Yeganə Hacıyeva: “Azərbaycan və Türkiyə haqqında eyni sessiyada iki tənqidi qətnamənin qəbul olunması hər iki ölkədə və digər qərəzsiz üzv ölkələrdə qıcıq doğurardı”
Azərbaycanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Səməd Seyidov deyib ki, onun qurumda funksiyalarını yerinə yetirməsinə heç bir maneə ola bilməz: "Mənim funksiyaları yerinə yetirməyimə heç bir sanksiya tətbiq oluna bilməz. Mən büronun üzvüyəm. Bir qrup insanın mövqeyinin hansısa mərhələdə reallaşması o demək deyil ki, biz bundan imtina edək. Biz AŞPA-da aktiv fəaliyyət göstərəcəyik. Əminəm ki, onların arzuları ürəklərində qalacaq".
S.Seyidov bildirib ki, AŞPA-nın yay sessiyasının ilk günündə Azərbaycanda aprelin 11-də keçirilmiş prezident seçkiləri ilə bağlı hesabat müzakirə ediləcək: "Sessiya zamanı Azərbaycan nümayəndə heyətini narahat edən bir məsələ də müzakirə olunacaq. Bu, siyasi məhbuslarla bağlı məruzəçinin yenidən təyin olunmasını gündəmə gətirmək məsələsidir. Məruzəçinin təyinatı da konstruktiv yanaşma deyil. Qoy təyin etsinlər, biz bundan çəkinmirik". AŞPA Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəhbərinə əsassız yerə sanksiya təbiq etməklə böyük bir haqısızlığa yol verdi. Bunun ardınca isə Azərbaycana “siyasi məhbus” üzrə məruzəçi təyin etməklə öz qərəzini davam etdirmiş oldu. İndi də məlum olur ki, yay sessiyası başlayan kimi Azərbaycandakı son prezident seçkisini müzakirə etməyi hədəf seçiblər. Seçki baş tutub, prosesin legitimliyi bütün hüquqi vasitələrlə tanınıbsa, həmin səsvermənin üstündən xeyli vaxt keçibsə, bunun indiki məqamda AŞPA-da müzakirəsinə nə ehtiyac var?
Politoloq Yeganə Hacıyeva qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, AŞPA bu yay sessiyasında da Azərbaycanla bağlı bir neçə məsələni müzakirəyə çıxarmağı düşünür: “Bunlardan da biri məhz aprelin 11-də keçirilmiş növbədənkənar prezident seçkiləridir. Ümumiyyətlə, AŞPA-nın prosedur qaydalarına görə, qurumun üzv dövlətlərin seçki proseslərində iştirak etmiş assambleya missiyasının fəaliyyətinin bir qədər sonra müzakirə olunması uzun illərdir tətbiq olunan bir qaydadır. Adətən bu müzakirələr AŞPA-nın ilin sonunda keçirilən sonuncu sessiyasında birləşdirilərək, ölkələr üzrə ümumi müzakirə olunur. Yəni il ərzində assambleyanın 3 müxtəlif üzv ölkələr üzrə seçki missiyası fəaliyyət göstərmişsə, bunların hamısı birləşdirilərək bir sessiyada müzakirə olunur.
Bilirik ki, bu il AŞ assambleyasının 6 ölkə üzrə seşki missiyası fəaliyyət göstərib. Bunlardan biri də Azərbaycanda aprelin 11-də keçirilmiş növbədənkənar prezident seçkilərini müşahidə missiyası idi. Məntiqlə, bu seçki missiyasinın fəaliyyəti digər 6 missiyanın fəaliyyəti ilə birləşdirilərək müzakirə olunmalı, dəyərləndirmə aparılmalı və ümumi bir hesabatda texniki və nəzəri qeydlər edilməli idi. Əğər ölkəmiz üzrə qurumun seçki fəaliyyətinin müzakirəsi bir neçə ay öncəyə çəkilməsə idi, biz bunu prosedur qaydalarına görə AŞPA seçki fəaliyyətinin növbəti məntiqi bir pilləsi kimi qəbul edə bilərdik. Ancaq hər şey bu qədər sadə deyil. Belə ki, AŞPA adəti üzrə Azərbaycana yenə də 47 digər üzv dövlətdən fərqli olaraq müstəsna “diqqət” göstərərək, ölkəmizlə bağlı iki mövzu: seçki və siyasi məhbus mövzusu üzrə müzakirə açmaq qərarını qəbul etdi. Bir neçə gün öncə Avropa Şurası Parlament Assambleyasının büro iclasında Azərbaycanda “siyasi məhbus” məsələsi ilə bağlı məruzəçi təyin edilməsi haqda qərar qəbul edilməsini xatırlayaq. Burda məntiqi sual yaranır: AŞPA büro iclası niyə eyni üzv ölkə üçün iki gün fərqlə iki fərqli siyasi mövzuların müzakirəsi üçün qərar qəbul edib? Ən əsası da AŞPA bürosunun Azərbaycandakı seçki missiyasını digərlərindən fərqləndirərək, bir neçə ay öncəyə çəkmək ehtiyacı haradan yarandı? Məntiqlə, bu qərarı bir iclasda qəbul etmək doğru olmazdımı?
Bu sualların çox maraqlı cavabları var. Məsələ ondadır ki, AŞPA kuluarlarında büronun cəmi 4 % üzvünün, yəni 24 deputatın imzası ilə sessiyanın bir məhsuldar gününün Azərbaycanda “siyasi məhbus” mövzusu üzrə müzakirənin qərarı üçün sərf edilməsi heç də birmənalı qarşılanmayıb. AŞPA-nın digər üzvləri daxili yazışmalarda xüsusilə keçən il AŞPA-nın yay sessiyasının ölkəmizə həsr olunmuş iclasındakı az iştirakçılıq dərəcəsini xatırladaraq, buradan Azərbaycana qarşı qərəz elementlərinin sezildiyini bəyan edirlər. Bu səbəbdən də AŞPA bürosu müzakirələrlə bağlı arqumentlərini möhkəmləndirmək üçün prezident seçkilərinin müzakirəsinin də eyni gündə olmasını qərara aldı.
Azərbaycanda aprelin 11-də keçirilmiş növbədənkənar prezident seçkilərinin müzakirəsinin bir neçə ay öncəyə, qış sessiyasından yay sessiyasına çəkilməsinin ikinci səbəbi isə qış sessiyasında Türkiyədə keçirilən növbədənkənar prezident və parlament seçkilərinin müzakirə olunacağı səbəbidir. Məsələ ondadır ki, AŞPA-nın Türkiyə seçkilərinin müşahidə missiyasının keçmiş təcrübələrindən çıxış edərək, müzakirələrin heç də pozitiv olmayacağını ehtimal edə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, qardaş və strateji tərəfdaş olan iki ölkə - Azərbaycan və Türkiyə haqqında eyni sessiyada iki tənqidi qətnamənin qəbul olunması hər iki ölkədə və digər qərəzsiz üzv ölkələrdə qıcıq doğurardı. Bununla da qurumun hansı səviyyədə erməni lobbisinin təsiri altında olması haqqında fikirləri möhkəmləndirəcəkdi”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
