Məhəmməd Əsədullazadə: “Ona görə də Karapetyanın səfərdən əliboş qayıtmasını gizlətmək mümkün olmadı”
Ermənistanın baş naziri Karen Karapetyanın İran səfəri uğursuz olub. Səfərin uğursuzluğunu şərtləndirən bir sıra amillər var. Əvvəla Karapetyan səfərin nəticələri ilə bağlı erməni mediasının ona ünvanladığı əksər suallardan yayınıb. Ümumilikdə bu, erməni siyasi dairələrində və mətbuatda geniş müzakirələrə yol açıb.
İrana ikigünlük səfəri zamanı baş nazir prezident Həsən Ruhani, parlamentin sədri Əli Laricani və digər ölkə rəsmiləri ilə görüşüb. Amma ən vacib görüş neft naziri Bijan Zanganehlə olub. Görüşdə Ermənistanın İrandan qaz alması məsələsi müzakirə olunub.
Erməni icması ilə görüşdə isə baş nazir soydaşlarını Ermənistan və İran arasında möhkəm körpü olmağa çağırıb. Soydaşlarını Ermənistanda layihələrə maliyyə ayırmağa çağıran baş nazir onları inandırmağa çalışıb ki, ölkədə ciddi iqtisadi inkişaf hiss olunur. Lakin rəsmi İrəvanın İranla əsasən iqtisadi əməkdaşlığın yüksələn xətlə inkişaf etdiyi barədə səsləndirdiyi bəyanatlar və cəmiyyətə yeritdiyi fikirlərin cəfəngiyyat olduğunu elə ermənilər özləri də etiraf etməyə başlayıblar. Məsələn, parlamentin deputatı Vardan Postancyan hesab edir ki, indiyə qədər tərəflər arasında razılaşdırılan irimiqyaslı layihələr kağız üzərində qalıb. Əlavə edib ki, Rusiya Ermənistanla İran arasındakı münasibətlərə böyük təsir göstərir. Deputat bildirib ki, İranda çox gözəl anlayırlar ki, Moskvanın nüfuz dairəsində olan Ermənistan Tehranla iqtisadi və siyasi münasibətləri genişləndirmək imkanında deyil.
Bütün bunlar Karapetyanın İran səfərinin uğursuz olmasını bir daha ortaya qoymuş oldu.
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan ölkəsinin düşdüyü ağır iqtisadi vəziyyətə görə müəyyən siyasi gedişlər edir: “Ancaq bu ölkənin iqtisadi imkanları zəif olduğu üçün görülən işlər nəticə vermir. Karapetyanın İrana səfəri bunu bir daha göstərdi. Ona görə də Karapetyanın səfərdən əliboş qayıtmasını gizlətmək mümkün olmadı. Nəzərə almaq lazımdır ki, İran hazırda Azərbaycanla sıx iqtisadi əməkdaşlıq edir. “Şimal-Cənub” dəmir yolu xəttinin tikintisi məhz ikitərəfli əlaqələrin inkişaf perspektivləri baxımdan uğurlu bir meqalahiyədir. Qeyd edim ki, bu dəmir yolunun Ermənistan üzərindən çəkilməsi nəzərdə tutulurdu. Ermənistanın ağır maliyyə problemləri nəzərə alınaraq, habelə çətin keçilən dağlıq relyefi böyük maliyyə tələb etdiyindən, bu yol Azərbaycan üzərindən həyata keçirildi. Əlbəttə, Ermənistanın regional layihələrdən təcridi, İranın da bu işdə onu tək qoyması Karapetyanın Tehran səfərinin uğursuzluğunu şərtləndirən amillərdəndir. Hazırda rəsmi İrəvan yalnız İranla siyasi əlaqələrdə müsbət nəsə əldə edib. Ancaq bu da yetərli səviyyədə deyil. İqtisadi əlaqələrin zəifliyi getdikcə siyasətdə özünü göstərir. Bu ölkənin cəlbedici iqtisadi imkanları yoxdur. Bütün infrastruktur Rusiyanın inhisarçılığındadır. Ermənistan bu gün həm Bakı-Tiflis-Qars, həmçinin, “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin iqtisadi imkanlarından kənarda qalıb. Bu gün İran da bir o qədər Ermənistan tərəfinin artıq siyasi yalanlarına inanmır. Praqmatik siyasətə üstünlük verir. Rusiya və İran Ermənistanın ciddi iqtisadi nəfəsliyini yerinə yetirib. İndi Azərbaycan getdikcə o nəfəsliyin kəsilməsində böyük iqtisadi siyasət ortaya qoyub. Ona görə də Ermənistan baş nazirinin İran səfərinin uğursuz olacağı gözlənilən idi. Ən başlıcası, ona görə ki, Ermənistan iqtisadi baxımdan İran üçün cəlbedici deyil. Zaman keçdikcə, bu özünü daha çox göstərəcək. Çünki bu ölkənin iqtisadiyyatı bərbad vəziyyətdədir”.
Vidadi ORDAHALLI
