Hafiz Əsgərli: “Mən bu səylərdən qaçqınların problemlərinin həllilə bağlı yalnız müsbət nəticələr gözləyirəm”
Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov ATƏT-in Aralıq Dənizi Konfransı çərçivəsində təşkil olunan Yüksək Səviyyəli Görüşdə çıxışı zamanı deyib ki, öz evlərini tərk edən insanların sayının 65.6 milyon olaraq görünməmiş həddə çatmasına baxmayaraq, biz hələ də məcburi köçürmələrə və insan əzabına gətirib çıxaran münaqişələrin həll olunmadığını görürük:
“Qaçqınların və miqrantların düşdükləri ağır vəziyyət işıqlandırılsa da, beynəlxalq ictimaiyyət münaqişə səbəbindən təhlükəyə məruz qalan və dünyanın müxtəlif hissələrində acınacaqlı şəraitdə yaşayan milyonlarla kişi, qadın və uşaqlardan ibarət məcburi köçkünləri də unutmamalıdır. Qaçqınların işləri üzrə BMT-nin Ali Komissarlığı bildirib ki, bütün dünya üzrə məcburi köçkünlərin sayı rekord həddə, 41 milyon nəfərə çatıb. Azərbaycan məcburi köçkünlərin əzablarının işıqlandırılması üçün bütün cəhdləri tam dəstəkləyir. 2030-cu il Gündəliyində məcburi köçkünlərə istinad olunması, Bəşəriyyət üçün Gündəlik tərəfindən 2030-cu ilə qədər məcburi köçkünlərin sayının 50 faizə qədər azaldılmasının hədəflənməsi, eyni zamanda məcburi köçkünlərin qorunması və onlara dəstək göstərilməsi və bu cür məcburi köçürmələrin qarşısının alınması və azaldılması üçün təsirli strategiyaların nəzərdən keçirilməsini özündə əks etdirən Qaçqınlar və Miqrantlara dair Nyu-York Bəyannaməsi əlbəttə ki, düzgün addımlardır, ancaq aydındır ki, kifayət deyil. Milyonlarla məcburi köçkünlərin acınacaqlı vəziyyətinin daha çox diqqətə, bu cür halların qarşısının alınması üçün yenidən düşünülmüş yanaşmalara, problemin kökündə dayanan səbəblərin aradan qaldırılmasına və eyni zamanda bütün səviyyələrdə birgə fəaliyyətə ehtiyacı var. Biz inanırıq ki, ATƏT, həmçinin, məcburi köçkünlərin hüquqlarının qorunması məqsədilə ATƏT-in hərtərəfli cavab tədbirlərinin qiymətləndirilməsi üçün platforma rolunu oynamalıdır”.
Qaçqınların işləri üzrə BMT-nin Ali Komissarlığı tərəfindən hazırlanan Bəşəriyyət üçün Gündəlik layihəsi Azərbaycandakı qaçqın probleminin həlli perspektivində nə kimi rol oynayacaq?
Miqrasiya məsələləri üzrə ekspert Hafiz Əsgərli qəzetimizə bildirdi ki, qaçqınlarla bağlı vəziyyətin yaxşılaşdırılmasında Azərbaycanın modelindən istifadə edilməlidir: “BMT-nin Ali Komissarlığı hər zaman bu işlə məşğul olub. Ancaq yaranmış vəziyyət onları yeni addımlar atmağa vadar edib. Ortaya konkret hədəflər qoyulur, sayın azaldılması ilə bağlı rəqəmlər göstərilir. Hətta Bəşəriyyət üçün Gündəlik adlı layihə də hazırlanıb. Azərbaycan təcrübəsi ona görə vacibdir ki, yenicə qurulmuş bir ölkə bir milyon qaçqının öhdəsindən mərdi-mərdanə gələ bildi. Hazırda ölkəmizdə çadır şəhərcikləri qalmayıb. Qaçqın ailələrinin hamısı müvəqqəti yaşayışla təmin edilib. Onlara müasir standartlara cavab verən evlər tikilərək verilib. Ancaq biz Yaxın Şərqdə baş verən münaqişələr zəminində Avropaya pənah aparan qaçqın ordusu ilə necə rəftar edildiyini gördük. Sinəsinə döyən əksər ölkələr sərhədlərini onların üzünə bağladı. Bizim praktikamız, bu sahədə əldə etdiyimiz uğurlar problemin kökündən həll olunması anlamına gəlmir. Çünki məcburi köçkünlərimiz hələ də öz ata-baba ocaqlarına qayıda bilməyiblər. Qəbul edilən yeni layihədə hədəf qoyulursa, bu, BMT-nin problemə məsuliyyətini bir az da artıracaq. 2030-cu ilə çatmağa 13 il var. Təbii ki, həmin müddət ərzində problemin həlli mümkündür. Mən bu səylərdən qaçqınların problemlərinin həllilə bağlı yalnız müsbət nəticələr gözləyirəm. Çünki qaçqınların xüsusi çəkisində Azərbaycanın payı az deyil. Yəqin ki, belə hədəf BMT-ni öz qətnamələrinin icrası ilə məşğul olmağa da vadar edəcək”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
