Mübariz Əhmədoğlu: “İlham Əliyevin təqdim etdiyi formul ölkələrin əməkdaşlığı üçün olduqca önəmlidir”
Tehranda başa çatan zirvə görüşündən sonra ölkə başçılarının keçirdiyi mətbuat konfransında İlham Əliyev üç ölkənin bir araya gəlməsini sabitliyin, təhlükəsizliyin və iqtisadi inkişafın əsas şərti kimi qiymətləndirib: “Bu gün biz Azərbaycan-İran və Azərbaycan-Rusiya əlaqələrinin gələcək inkişafı ilə bağlı Prezident Ruhani və Prezident Putinlə görüşlər keçirdik. Bir daha gördük ki, bizim əlaqələrimiz çox uğurla, sürətlə inkişaf edir və əlaqələrimiz yüksək səviyyədədir.
Üçtərəfli əməkdaşlıq formatına gəldikdə, bildiyiniz kimi, birinci zirvə görüşü ötən ilin avqust ayında Azərbaycanın təşəbbüsü ilə Bakıda keçirilmişdir. Bugünkü zirvə görüşü isə onu göstərir ki, bu formatın çox böyük əhəmiyyəti və gözəl gələcəyi var. Üçtərəfli əməkdaşlığımız tam təbiidir. Çünki xalqlarımızı ortaq tarix, eyni zamanda, coğrafiya birləşdirir. Əsrlər boyu xalqlarımız bir-birilə sıx əlaqədə olmuşlar.
Üçtərəfli əməkdaşlıq formatının regional təhlükəsizlik üçün böyük əhəmiyyəti var. Hesab edirəm ki, bizim uğurlu əməkdaşlığımız regionda sabitliyin, təhlükəsizliyin təmin edilməsində çox mühüm rol oynayır. Əlbəttə, bizi birləşdirən bir çox iqtisadi infrastruktur layihələridir ki, Prezident Ruhani bu barədə öz çıxışında söylədi. Azərbaycan dünyada yeganə ölkədir ki, onun həm Rusiya ilə, həm də İranla quru sərhədi var və bu coğrafi yerləşmə, əlbəttə, diktə edir ki, biz bütün sahələrdə çox uğurlu əməkdaşlıq edək.
Keçən zirvə görüşündən ötən dövr ərzində çox önəmli hadisələr baş vermişdir. Cəmi bir ildən bir qədər çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, ötən il əldə edilmiş razılaşmalar bu gün həyatda öz əksini tapır”.
Göründüyü kimi, İlham Əliyev 3 ölkə arasında qurulan səmimi münasibətləri üç əsas faktorun: sabitliyin, təhlükəsizliyin və iqtisadi inkişafın üzərinə fokuslayıb. Bu fikri nəcə dəyərləndirmək olar?
Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin direktoru, politoloq Mübariz Əhmədoğlunun fikrincə, təsadüfi deyil ki, siyasi gərginlik yaşayan tərəflər, məsələn, NATO ilə Rusiya və yaxud ABŞ ilə Rusiya tərəfləri Azərbaycanda görüşürlər: “Ümumi mənzərəyə baxanda isə iqtisadi-siyasi məsələlər üzrə Azərbaycanla Rusiya arasında kəskin problemlər yox idi. Amma İran-Azərbaycan münasibətləri haqqında bunu demək olmazdı. Həsən Ruhani hakimiyyətə gələndən sonra isə 2 ölkə arasında münasibətlər bir çox dövlətlərin qibtə etdiyi səviyyəyə gəlib çatıb. Ruhani hakimiyyəti hazırda Ermənistana təklif edir ki, regional münaqişələr həll olunmalıdır. İranın bizim regionla bağlı mövqeyi ondan ibarətdir ki, bu regionda pul qazanmaq, iqtisadiyyatı dirçəltmək istəyiriksə, hökmən regionda sabitlik olmalıdır. Onlar yaxşı başa düşürlər ki, regionda sabitliyə ən böyük təhlükə Dağlıq Qarabağ məsələsidir. Bu yaxınlarda Ermənistanın baş naziri Karen Karapetyanın İrana səfəri zamanı Həsən Ruhani belə bir təkliflə çıxış edib ki, Ermənistan İranın vasitəçiliyi ilə Yəmən, Suriya, İraq münaqişələrinin həllində tərəfdaş ölkə kimi iştirak etsin. Ancaq Ermənistan da imkan versin ki, İran Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində yaxından iştirak etsin. Bütün bunlar göstərir ki, Ruhaninin Dağlıq Qarabağ problemi ilə bağlı yürütdüyü siyasəti getdikcə daha da güclənir. Bu yumşalma aydın sezilir və bunu qiymətləndirmək lazımdır. Bu cür xoş sözləri Rusiya-Azərbaycan münasibətləri haqda da demək olar. Hesab edirəm ki, İlham Əliyevin təqdim etdiyi formul ölkələrin əməkdaşlığı üçün olduqca önəmlidir. Təhlükəsizlik olmasa, sabitlik olmayacaq. Bunların hər ikisi təmin olunmasa isə iqtisadi inkişafdan danışmaq yersiz olar”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
