Qulu İsmayılov: “Özləri də hesablayırlar ki, bu onların Avropaya çıxması üçün ən qısa yoldur”
Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun istifadəyə verilməsinə həsr olunmuş təntənəli tədbirdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bildirib ki, layihəyə Orta Asiya ölkələri böyük maraq göstərirlər: “Bu yolun Avropa üçün böyük əhəmiyyəti var. Azərbaycan bir neçə Avropa ölkəsi ilə danışıqlar aparıb, Avropa ölkələri bu dəmir yolu xəttinə böyük maraq göstərirlər”.
Dövlət başçısı qeyd edib ki, Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi də böyük önəm daşıyır: “Azərbaycan bu istiqamətdə dəmir yolu şəbəkəsini yaradıb, digər ölkələrdə də bu istiqamətdə dəmir yolunun çəkilməsinə sərmayə qoyur. Gələcəkdə Şimal-Qərb və Cənub-Qərb enerji-nəqliyyat dəhlizləri istifadəyə veriləcək. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolundan Çin, Qazaxıstan, digər Orta Asiya ölkələri, Avropa ölkələri istifadə edəcək. Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi Hindistandan başlayaraq Rusiyaya qədər ölkələri birləşdirəcək”.
Göründüyü kimi, Prezident Orta Asiya ölkələrinin layihəyə böyük maraq göstərdiyini xüsusi olaraq vurğulayır. Həmçinin, Orta Asiyanı təmsil edən ölkələrin də açılışda iştirak etmələri onların marağının ifadəsi kimi yozula bilər. Orta Asiya ölkələri üçün bu layihənin əhəmiyyəti necə dəyərləndirilə bilər?
İqtisadçı Qulu İsmayılovun sözlərinə görə, açılış mərasimində Qazaxıstan və Özbəkistanın baş nazirləri, Tacikistan və Qırğızıstandan nümayəndələrin iştirak etməsi layihənin həmin region üçün əhəmiyyətli olduğunu təsdiqləmiş olur: “Hesab edirəm ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xətti “Əsrin müqaviləsi” qədər əhəmiyyətli bir layihədir. Çünki bu, tarixi İpək Yolunun bərpası deməkdir. Bu dəmir yolu ilə Pekindən tutmuş, Londona qədər dəmir yolu ilə yüklərin, sərnişinlərin daşınması nəzərdə tutulur. Son mərhələdə yükdaşımaların həcminin 20 milyon tondan, daşınan sərnişinlərin sayının isə 3 milyon nəfərdən çox olması gözlənir. Təbii ki, Mərkəzi Asiya ölkələri üçün bu layihədən istifadə etmək olduqca əhəmiyyətli və sərfəlidir. Onlar üçün öz yüklərini bu dəmir yolu vasitəsilə Avropaya çıxarmağa yaxşı şans yaranır. Özləri də hesablayırlar ki, bu onların Avropaya çıxması üçün ən qısa yoldur. Marağın kökündə bu amil durur. Yəni iqtisadi, logistika baxımından çox sərfəlidir. Bunun digər vacib əhəmiyyəti isə ondan ibarətdir ki, dəmir yolu nəqliyyatında yalnız Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin deyil, eyni zamanda Orta Asiya ölkələrinin də İran və Rusiyadan asılılığını azaldır. Bu xətt Asiya və Avropa arasında dəmir yolu dəhlizi olan İranın Razi-Sarakhs, Rusiyanın isə Trans-Sibir dəmir yolu xətlərinə də, bir növ, alternativ olma xarakteri daşıyır. Bu baxımdan layihə Orta Asiya ölkələri və Çinin Avropa ilə dəmir yolu əlaqəsini Rusiya və İrandan asılı olmadan reallaşdırmasına imkan verir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
