Yeganə Hacıyeva: “Azərbaycan bu istiqamətdə danışıqları uğurla həyata keçirir”
Avropa Parlamentinin deputatları Avropa İttifaqının rəhbərliyinə Aİ və Azərbaycan arasında gələcək sazişlə bağlı tövsiyələr göndəriblər. Bu tövsiyələr Avropa Parlamentinin Xarici Əlaqələr Komitəsinin üzvləri tərəfindən 56 səs “lehinə”, 2 səs “əleyhinə” və 7 nəfər bitərəf olmaqla qəbul edilib.
Tövsiyələrdə deyilir ki, Avropa Parlamentinin deputatları Aİ Şurasını, Avropa Komissiyasını və Xarici Fəaliyyət Xidmətini aşağıdakı addımları atmağa çağırırlar:
- Aİ və Azərbaycan arasında münasibətlərin dərinləşməsinin demokratiyaya, qanunun aliliyinə, yaxşı idarəçiliyə, insan hüquq və əsas azadlıqlarına riayət və hörmətlə şərtlənməsini təmin etməyə;
- Azərbaycan hakimiyyətinə ölkə Aİ-nin əsas dəyərlərinə və hüquqlarına riayət etməsə, heç bir hərtərəfli sazişin ratifikasiya olunmayacağını xatırlatmağa;
- Azərbaycanla gələcək sövdələşmənin hərtərəfli olduğuna və hər iki tərəfə xeyir gətirəcəyinə zəmanət verməyə;
- Danışıqlar başa çatana qədər Azərbaycanın 2017-ci ildə sayı 150 nəfərdən artıq olan problemli məhbusların azad edilməsi üzrə mühüm addımlar atmasını təmin etməyə;
- Azərbaycanda azad və plüralist kütləvi informasiya vasitələrinin gələcək inkişafına şərait yaratmağa.
Deputatlar hesab edirlər ki, Aİ-nin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllində iştirakı gücləndirilməlidir. Aİ-nin münaqişə tərəflərindən hər biri ilə yeni sövdələşmələri mühüm öhdəliklər və münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyişlərlə şərtlənməlidir.
Qeyd edək ki, Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə hər zaman yaxşı münasibətlərin qurulmasının tərəfdarı kimi çıxış edib. Hətta bir neçə dəfə rəsmi səviyyədə bəyan edib ki, 2019-cu ildə Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə sazişi imzalamağa hazır olacaq. Sazişlə bağlı Azərbaycana belə ultimativ bir tövsiyənin ünvanlanması, əslində, başqa istəklərdən xəbər verir. Sanki Avropa Parlamentindəki hansısa qüvvələr vaxtın yaxınlaşdığını görüb, tərəflər arasında sazişin imzalanmasına maneçilik törətmək niyyətini güdürlər. Məhz buna görə də Azərbaycanı qıcıqlandıra biləcəklərini düşünüb belə məzmunda tövsiyələr irəli sürürlər. Avropa Parlamentinin son tövsiyələrində prosesə mane olmaq kimi əlamətləri sezmək olurmu?
Avropa qurumları ilə sıx əməkdaşlıq edən politoloq Yeganə Hacıyeva qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Avropa İttifaqı-Azərbaycan münasibətlərini qısa məzmunda ifadə etsək, bu əməkdaşlıq tərəflər üçün strateji əhəmiyyət daşıyır: “Aİ-Azərbaycan münasibətləri beş əsas istiqamət - qanunvericilik, nəqliyyat, struktur dəyişikliyi, enerji və mübadilə və s. proqramlar üzrə qurulub. Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlıq tərəflər üçün strateji əhəmiyyətli, qarşılıqlı faydalılıq, ümumi dəyərlərə və bütün istiqamətlərdə qarşılıqlı maraqlara söykənərək çox geniş sahələri əhatə edir. Bura siyasi əlaqələr, energetika, nəqliyyat, təhlükəsizlik, humanitar, təhsil, mədəniyyət, qanunvericilik və prosedurların Aİ qanunvericiliyi və prosedurlarına uyğunlaşdırılması, multikulturalizm və demokratiyanın inkşafı ilə bağlı məsələlər daxildir. Azərbaycan ilə Aİ arasında viza rejiminin sadələşdirilməsi və readmissiya barədə iki saziş imzalanıb. Qarşılıqlı əməkdaşlığın ildən-ilə genişlənməsi fonunda, Azərbaycan məntiqi ardıcıllıq kimi Aİ tərəfindən assosiativ üzvlük təklifi alıb.
Azərbaycan Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyində mühüm rol alan, müsəlman ölkəsi kimi tolerant, multikultural və dünyəvi sekulyar cəmiyyətə malik və ən əsası, Cənubi Qafqaz regionunda sabit və etibarlı tərəfdaşıdır. Bu strateji xətt üzrə Avropa İttifaqı-Azərbaycan əməkdaşlığının mövcud mexanizmləri çərçivəsində danışıqlar davam edir. Qeyd edim ki, Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında üzərində işlənən yeni saziş tərəflər üzərində maksimum diqqət və məsuliyyət tələb edən bir prosesdir. Belə ki, yeni siyasi dialoq və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq əsasında müzakirə edilən bu saziş Azərbaycanla Aİ arasında münasibətlərin hüquqi əsası olan və 1996-cı ildə imzalanmış və 1999-cu ildə qüvvəyə minmiş Tərəfdaşlıq və Əməkdaşlıq Sazişini əvəzləmək niyyəti güdür.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Avropa İttifaqı üzv dövlətlərin üçdə birindən çoxu ilə artıq strateji tərəfdaş olan, strateji coğrafi önəm daşıyan cənub-şərqi qonşusu ilə fərqləndirilmiş yanaşma seçməyə ehtiyac olduğunu qəbul edir. Aİ, ilk dəfə olaraq, Dünya Ticarət Təşkilatına daxil olmayan bir ölkə ilə iqtisadi razılaşmaya gəlir və ən əsası, işlənən bu yeni saziş Aİ üçün gələcəkdə Mərkəzi və Şərqi Asiya ölkələri və Çinlə transkontenental iqtisadi əməkdaşlıq proqramlarında baza rolunu oynaya biləcək bir mexanizm kimi nəzərdə tutulur. Göründüyü kimi, tərəflər arasında əməkdaşlıq çox uğurla gedir. Belə olan təqdirdə Azərbaycanla bağlı Avropa İttifaqı rəhbərliyinə ünvanlanan ultimativ tipli tövsiyələrin irəlü sürülməsində yalnız bir məqsəd ola bilər - prosesi ləngitmək. Bundan əvvəl də qeyd etmişik ki, Avropa Parlamenti bu cür məsələlərdə konkret qərar qəbul etmək səlahiyyətinə malik deyil. Azərbaycanla sazişi də parlament imzalamayacaq. Bu səbəbdən də prosesi əngəlləməyə yönələn bu tövsiyələrdən dərin narahatlıq keçirməyə ehtiyac görmürəm. Azərbaycan bu istiqamətdə danışıqları uğurla həyata keçirir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
