Vaqif Abışov: “Ermənilərə gəlincə, onların dövləti haqda “SSRİ tarixi”ndə 1918-ci ildən bəri olanlar əksini tapırdı” Hafiz Cabbarov: “Tarixi olmayan bir xalqın “qədim tarixi” haqqında “SSRİ tarixi”ndə nə yazıla bilərdi ki?”
Erməni tarixi saxtakarlıq notunda yazılıb. Onlar özlərinin “qədim dövlətçilik” ənənələrinə sahib olduqlarını yazır, başqa xalqların tarixinə, tarixi torpaqlarına, hətta tarixi şəxsiyyətlərinə iddia edirlər. Belə olmasaydı, keçən əsrdə yaranan “SSRİ tarixi” (“İstoriya SSSR) dərsliyində onların dövlətləri, qədim mədəniyyətləri haqqında məlumat verilərdi.
“SSRİ tarixi”ndə nə qədim “Ermənistan dövləti”ndən danışılır, nə də erməni xalqından. Burada başqa ittifaq respublikalarının tarixi haqqında yığcam məlumatlar yerləşdirilsə də, ermənilər barədə yazılmayıb. Düzdür, bu kitabda II Tiqrandan danışılır, amma onun “Böyük Ermənistan” təəssübkeşliyi qeyd edilmir.
Vurğulayaq ki, SSRİ dövründə Gürcüstan Respublikasının “Gürcüstan tarixi” dərsliyi mövcud olub və Azərbaycan dilinə tərcümə edilərək Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın balalarına tədris edilib. “Azərbaycan tarixi” dərsliyi də Azərbaycan ərazisində tədris edilib. “Ermənistan tarixi” dərsliyinə gəlincə, Sovet dövründə bu dərslik Ermənistan Respublikasında yaşayan azərbaycanlılara tədris olunmayıb. Onu da deyək ki, Ermənistan bir dövlət kimi XI ordu Azərbaycanı işğal etdikdən 2 il əvvəl, yəni 1918-ci ildə Azərbaycanın tarixi torpaqları üzərində yaradılıb. Ondan əvvəl isə tarixdə Ermənistan adlı dövlət olmayıb.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru Vaqif Abışov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ümumiyyətlə, Sovet dövründə “SSRİ tarixi” dərsliyində müttəfiq respublikalar haqqında məhdud məlumat verilirdi: “Ermənilərin qədim dövrdə tarixi dövlətləri olmayıb. Onların özlərinə saxta tarix uydurmaları ilə deyil ki... Ümumiyyətlə, “SSRİ tarixi” dərsliyində Rusiya tarixindən, slavyan xalqlarından, qədim çarlıqlardan, İvan Qroznıdan, döyüşlərdən, Sibirin işğalından və s. barədə geniş danışılırdı. Mən Sovet dövründə “SSRİ tarixi”ni tədris etmişəm. Siz deyirsiniz, o dərsliyi göz önünə gətirirəm. Burada müttəfiq respublikaların tarixi haqqında cüzi məlumatlar vardı, əsas diqqət Rusiya tarixinə yönəldilirdi. 1920-ci il 28 aprelindən başlayaraq 50-ci illərə qədər “Azərbaycan tarixi”, eləcə də digər respublikaların ayrıca tarix dərsliyi yox idi. Keçən əsrin 50-ci illərindən başlayaraq respublikalara öz tarixini yazmaq imkanı yaratdılar. Özü də bizim tariximizi o dövrlərdə ermənilər, yəhudilər, ruslar yazırdılar. Milli kadrlarımız 50-ci illərdən sonra meydana gəldilər. 1950-ci ildən sonra 3 cildlik “Azərbaycan tarixi” kitabı yazıldı. Mən bunu ona görə deyirəm ki, hadisə ilə yaxından tanış olasınız. Ermənilərə gəlincə, onların dövləti haqda “SSRİ tarixi” dərsliyində 1918-ci ildən bəri olanlar əksini tapırdı. Qədim dövrdən isə heç söhbət yox idi. Bir faktı deyim ki, ermənilər o vaxt böyük məbləğdə pul müqabilində fransız tarixçisinə saxta məlumatlar, sənədlər əsasında öz tarixlərini yazdırmışdılar. Bu tarix heç bir faktlara söykənmədiyi üçün saxtadır”.
Tarixçi Hafiz Cabbarov bizimlə söhbətində bildirdi ki, “SSRİ tarixi” dərsliyində erməni tarixinin öz əksini tapmamasının səbəbi nə qədim dövrlərdə, nə də orta əsrlərdə erməni dövlətinin mövcud olmamasıdır: “Bilirsiniz ki, qədim və orta əsr tarix səhnəsində Ermənistan adlı dövlət olmayıb. Onların dövləti 1918-ci ildə Azərbaycan torpaqları üzərində qurulub. Bu onların ilk tarixi dövlətidir. Hətta bu barədə Qərbi Avropanın məşhur fransız tarixçisi, şərqşünası Corc de Malevil yazırdı ki, ermənilərin ilk dövləti 1918-ci ildə yaradılıb. Bunu biz demirik ki, dünyanın ən böyük tarixçilərindən, şərqşünaslarından biri deyir. Tarixi olmayan bir xalqın “qədim tarixi” haqqında “SSRİ tarixi”ndə nə yazıla bilərdi ki? Nə yazılmışdısa, 1918-ci ildən sonrakı dövrlər yazılmışdı. Tiqrana və “Böyük Ermənistan”a gəlincə, deyim ki, Tiqran erməni deyil, onun ermənilərlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Tiqran parfiyalıdır. Amma ermənilər onu özününküləşdiriblər. Bir faktı da deyim ki, Ərməniyyənin ermənilərə heç bir aidiyyəti yoxdur. İndi özlərini erməni adlandıran haylar e.ə I minilliyin I yarısında Balkanlardan o əraziyə köçüb gəliblər. Ümumiyyətlə, ermənilərin Cənubi Qafqazda, digər ərazilərdə tarixi dövlətləri olmayıb. İndiki Ermənistan isə tarixi işğal aktı nəticəsində hayların dövləti olub. Bu ərazi isə bizim tarixi torpaqlarımızdır”.
İradə SARIYEVA
