Sənan Nəcəfov: “Maraqlıdır ki, bu, Ermənistanın siyasi iradəsindən asılı olmayan ikinci ciddi tələbdir”
Ermənistan ətrafında gedən son proseslər göstərir ki, “Metsamor” AES Rusiya və Avropa arasında yeni ziddiyyət predmetinə çevrilməkdədir. Məlumdur ki, gələn ay İrəvan Avropa İttifaqı ilə yeni əməkdaşlıq sazişi imzalamağa hazırlaşır. Amma əməkdaşlığın əvəzi olaraq Avropa İttifaqı Ermənistandan atom elektrik stansiyasını bağlamağı tələb edir.
Erməni ekspertlərin fikrincə, bu tələb Ermənistanda ciddi qarşıdurma yaranmasına səbəb olacaq. Əvvəla erməni hakimiyyəti bu stansiyanın fəaliyyətində maraqlıdır. Amma yuxarıda qeyd olunduğu kimi, stansiyanın dayanmasını tələb edən ermənilərin də sayı az deyil. Digər tərəfdən, “Metsamor” AES məsələsində Rusiya və Avropa arasında fərqli mövqe mövcuddur. Avropa İttifaqı ilə sazişdə qurum tərəfindən tələb edilir ki, “Metsamor” atom elektrik stansiyasının istismarı dayandırılmaqla Ermənistan ölkənin enerji təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə istehsal güclərini əvəzləməyə yönəlmiş addımlar atsın. Bir daha qeyd edək ki, Ermənistanla Avropa İttifaqının əməkdaşlığı barədə geniş və hərtərəfli sazişin imzalanması noyabrın 24-də Brüsseldə xarici işlər nazirlərinin sammitində gerçəkləşdirilməlidir. Saziş bütün Avropa İttifaqı üzvü olan ölkələr və Ermənistan tərəfindən ratifikasiya olunduqdan sonra qüvvəyə minəcək. İndi bu sazişə uyğun olaraq “Metsamor” AES-in fəaliyyətinin dayanması istiqamətində addımlar atılmalıdır. Amma bu məsələdə Rusiyanın fərqli mövqedə olması Ermənistana asan seçim etməyə imkan vermir. Ekspertlər isə hesab edirlər ki, yaşanan ziddiyyətlərə baxmayaraq, ciddi təhdid mənbəyi olduğu üçün “Metsamor” AES-in fəaliyyəti dayanmalıdır. İndi Ermənistan dilemma qarşısında qalıb. Stansiyanı bağlasa, Rusiya buna razı deyil. Stansiyanın fəaliyyətdə olması isə Avropanın qapılarını onun üzünə bağlayır. Belə olan halda, Rusiya məhz “Metsamor” məsələsinə görə Ermənistanı Avropa ilə əməkdaşlıq sazişi bağlamaqdan çəkindirə bilərmi?
“Stopmetsamor” beynəlxalq kampaniyasının koordinatoru Sənan Nəcəfov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, noyabrda imzalanması nəzərdə tutulan yeni əməkdaşlıq sazişində əməkdaşlığın əvəzi olaraq Avropa İttifaqı Ermənistandan atom elektrik stansiyasını bağlamağı tələb edir: “Maraqlıdır ki, bu, Ermənistanın siyasi iradəsindən asılı olmayan ikinci ciddi tələbdir. Nə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli, nə də “Metsamor” AES-in bağlanması Ermənistandan asılı deyil. Burada böyük bir amil var ki, adına Rusiya deyilir. Məhz Rusiyanın adına nə qoyuruq qoyaq, fərqli, siyasi, iqtisadi, dəxli yoxdur, mövqeyi Ermənistanı seçim etməkdə dalana dirəyib. Faktiki “Metsamor” məsələsi Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllindən fərqli olaraq Rusiya və Avropa arasında savaş “predmetinə” çevrilib.
Bildiyiniz kimi, 2 il öncə biz #stopmetsamor beynəlxalq kampaniyasına başlamışdıq. O kampaniya çərçivəsində situasiyanın ağırlığını anlatmaq üçün mümkün müasir texnologiyaların hamısından yararlandıq. MAGATE-nin Mənzil Qərargahı qarşısında piketdən tutmuş, petisiyaların imzalanmasına qədər ciddi iş ortaya qoyduq. “Metsamor” AES-in region, hətta yaxın Türkiyə, İran, Yaxın Şərq və hətta Avropa məkanı üçün ciddi təhdid mənbəyi olması barədə Azərbaycanın həyəcan təbilini səsləndirdik. Məsələ bundadır ki, Ermənistanın özündə “atom bombası” üzərində narahatlıqla, həyəcanla yaşayan insanların çoxluğunu da məhz həmin kampaniya çərçivəsində müəyyən etdik. Ermənistanda bu cür nüvə stansiyasının mövcudluğu rusların mənafeyinə uyğundur. Çünki bu gün nüvə elektrik stansiyasını onlar idarə edir. Əslində, nüvə stansiyası Rusiyanın Ermənistandakı təsisatı hesab edilməlidir.
Rusiya “Metsamor” AES-i nüvə yanacağı ilə təmin edir. Digər tərəfdən, “Metsamor” nüvə döyüş başlıqları və radioloji silah istehsalı üçün daimi xammal mənbəyi kimi qalmaqdadır “Metsamor” AES siyasi manipulyasiyalar üçün alətdir. Azərbaycanın işğal olunmuş Dağlıq Qarabağ ərazisindən nüvə tullantıları üçün poliqon kimi istifadə olunur. Həmin poliqonlarda qurulmuş anbarlardakı radioaktiv materialların qaçaqmalçılıq yolu ilə satılması halları mövcuddur. Bundan başqa, həmin poliqonlar Azərbaycana qarşı təhdid kimi istifadə olunan “çirkli bombalar”ın mənbəyidir. Bu həm də erməni işğalçı ordusunun komandirlərinin və eləcə də hazırkı prezidentin çirki biznesdən gəlir götürmə məqsədinə və bir sıra terrorçu təşkilatlarla əlaqəli olmasına işarədir.
İndi gələcək üçün proqnozlardan danışaq. Birmənalı bildirək ki, Ermənistan xislətinə uyğun olaraq bu sazişə gedəcək, lakin sonradan Avropanı aldadacaq və həm Rusiyanın qorxusundan , həm də öz mənafeyi üçün “Metsamor”u bağlamayacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
