Nəzakət Məmmədova: “Ermənistan prezidentinin Kəlbəcərə səfəri danışıqlar prosesini pozmağa və gərginliyi dərinləşdirməyə yönəlib”
Azərbaycanın dövlət sərhədini pozaraq işğal altındakı torpaqlarımıza ayaq basmış Ermənistan prezidenti Armen Sarkisyan Kəlbəcərdə də olub. Bu haqda ilk məlumatı Ermənistan nəşrləri yayıblar. İşğalçı ölkənin başçısı separatçı rejimin keşişi Parqev Martirosyanın müşayiəti ilə 26 ildən çoxdur işğal altında qalan Kəlbəcər rayonundakı məşhur Xudavəng alban məbəd - kompleksini ziyarət edib.
Turistlərlə ünsiyyətdə olan A.Sarkisyan erməni kilsəsinə çevrilmiş məbəddə şam da yandırıb. Ən maraqlısı isə budur ki, Sarkisyan bu səfəri ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin İrəvəna səfəri zamanı atıb.
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) Ermənistan prezidenti Armen Sarkisyanın Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə, o cümlədən Kəlbəcər rayonuna səfərini təxribat məqsədli sayıb və hesab edir ki, bu addım vəziyyətin gərginləşdirilməsinə xidmət edir: “Bu bir daha onu sübut edir ki, Ermənistan rəhbərliyinin sülhdən və ya əməkdaşlıqdan danışması riyakarlıqdan və beynəlxalq ictimaiyyəti aldatmaq cəhdindən başqa bir şey deyil. ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərinin Yerevana səfəri günü Ermənistan rəhbərliyi bu kimi təxribatçı və destruktiv addımları, o cümlədən qondarma rejimin danışıqlarda iştirak etməsi barədə əsassız iddiaları ilə Ermənistanın münaqişənin danışıqlar yolu ilə həllində tamamilə maraqlı olmadığını, status-kvonun saxlanması və hərbi təcavüz yolu ilə işğal edilmiş Azərbaycan ərazilərinin ilhaqı siyasətini yürütdüyünü açıq şəkildə nümayiş etdirir. Ermənistan rəhbərliyinin yürütməkdə davam etdiyi siyasət regional sülh və təhlükəsizliyi ciddi təhdid altında qoyur. Bir daha bəyan edirik ki, yaranmış mövcud vəziyyətə görə məsuliyyət tam şəkildə Ermənistanın üzərinə düşür”.
ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin İrəvanda olduğu vaxt Ermənistan prezidentinin atdığı bu addımı necə qiymətləndirmək olar və onun bu addımı danışıqlar prosesinə nə kimi təsir göstərə bilər?
Politoloq Nəzakət Məmmədova qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Armen Sarkisyanın Qarabağa səfəri ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin İrəvanda baş nazir Paşinyanla görüşdüyü zamana təsadüf edib: “İlk olaraq onu qeyd edim ki, konstitusiya islahatlarına görə Ermənistanda dövlətin faktiki əsas rəhbəri baş nazirdir. Danışıqları aparmaq səlahiyyəti də ona verilib. Prezident isə nominal, baş nazirlə müqayisədə xeyli az səlahiyyətləri olan simvolik bir vəzifədir. Minsk Qrupu həmsədrləri bundan sonra Paşinyanla işləməli olacaqlar. A.Sarkisyan bu danışıqları aparmaq səlahiyyətində deyil. Onun Qarabağa səfəri həm də Paşinyanın Putinlə ikinci görüşü ərəfəsinə təsadüf edir. Bildiyimiz kimi, Rusiyada futbol üzrə Dünya çempionatı keçirilir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də Ankaradan Moskvaya gedib. Paşinyan da Rusiyaya səfər edib. Belə bir məqamda A.Sarkisyanın separatçıların başçısı ilə görüşünün məqsədi daha çox oradakı vəziyyəti yönləndirib Paşinyanın Putinlə görüşünədək Dağlıq Qarabağın rəhbərliyinin mövqeyi barədə hazırlıqlı olmaqdır. Separatçıların başçısı Bako Saakyan isə bildirib ki, 2020-ci ildə "prezident" “seçkiləri”ndə namizədliyini irəli sürməyəcək. Bundan bir qədər əvvəl isə o, qondarma rejimdəki "güc strukturları"nın rəhbərlərini istefaya göndərmişdi. Görünür, Bako Saakyan özünə qarşı çevrilişdən qorxaraq belə bir addım atıb. Yox, əgər o öz iradəsi əleyhinə Ermənistanın yeni rəhbərliyi tərəfindən buna məcbur edilibsə, o zaman bu yolla tərksilah edilib. A.Sarkisyanın Qarabağa səfərində məqsəd çox güman ki, B.Saakyanı dinc yolla getməyə razı salmaqdır. B.Saakyan isə 2020-ci ildə namizədliyini verməyəcəyini deməklə, təkrar qondarma rejimin başçısı olmağa iddialı olmadığını, amma heç olmasa növbəti "seçkilərə" qədərki müddətdə vəzifəsində qalmağı istəyib. Paşinyan Putinlə görüşdə çox böyük ehtimalla bu məsələlərə də toxunub. A.Sarkisyanın səfəri isə B.Saakyanı dinc yola getməyə razı salmaq və Paşinyanın Putinlə görüşündə bu məsələni onun diqqətinə çatdırmaq ola bilər. A.Sarkisyan bildiyimiz kimi, Paşinyan hələ meydanda olanda onunla görüşdü və bundan sonra Sarkisyan hakimiyyətdən yola salındı. İndi isə çox güman ki, o, B.Saakyanı yola salmağa gəlib. Onun bu sahədə artıq təcrübəsi formalaşıb. Göründüyü kimi, Putinlə görüşə Ermənistan rəhbərliyi ciddi hazırlaşdı və öz işini iki istiqamətdə qurdu. Paşinyan Kremldə Putinlə görüşənədək ATƏT-in Minsk Qrupu ilə İrəvanda görüşdü və onlarla tanışlıq baş tutdu, eyni zamanda öz mövqeyini onların diqqətinə çatdırdı. A.Sarkisyan isə Qarabağa səfər etdi. Lakin Putinin qarşısında Ermənistan rəhbərliyinin istənilən arqumentinin nəticəsiz qalacağı şübhəsizdir. Putin artıq avqust ayında İlham Əliyevi Rusiyaya rəsmi səfərə dəvət etdi. Bu görüşə hazırlıq görüldüyünü bildirdi. Bu da onu göstərir ki, artıq Paşinyanın Putinlə görüşündə onlar arasında etimadsızlıq daha da dərinləşib. Rusiya Azərbaycan Prezidentini səfərə dəvət etməklə artıq Cənubi Qafqazda önəm verdiyi ölkənin Azərbaycan olduğunu göstərir. Bundan sonra Rusiya-Ermənistan münasibətlərinin gərginləşəcəyi, Azərbaycanla isə yaxınlaşmanın olması mümkündür. İstənilən halda, Ermənistan prezidentinin Kəlbəcərə səfəri danışıqlar prosesini pozmağa və gərginliyi dərinləşdirməyə yönəlib”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ