Məhəmməd Əsədullazadə: “Burada cərəyan edən siyasi və hərbi hərəkətlilik ABŞ-ın nəzarətindədir”
Məlum olduğu kimi, körfəz ərəb ölkəsi Qətər tamhüquqlu üzv qismində NATO-ya daxil olmağa hazırlaşır. Bu barədə Qətərin müdafiə naziri Xalid Məhəmməd əl-Əttiyyə bəyan edib.
Onun sözlərinə görə, silahlanma baxımından hazırda Qətər regionun ən vacib ölkəsidir. Nazir hesab edir ki, ölkənin bu yöndə gördüyü tədbirlər alyansa tam üzv olmağa hesablanıb: “NATO-ya üzvlüyə gəldikdə isə, biz alyansın blokdan kənar başlıca müttəfiqiyik. Əgər NATO ilə tərəfdaşlığımız daha da inkişaf edəcəksə, bizim cəhdlərimiz NATO-nun tamhüquqlu üzvü olmağımıza istiqamətlənib”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, bundan əvvəl NATO bəyan etmişdi ki, Rusiyanın mümkün hücumu ilə əlaqədar 30 minlik ehtiyat qoşun yaratmaq niyyətindədirlər. Həmçinin, ötən ay ABŞ-ın körfəz ərəb ölkələrinin NATO-sunu yaradacağı ilə bağlı məlumatlar yayılmışdı.
Onu da qeyd edək ki, Qətərin sözügedən istəyi təsadüfi deyil. Məsələ ondadır ki, bir sıra ərəb ölkələrinin Qətərlə münasibətləri gərgindir. Bu da Qətəri narahat edir. Çünki Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, BƏƏ və Bəhreyn terrorçuluğa dəstək iddiası ilə Qətərlə diplomatik əlaqələrini kəsib və ona 13 maddəlik şərt irəli sürüblər. Ona görə də Qətər daha etibarlı təhlükəsizlik zəmanəti istəyir və bunu NATO-ya üzv olmaqda görür.
O da var ki, NATO-da əsas söz sahibi ABŞ-dır. Birləşmiş Ştatlar da Səudiyyə Ərəbistanı və Misirlə çox yaxın münasibətlərə malikdir. Belə olan halda, Qətərin NATO-ya üzv qəbul olunması nə dərəcədə mümkündür? Ümumiyyətlə, bu nə dərəcədə realdır?
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə buna bir neçə rakursdan yanaşdı: “Yaxın Şərqdə beynəlxalq böhran gərginləşməkdədir və yeni problemlərin ortaya çıxması ilə dərinləşir. Suriya, İraq, Yəməndə davam edən müharibə bitməmiş, Səudiyyə Ərəbistanının Qətərə qarşı hərbi müdaxiləsi ortaya çıxdı. Qeyd edim ki, Qətər ətrafında davam edən böhran ötən ildən başlayaraq körfəz ölkələrinin bu ölkəyə sanksiyalar tətbiq etməsi ilə nəticələnib. Səudiyyə Ərəbistanı başda olmaqla, digər ərəb ölkələrinin Qətərə qarşı siyasi və iqtisadi hücumları təsadüfi deyil. Bu ölkənin əsasən müstəqil siyasi kursa üstünlük verməsi və Ər-Riyadla hesablaşmaması belə vəziyyətin yaranmasına gətirib çıxarıb. Qətərin Rusiyadan S-400 havadan müdafiə sistemləri alması Səudiyyənin Qətərə hücum edəcəyini bəyan etməsinə səbəb oldu. Ərəbistan bunu özünün təhlükəsizliyi üçün təhdid hesab edir. Qətərin müdafiə nazirinin bu ölkənin NATO-ya üzv olmasını açıqlaması bir qədər reallığı əks etdirmir. Hesab edirəm ki, bu ölkənin hərbi qüvvələrinin güclü olması da buna əsas vermir. Qətər özünü Səudiyyə Ərəbistanının mümkün hücumundan qorumaq istəyir. Bu təbiidir. Amma burada cərəyan edən siyasi və hərbi hərəkətlilik ABŞ-ın nəzarətindədir. Məhz ABŞ-ın regionda ən böyük hərbi bazası Qətərdə yerləşir. Həmçinin, Türkiyənin də burada hərbi bazası var. Ər-Riyyad Qətərin işğalına deyil, buradakı rejimi dəyişməyə və öz siyasi kursuna uyğun yeni idarəetmə sistemi formalaşdırmağa çalışır. Vaşinqton körfəzdə yaşanan gərginliyə bir qədər kənardan nəzarət edir. Çünki bu regionda yeni gərginlik İrana qarşı həlqə formalaşdırmasına xidmət edir. Hesab edirəm ki, Qətərin NATO-ya üzvlüyü və bu istiqamətdə çalışması real nəticələrə gətirib çıxarmayacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
