Bu gün Azərbaycanın təşəbbüs və iştirakı ilə reallaşan layihələr Qərb dünyasında da xüsusi diqqətlə izlənməkdədir. Bunun ümdə səbəbi odur ki, həmin layihələr nəticə etibarı ilə Qərbin də inkişafına, maraqlarının təmin edilməsinə səbəb olmaqdadır. Məsələn, məlumdur ki, Avropa enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində Azərbaycana kifayət qədər böyük ümidlər bəsləyir. Eləcə də Azərbaycanın təşəbbüsü ilə reallaşan Bakı-Tiflis-Qars bu gün Qərb dünyasından olan iş adamları üçün yeni sərfəli fürsətlər yaradır.
Elə bu vəziyyətdə tamamilə təbiidir ki, Avropa İttifaqı Azərbaycanla əməkdaşlığını daha da dərinləşdirməkdə getdikcə daha çox maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Bunu Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Kestutis Yankauskas da təsdiq edir.
Yankauskas vurğulayır ki, təmsil etdiyi qurum Azərbaycanla əməkdaşlığını daha da dərinləşdirmək marağını xüsusi vurğulayıb. Səfir bildirib ki, əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində səylərini əsirgəməyəcək. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan və Avropa İttifaqı arasında imzalanacaq sazişlə bağlı danışıqlar intensiv şəkildə davam edir. Yankauskas bildirib ki, yeni sənəd Avropa İttifaqı və Azərbaycan arasında 1998-ci ildən mövcud olan sazişi əvəzləyəcək. Sazişlə bağlı növbəti görüşün “Şərq tərəfdaşlığı” sammitinə qədər keçirilməsi nəzərdə tutulur. Səfir bir daha tezliklə Avropa İttifaqının “Şərq tərəfdaşlığı” sammitinin keçiriləcəyini xatırladaraq, bu sammitin də əlaqələrə öz töhfəsini verəcəyini əlavə edib. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bu sammit bəzi parametrlər baxımından Azərbaycan üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Məsələn, məlumdur ki, noyabrın 24-də Brüsseldə baş tutacaq “Şərq tərəfdaşlığı” sammitinin yekununda qəbul ediləcək qətnamənin 2-ci bəndində Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin “Şərq tərəfdaşı” ölkələrinin ərazi bütövlüyünü dəstəkləməsi nəzərdə tutulur. Artıq bu məsələ Ermənistanda ciddi təşviş yaradıb. Hesab edilir ki, bununla bir daha Azərbaycanın ərazi bütövlüyü Avropa İttifaqı tərəfindən dəstəklənir. Bu durumda ermənilər bildirir ki, Azərbaycan onlar üzərində daha bir diplomatik qələbə əldə edir.
Onu da bildirək ki, Avropanın özündə yayılan separatçılıq dalğası fonunda burada artıq ərazi bütövlüyü məsələsinə xüsusi diqqət yetrilməkdədir. Elə Avropa İttifaqının əsas hədəflərindən biri də son dövrlər Katolaniyadan başlayan separatizmin qarşısının alınmasıdır. Lakin bu, həm də “Şərq tərəfdaşlığı” ölkələrindən Azərbaycanın, Ukraynanın və Gürcüstanın da ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsidir. Ermənistanın “Jamanak” qəzeti yazır ki, bu, “Şərq tərəfdaşlığı” sammitində Avropa İttifaqı ilə yeni saziş imzalamağa hazırlaşan Ermənistana böyük zərbədir. Qeyd edək ki, elə Ermənistan da Avropa İttifaqı ilə yeni saziş imzalayacaq. Düzdür, belə fikirlər də dolaşır ki, İrəvan əslində Brüssellə yeni sazişi Rusiyaya qarşı kart olaraq istifadə etmək niyyətindədir. Əsas hədəf 2018-ci ilin aprelində prezident səlahiyyətlərini təhvil verəndən sonra Ermənistan üzərində nəzarəti saxlamaq üçün Moskvadan dəstəyin təmin edilməsidir. Sarkisyanın bu addımının digər hədəfi Ermənistan daxilində onun “Moskvanın boyunduruğunda” olması haqda deyilənləri yumşaltmaqdır. Ermənistan prezidenti Avropa İttifaqı ilə imzalanması gözlənilən yeni sazişdən həm daxili siyasətdə, həm də özünü qorumaq üçün Moskvanın qarşısında istifadə etməyi düşünür. Lakin “Şərq tərəfdaşlığı” sammitində qəbul ediləcək qətnamə Sarkisyanın planlarını alt-üst edə bilər. Xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən qətnaməyə onun da imza atmaq məcburiyyətində qalması bumeranq effekti deməkdir. Məhz buna xüsusi diqqət yetirən erməni mediası Azərbaycanın bu gedişlə Ermənistan üzərində növbəti uğura imza atacağını xüsusi vurğulayır. Bundan başqa, Azərbaycan açıq şəkildə onu da bəyan edir ki, Avropaya inteqrasiyanın qapıları onların standartlarına cavab verənlərə açıq olmalıdır. Ermənistan isə, rəsmi Bakının mövqeyinə əsasən, Avropa İttifaqının inteqrasiyasına nümunə ola bilməz. Ən azı ona görə ki, Ermənistan “Şərq Tərəfdaşlığı”nda ərazisinin bir hissəsini işğal etdiyi digər üzv dövlətlə birlikdə yer alır ki, bu da yolverilməzdir. Azərbaycan bildirir ki, bu fonda Avropa İttifaqı Ermənistana qarşı real hərəkətə keçməli, ciddi iqtisadi və siyasi sanksiyalar tətbiq etməlidir. Bu həm də ona görə lazımdır ki, Ermənistan Azərbaycanın ərazilərini işğal etməklə ölkəmizin Avropa İttifaqı ilə bütün sahələr üzrə dinamik əməkdaşlığına zərər vurur. Halbuki, Azərbaycan Avropa İttifaqı və onun institutları ilə münasibətlərin inkişafında, dərinləşməsində maraqlıdır. Eyni zamanda Azərbaycan və qurum arasında həmişə iqtisadi, siyasi sahədə yüksək dialoq mövcud olub. Amma Ermənistanın həyata keçirdiyi işğal faktı münasibətlərin daha da dərinləşməsinə maneə yaradır. Məhz rəsmi Bakı da bu fonda Avropa İttifaqının Ermənistana qarşı əməli addımlar atmasını istəyir. Hər halda, “Şərq Tərəfdaşlığı” sammiti zamanı bu xüsusda müəyyən addımların atılması da istsina olunmur. Xatırladaq ki, “Şərq Tərəfdaşlığı” proqramına Azərbaycan, Belarus, Ermənistan, Gürcüstan, Moldova və Ukrayna daxildir.
Tahir TAĞIYEV
