Əli Orucov: “Yaxşı olardı ki, qurum bunu sözdə yox, əməldə göstərsin”
“Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün vacib tərəfdaşdır”. Bunu Aİ-nin genişlənmə və qonşuluq siyasəti üzrə komissarı Yohannes Han deyib. O bildirib ki, Aİ ilə Azərbaycan münasibətləri yeniləmək və 1996-cı ildə imzalanmış Tərəfdaşlıq və Əməkdaşlıq Sazişini əvəzləyəcək yeni ikitərəfli sazişlə əlaqələrin tam potensialını inkişaf etdirmək niyyətindədir.
Bununla yanaşı, komissar Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı təmsil etdiyi təşkilatın mövqeyini də izah edib. Onun sözlərinə görə, qurum substantiv danışıqların aparılmasının tərəfdarıdır: “Münaqişəyə dair bizim mövqeyimiz bəllidir. Avropa İttifaqı ATƏT-in Minsk Qrupunun münaqişə zonasında gərginliyin azaldılması ilə bağlı təxirəsalınmaz tədbirləri nəzərdən keçirməyi nəzərdə tutan, o cümlədən tərəflərin substantiv və vacib siyasi iradə ilə danışıqlara yenidən cəlb olunması istiqamətindəki səylərini dəstəkləyir”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, rəsmi Bakı substantiv danışıqların başlanmasını məhz nəticəyə aparacaq yol kimi gördüyündən, bu istiqamətdə müzakirələrin davam etdirilməsini istəyir. Yəni Azərbaycan diplomatik təmasların konkret hədəfə çatdırılmasında israr edir. Rəsmi Bakı dəfələrlə bəyan edib ki, Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olunması şərtdir. Azərbaycan sülhə aparacaq öz yol xəritəsini də cızıb. Başlanğıc kimi Dağlıq Qarabağ ətrafındakı rayonlar azad edilməli, qaçqın və məcburi köçkünlər yurd-yuvalarına qayıtmalıdırlar. Sonrakı mərhələdə Dağlıq Qarabağa Azərbaycanın tərkibində ən yüksək muxtariyyət verilə bilər. Substantiv danışıqların mahiyyəti məhz bundan ibarətdir. Yohannes Hanın açıqlamasından görünən odur ki, Aİ substantiv danışıqların tərəfdarıdır.
Məsələyə münasibət bildirən AMİP Siyasi Şurasının üzvü Əli Orucovun sözlərinə görə, substantiv danışıqları dəstəkləməklə iş bitmir: “Yaxşı olardı ki, Avropa İttifaqı bunu sözdə yox, əməldə göstərsin. O zaman Aİ-nin bu məsələdə nə dərəcədə səmimi və qətiyyətli olduğunu görmək olar. Ümumi diplomatik sözlərlə münaqişənin həllinə ümüd bəsləmək sadəlövhlükdür. Aİ-nin münaqişənin həllində təsir imkanları o zaman özünü göstərəcək ki, ortaya konkret mövqe qoysun. Yəni, ən azından, işğalçı ilə işğala məruz qalan tərəfə hansısa formada fərq qoysun. Çox təəssüflər olsun ki, ötən illər ərzində biz bunun elementlərini görmədik. Azərbaycanla əməkdaşlıq sazişi imzalamaq istəyən qurum ölkənin ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini açıq bəyan etsin. Necə ki, Gürcüstan, Moldova və Ukraynaya bu yöndə daha ciddi dəstək verir. Separatçı bölgələri birmənalı olaraq həmin ölkələrin ərazisi hesab edir. Dağlıq Qarabağ məsələsinə gəldikdə isə təəssüf ki, Aİ-nin bununla bağlı daha qətiyyətli mövqedən çıxış etməsini görmürük. Hardasa qeyri-müəyyən açıqlamalar səslənir. Aİ-nin aparıcı dövlətlərindən biri olan Fransa ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədridir. İndiyəcən münaqişənin həlli ilə bağlı rəsmi Parisin ciddi bir təşəbbüslə çıxış etməsinin, Ermənistana hər hansı bir təzyiq göstərməsinin şahidi olmamışıq. Aİ substantiv danışıqların tərəfdarıdırsa, o zaman həmsədr ölkə olan Fransa niyə bu istiqamətdə işğalçı Ermənistana təzyiq göstərmir? Ona görə də bu kimi fikirlər çox vaxt diplomatiya xatirinə deyilir. Ümumilikdə götürdükdə Aİ münaqişənin həllinin sürətləndirilməsində bir sıra təsir rıçaqlarına malikdir. Problem ondadır ki, ikili standartlar səbəbindən həmin imkanlardan istifadə etməkdə maraqlı deyil”.
Vidadi ORDAHALLI