“Mütləq mənada ünvanlı bəyanatlar olmalıdır”
Ermənistan mətbuatı Avropa Parlamentinin yeni hökumətə bir sıra məsələlərlə bağlı ünvanladığı tövsiyələr barədə məlumat dərc edib. Bildirilir ki, Avropa Parlamentinin deputatları Ermənistanı və Azərbaycanı hər iki ölkədə baş tutan 2018-ci il seçkilərindən sonra Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizama salınması ilə bağlı danışıqlarda fəallıqlarını artırmağa çağırıblar.
Həmçinin, qeyd edilir ki, Avropa Parlamenti ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin münaqişənin nizama salınması ilə bağlı bütün səylərini dəstəkləyir. Bu sıraya yüksək səviyyədə aparılan danışıqlar və atəşkəsin saxlanması üçün bütün mexanizmləri aid edirlər. Əslində, Avropa Parlamenti adından Ermənistana təqdim edilən tövsiyənin Dağlıq Qarabağla bağlı hissəsində ünvanlı müraciət yoxdur. Yəni bu məsələdə Ermənistanla Azərbaycana eyni prizmadan yanaşılır. Həm onlara, həm də bütün dünya ictimaiyyətinə məlumdur ki, Dağlıq Qarabağla bağlı aparılan sülh danışıqlarında qeyri-konstruktivliyi daim Ermənistan göstərib. Uzun müddətdir danışıqlar prosesinə qatılmır. Azərbaycan isə iki gün əvvəl Elmar Məmmədyarov səviyyəsində danışıqlara hazır olduğunu bəyan etdi. Bu baxımdan da edilən müraciətdə konkret olaraq Ermənistandan danışıqlar prosesində Yaranmış fasiləni mümkün qədər tez başa çatdırmaq və danışıqlara başlamaq tələb ya tövsiyyə olunsaydı, daha ədalətli tutulmuş olardı. Avropa Parlamentinin bu yanaşmasını necə dəyərləndirmək olar?
Ekspert Elşən Həsənovun sözlərinə görə, Ermənistanın danışıqlar prosesində nümayiş etdirdiyi qeyri-konstruktivlik hamıya məlumdur: “Azərbaycan tərəfi dəfələrlə bəyan edib ki, səmərəli, nəticə gözlənilən danışıqların aparılmasına razıdır. Ermənistan isə hər dəfə yeni bir bəhanə gətirərək, danışıqlar prosesini pozmağa çalışır. 2016-cı ildəki aprel hadisələrini bəhanə edən Ermənistan bir müddət “küskünlük” nümayiş etdirdi. Sonra danışıqlar prosesinə qayıtdı. Ancaq apardığımız müşahidələr onu deməyə əsas verir ki, Ermənistanın substantiv danışıqlar ifadəsindən xüsusi qorxusu var. Avropa Parlamentinin tövsiyəsində hər iki tərəfə aktivliyin artırılması ilə bağlı müraciət olunması doğru və ədalətli deyil. Orada bir məqam da var. Hər iki tərəfdə baş tutan seçkilərdən sonra ifadəsi xüsusilə vurğulanır. Məsələnin bu aspektinin də sırf Ermənistana aidiyyəti var. Çünki Azərbaycan hakimiyyətində elə bir kardinal dəyişiklik baş verməyib. Həmin iqtidar və ölkə rəhbəri yerində qalırsa, demək ki, Dağlıq Qarabağla bağlı siyasətimiz də əvvəlki qaydadadır. Ermənistanda isə yeni hakimiyyət formalaşıb. Bax, məhz yeni hökumətin rəhbərinə üz tutub deyilməlidir ki, o, özündən əvvəlki hakimiyyətin uğursuz Qarabağ siyasətini aparmasın. Biz isə nəyi müşahidə edirik? Yeni gələnlər daha sərt addımlar atırlar. Uyğunsuz bəyanatlar verirlər. Buna Qərbdən və ABŞ-dan konkret təpki yoxdur. Mütləq mənada ünvanlı bəyanatlar olmalıdır.
ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri və BMT baş katibi dəfələrlə münaqişənin həlli üçün tərəfləri substantiv danışıqlara çağırsalar da, Ermənistan hər dəfə yayınmağa çalışıb. Çünki substantiv danışıqlar həmsədrlərin qeyri-məqbul hesab etdikləri “status-kvo”nun dəyişdirilməsini, yəni işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərindən Ermənistan qoşunlarının çıxarılması daxil olmaqla, kompleks tədbirləri ehtiva edir. Bu da, təbii ki, Ermənistana sərf etmir.
Ermənistanın bu kimi addımları danışıqlar prosesinə xələl gətirir. Yaxşı olardı ki, bütün bunları əsas götürərək, Avropa Parlamenti Ermənistan tərəfinin hazırda danışıqlar masasında olan sənəd üzrə substantiv danışıqlarda konstruktiv iştirak etməsini tələb etsin. Bax, bu çağırış münaqişənin həllinə və regionda davamlı sülhün təmin olunmasına xidmət edərdi”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
