Buludxan Xəlilov: “Mənim müxtəlif insanlarla bu münaqişənin adının yazılış forması ilə bağlı söhbətlərim olub”
Hikmət Hacıyev: “Münaqişənin dəqiq adına gəldikdə isə bu, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi kimi ifadə olunmalıdır”
Dağlıq Qarabağ problemi mövcud olandan indiyə qədər bu münaqişənin adı həm mətbuatda, həm də mövcud ictimai-siyasi ədəbiyyatda, kitablarda müxtəlif variantlarda yazılır. Hər bir qurum, media orqanı öz ifadəsini düzgün yazılış forması sayır və bunu davam etdirir. İnternet üzərindən kiçik bir araşdırma apararaq bu münaqişənin adının bir neçə variantda yazılışını tapdıq:
1) Azərbaycan-Ermənistan, Dağlıq Qarabağ,
2) Azərbaycan-Ermənistan-Dağlıq Qarabağ,
3) Azərbaycan-Ermənistan Dağlıq Qarabağ
4) Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi.
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin adının diplomatik-rəsmi müstəvidə düzgün yazılış forması necədir?
Tanınmış dilçi-alim, professor Buludxan Xəlilov bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, bu məsələ uzun illərdir tez-tez müzakirə və mübahisə mövzusuna çevrilir. B.Xəlilov hesab edir ki, siyasətçilər və dilçilər bir araya gələrək bu münaqişənin adının dəqiq necə yazılmalı olduğunu müəyyən etməli və bir nəticəyə gəlməlidirlər. Onun sözlərinə görə, çox adamlar mətbuatdakı təqdimatları daha etibarlı sayaraq ona istinad edirlər. Müsahibimiz bildirdi ki, onun fikrincə, düzgün variant Dağlıq Qarabağ-Azərbaycan-Ermənistan olmalıdır: “Çünki münaqişəyə cəlb edilən tərəf Azərbaycandır. Ona görə də Azərbaycan-Ermənistan, Dağlıq Qarabağ yazmaq mənanı, mahiyyəti, izi itirir. Azərbaycandan sonra ya Dağlıq Qarabağ, ya da Ermənistan gəlirsə, yaxud əksinə, belə çıxır ki, Ermənistanla Dağlıq Qarabağ arasında da bu problem var. Mənə elə gəlir ki, Azərbaycan ortada dayanmalıdır. Bu münaqişə haradan başlayıb? Dağlıq Qarabağ-Azərbaycan-Ermənistan- mən bu yazılış formasının tərəfdarıyam. Hesab edirəm ki, bu daha uyğun variantdır. Mənim müxtəlif insanlarla bu münaqişənin adının yazılış forması ilə bağlı söhbətlərim olub. Mənə belə gəlir ki, bu münaqişənin adının tam dəqiqləşməsi üçün alimlər, siyasilər bir araya gələrək bu məsələni müzakirə etməlidirlər. Yəni bu münaqişənin adı dəqiq ifadə edilsə, mətbuatda və digər yerlərdə baş verən anlaşılmazlığa son qoyular”.
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin adı rəsmi sənədlərdə, diplomatik yazışmalarda necə qeyd edilir?
Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Hikmət Hacıyev mövzu ilə əlaqədar “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, rəsmi sənədlərdə, diplomatik yazışmalarda bu münaqişənin adı Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ problemi kimi ifadə edilir. O hesab edir ki, mediada və müxtəlif yönlü ədəbiyyatda da bu belə yazılmalıdır: “Bildiyiniz kimi, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin bilavasitə tərəflərindən biri Ermənistan Respublikasıdır. Beynəlxalq qurumların sənədlərində, o cümlədən ATƏT-in sənədlərində də bu formada təsbit olunub. Yəni münaqişə tərəfləri Ermənistan və Azərbaycan Respublikasıdır. Münaqişədə maraqlı olan tərəflər kimi Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ bölgəsinin erməni və azərbaycanlı icmaları müəyyən olunub. Münaqişənin dəqiq adına gəldikdə isə bu, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi kimi ifadə olunmalıdır”.
Beləliklə, apardığımız təsnifatda sonuncu 4-cü variant düzgün yazılış formasıdır.
İradə SARIYEVA
