ABŞ prezidenti Donald Trampın İranla 5+1 ölkələri - ABŞ, Çin, Rusiya, Fransa, İngiltərə və Almaniya arasında 2015-ci ildə imzalanan razılaşmadan çəkilməsi Orta Şərqdə yeni müharibəni də özü ilə bərabər gətirir. Artıq bunun işartıları da görünür.
Baki-xeber.com xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, Trampın qərarından dərhal sonra Vaşinqtonu uzun müddətdir nüvə sazişindən imtina etməyə razı salmağa çalışan İsrail Suriyada İran mövqelərini vurub. Məlumata görə, İsrailin Dəməşqin cənubunda yerləşən İrana aid hərbi obyektlərinə hücumu nəticəsində 8-i İran əsgəri olmaqla15 nəfər öldürülüb. Suriya isə havadan müdafiə sistemlərinin iki raketi havada məhv etdiyini bəyan edib.
Burada ən diqqətçəkən məqam isə İsrailin Suriyada İran mövqelərini bombalamasının ardından Yəməndəki İran dəstəkli husilərin Səudiyyə Ərəbistanını hədəfə almasıdır. Belə ki, İsrailin Suriya bombardmanlarından dərhal sonra husilər Yəmən ərazisindən Səudiyyəyə bir neçə raket atıb. Buradan belə görünür ki, İran İsrailin Suriyadakı hücumlarına husilərin Yəmən ərazisindən Ərəbistana raket hücumları ilə cavab verir.
İsrail ordusu Suriyadan gələ biləcək İran təhlükəsinə qarşı hazırlıqlara başlayıb. Ölkədəki havadan müdafiə sistemləri, Colan təpələrindəki sığınacaqlar hazır vəziyyətə gətirilib.
Srağagün gecə isə İsrail hərbiyyəsi İran qüvvələrinin onların işğal olunmuş Colan yüksəkliklərindəki mövqelərini raket atəşinə tutduğunu bəyan edib. Bildirilir ki, cümə axşamı günü İranın İnqilab Keşikçiləri tərəfindən yüksəkliklərə təxminən 20 raket atılıb və raketlərin bəziləri vurulub.
Məlumata görə, İsrailə raket hücumu əmrini birbaşa İran İnqilab Keşikçiləri Korpusuna bağlı “Qüds” qvardiyasının rəhbəri Qasim Süleymani verib.
İsrail buna cavab olaraq gecə boyu Suriyadakı onlarla İran obyektini hədəfə alıb və 50-dən çox hədəfin bombalandığını bildirib. Rusiya isə İsrailin Suriyaya atdığı raketlərin yarıdan çoxunun Suriyanın raketdən müdafiə sistemləri tərəfindən məhv edildiyini bəyan edib. Rusiya Müdafiə Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, İsrailə aid 28 F-15 və F-16 qırıcı təyyarəsi Suriyadakı hədəflərə təxminən 60 raket atıb. Qurudan isə Suriyaya 10-dan çox raket atılıb. Nazirlik hücumda iranlı milislərin yerləşdiyi nöqtələr və Suriya ordusunun Dəməşqdə və ölkənin cənubunda havadan müdafiə sistemlərinin olduğu obyektlərin hədəf alındığını bildirib. Suriyanın dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, İsrail raketləri Homsun cənubunda vurulub, bununla belə, bir silah deposu və bir radar qurğusunun zərər gördüyü bildirilir.
Son məlumatlara görə, İsrail Colan Təpələrində hərbi texnika və canlı qüvvə toplamağa başlayıb.
Proseslərin gedişi göstərir ki, iki ölkə arasında günlərdir davam edən gərginlik açıq qarşıdurma həddinə çatıb. Qərb mətbuatı da baş verən hadisələri İranla İsrailin birbaşa qarşıdurmasının başlanması kimi dəyərləndirir.
Ümumiyyətlə, ekspertlərinin fikrincə, Vaşinqtonun Suriyaya qarşı sərt mövqe tutmasında məhz İsrail faktoru ciddi rol oynayıb. İsrail İranın tamamilə təcrid edilməsini istəyir. Digər tərəfdən, İsrail İranın Suriyada daha da güclənməsindən, tezliklə Aralıq dənizinə çıxa biləcəyindən ehtiyatlanır. Bütün bunlar isə İsrail və İran arasındakı qarşıdurmanı daha da dərinləşdirir.
Vaşinqton və Təl Əvivin addımları İrana qarşı Suriya və Livan üzərindən başladılacaq yeni bir savaşın siqnalı kimi dəyərləndirilir. Ekspertlərə görə, ABŞ və İsrail Suriya və Livanda İrana qarşı daha sərt mübarizəyə başlayacaq. İlk hədəf Suriyadakı İran hərbi obyektləri, İran əsgərləri olacaq. Əvvəllər də baş vermiş bu hücumlar bundan sonra daha da artacaq. İki ölkənin növbəti hədəfi Livanda İranın dəstəklədiyi “Hizbullah” olacaq. Ehtimallara görə, İsrail İran təsirini yox etmək üçün “Hizbullah”la müharibəyə başlayacaq. ABŞ və İsrailin burada əsas hədəfi isə İranın Suriyadakı varlığına son qoymaqdır. İkinci hədəf İrandan İraqa, Suriyanın cənubundan Livana uzanan İran-Livan əlaqəsini kəsməkdir. Bu mərhələdə isə əsas rolu ABŞ-ın dəstəklədiyi PKK/PYD yaraqlıları oynayır.
Bütün hallarda, Trampın qərarının bölgədə yeni bir müharibəni alovlandıracağı qaçılmaz görünür.
TAHİR
