosial-iqtisadi durumunu daha da pisləşdirməkdə, onu inkişafdan geri saxlamaqdadır. Qeyd edək ki, sözügedən məsələyə Prezident İlham Əliyev 2019-cu ilin yekunlarına həsr olunmuş müşavirədə də xüsusi toxunub.
Dövlət başçısı çıxışında Azərbaycanın dünya əhəmiyyətli nəhəng layihələr icra etdiyindən söz açıb: “Bu layihələr arasında Bakı-Novorossiysk, Bakı-Supsa, Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəmərləri, Bakı-Tiflis-Ərzurum, TANAP qaz kəmərləri var. Cənub Qaz Dəhlizi bu il istismara veriləcək. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu istifadəyə verilib və bu yol vasitəsilə yükdaşımaların həcmi ildən-ilə artır. Bakı-Tiflis-Qars Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin tərkib hissəsidir. Biz bu layihəni qonşu ölkələrlə - Türkiyə və Gürcüstanla uğurla icra etdik. Digər qonşularımızla - Rusiya və İranla Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi üzrə işlər uğurla gedir və demək olar ki, bu dəhliz fəaliyyət göstərir. Sadəcə olaraq, bu dəhlizi daha da səmərəli etmək üçün növbəti addımlar atılır”. İlham Əliyev çıxışında qeyd edib ki, bu nəhəng enerji və nəqliyyat layihələri Ermənistandan yan keçib: “Bu bizim qonşularımızdır, eyni zamanda, Rusiya istisna olmaqla, Ermənistanın da qonşularıdır. Yəni biz qonşularla dostluq, əməkdaşlıq, səmimiyyət əsasında münasibətləri qurmuşuq və məhz buna görə bu layihələrə nail olmuşuq. Ermənistan isə əsrlər boyu qonşulara xor gözlə baxır, qonşulardan nəsə qoparmaq istəyir, onların torpağına iddia edir, tarixi saxtalaşdırır, tarixi abidələri saxtalaşdırır və özününküləşdirməyə cəhd edir. Fərq bundan ibarətdir. Ermənistanı bu enerji və nəqliyyat layihələrindən biz təcrid etmişik və bunu heç vaxt gizlətməmişik. Mən hələ bir neçə il bundan əvvəl demişdim ki, biz Ermənistanı regionda bizim iştirakımızla reallaşdırılan bütün önəmli layihələrdən təcrid edəcəyik və biz buna nail olduq, həmişə olduğu kimi sözümüzə sadiq qaldıq”.
Prezident çıxışında Ermənistanı siyasi, iqtisadi, investisiya, enerji və nəqliyyat dalanı adlandırıb: “Torpaqlarımızdan çıxmayana qədər bu vəziyyət belə də qalacaq. Beləliklə, Ermənistan rəhbərliyi növbəti dəfə saxta məlumat əsasında Ermənistanı Azərbaycanla müqayisə etmək istəsə, yaxşı fikirləşsin. Çünki idman dili ilə desək, Azərbaycan ali liqada, Ermənistan isə üçüncü liqadadır və getdikcə bu fərq daha da böyüyəcək. Bilirsiniz, əvvəllər mən Azərbaycanı heç bir ölkə ilə heç vaxt müqayisə etməmişəm. Biz işimizi kimisə qabaqlamaq üçün görmürük. Biz işimizi Azərbaycan xalqı, dövləti naminə görürük, sadəcə olaraq, Ermənistanın növbəti yalanlarını ifşa etmək üçün məcbur olub, bu müqayisəli təhlili sizə və Azərbaycan xalqına təqdim etdim. Özü də mənim gətirdiyim rəqəmlər həqiqəti əks etdirir, Ermənistanın gətirdiyi rəqəmlər növbəti əfsanədir, növbəti yalandır”.
Həqiqətən də real vəziyyət Ermənistanın təcrid nəticəsində getdikcə daha acınacaqlı vəziyyətə düşdüyünü üzə çıxarır. Digər tərəfdən, proseslər həm də onu göstərir ki, işğal siyasətinə son qoymayana qədər Ermənistanın hansısa regional layihədə iştirakı mümkün deyil. Yaranmış vəziyyətdən çıxış yolu tapmaq üçün İrəvanın gedişləri isə heç bir nəticə vermir. Əksinə, İrəvanın bir vaxtlar həyata keçirmək istədiyi layihələr də bir-bir sıradan çıxır və bu, Azərbaycanın gedişləri sayəsində baş tutur. Hesab edilir ki, Ermənistan işğal siyasətindən əl çəkməyənə qədər belə ağır vəziyyətdə qalmaqda davam edəcək. Əslində, bu vəziyyət Ermənistanın özündə kifayət qədər narahatlıq doğurmaqla yanaşı, beynəlxalq müstəvidə də aydın sezilir. Buna sübut kimi İranla nəzərdə tutulan layihələr göstərilir: “İrəvanda şokdan ayıla bilmirlər: Tehran hələ 12 il qabaq Ermənistana dəmir yolu magistralı çəkməyə söz vermişdi, amma hələ də çəkməyib. Əvəzində “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizi çərçivəsində Qəzvin-Rəşt-Astara dəmiryolunun çəkilişi haqda Bakı ilə anlaşıb. Bakı və Tehran danışıqların gedişində Qəzvin-Rəşt-Astara dəmir yolunun inşası vasitəsilə Azərbaycanın cənubunu İranın şimalı ilə birləşdirməyi qət edib. Bu günlərdə isə İrəvanı narahat edən daha bir hadisə baş verib. Məlum olub ki, “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin mühüm dayaq məntəqəsi olan İranın Çabahar limanı Hindistanın idarəçiliyinə veriləcək. Xatırladaq ki, bu liman “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin formalaşmasında əhəmiyyətli rola malikdir. Hindistan Çabahar limanı vasitəsilə Əfqanıstan, Orta Asiya və Şərqi Avropa ölkələri ilə ixrac-idxal əməliyyatlarını həyata keçirmək niyyətindədir. Yüklər Hindistanın Mumbai limanından gəmilərlə İranın Çabahar limanına gətiriləcək, buradan isə Qəzvin-Rəşt-Astara (İran)-Astara (Azərbaycan) dəmir yolu ilə Rusiya və Avropa ölkələrinə çatdırılacaq. Əks istiqamətdə daşınma da Hindistan üçün olduqca sərfəlidir. Hindistanın “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinə maraq göstərməsi isə, İranla yanaşı, Azərbaycanın da iqtisadi maraqlarına uyğundur. Çünki bu vəziyyət Azərbaycan üzərindən daha çox həcmdə yüklərin daşınması deməkdir. Belə vəziyyət Azərbaycanın iqtisadi müstəvidə daha qüdrətli ölkə olması deməkdir və elə erməniləri də qorxudan əsas məqamlardan biri məhz budur. “Şərq Qərb” layihəsindən də Ermənistan kənarda qalır və görünən budur ki, regionda reallaşdırılan digər layihələr də Ermənistan üçün əlçatmaz olacaq. Bunun üçün yeganə yol isə işğal siyasətinə son qoyulmasından keçir.
Tahir TAĞIYEV
