Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) Azərbaycanla bağlı qəbul etdiyi son qətnamələr artıq bu qurumun obyektiv fəaliyyətini yenidən ciddi sual altında qoyub. Baş verənlər təşkilatın hələ də proseslərə ikili standartlardan yanaşmasının real təzahürünün nəticəsi sayılır. Digər tərəfdən o da artıq sirr deyil ki, barəsində bəhs edilən qətnamələrin qəbulunda erməni lobbisinin təsiri mövcuddur.
Məhz bu lobbidən maliyyələşən müəyyən deputatlar Azərbaycana qarşı belə çirkin addım atmaqdan çəkinməyib. Öz növbəsində, baş vernələr artıq AŞPA-nın bir qurum kimi nüfuzuna çox ciddi zərbə vurub. Bunu artıq Azərbaycandan xaricdə də etiraf edənlərin sayı kifayət qədərdir. Məsələn, İtaliyanın AŞPA-da nümayəndə heyətinin üzvü, Azad Demokratlar Qrupunun sədri Adele Qambaro bildirir ki, Azərbaycanda kifayət qədər irəliləyişlər var: “Ancaq bu müsbət işləri görmək və qiymətləndirmək lazımdır. Təbii ki, bütün ölkələrdə, eləcə də Azərbaycanda hələ görüləsi işlər, həyata keçiriləsi islahatlar da var.
Amma Avropa Şurası Azərbaycanla təzyiq dili ilə danışmaq əvəzinə, bu ölkədə demokratiyanın daha da möhkəmlənməsinə dəstək verməlidir. AŞPA-da Azərbaycana qarşı məhkəməyəbənzər bir proses qurmaq qətiyyən doğru deyil. Əksinə, Azərbaycanla dialoqu daha da gücləndirmək, onu daha çox eşitmək lazımdır. Azərbaycanla bağlı sənədlərin müzakirəsi zamanı bəzi avropalı deputatların məhkəmədə imiş kimi fikirlər səsləndirmələri də doğru deyil, çünki bu AŞPA-nın işi deyil”.
Son dövrlər AŞPA-da Azərbaycana qarşı mənfi münasibətin yarandığını qeyd edən italiyalı parlamentari Avropa təsisatlarında düşüncə tərzinin, yanaşmanın ciddi şəkildə dəyişilməli olduğunu da diqqətə çatdırıb: “Burada kifayət qədər deputat var ki, demokratiya sahəsində problemləri olan ölkələrə loyal yanaşır, Azərbaycana qarşı isə olduqca sərt münasibətdədirlər. Bu o deməkdir ki, bu təsisatlarda düzgün olmayan məsələlər var. Bu, xoşagəlməz və məyusedici haldır. Biz burada xalqı təmsil edən parlamentarilərik. Parlamentarilər arasında münasibətlər hökumətlərarası münasibətlərdən fərqli olmalıdır. Parlament üzvləri hər bir şəraitdə əlaqələri və dialoqu qoruyub saxlamağı bacarmalıdırlar. Bu mənim fikrimdir və burada olan hər kəsin fikri belə olmalıdır. Ancaq təəssüf ki, ortaya atılan iddialar və böhtanlar çoxlarını bu fikirdən uzaqlaşdırıb”. Qeyd edək ki, bundan öncə “AzərTAc”-a açıqlaamsında eyni mövqeni Polşanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Dominik Tarçinski də sərgiləyib.
Polşalı parlamentari bildirib ki, onun ölkəsi də bəzən belə hücumlara məruz qalır: “Bu baxımdan Azərbaycanı çox yaxşı başa düşürük. Mən Azərbaycana qarşı hücumları və beynəlxalq təsisatların siyasi oyunlarını aydın görürəm. Heç kimin Azərbaycana dərs keçməyə, onunla belə davranmağa haqqı yoxdur”. Dominik Tarçinski bildirib ki, bu gün demokratiya böyük dövlətlər üçün bir təzyiq vasitəsidir: “Onlar üçün hər şey yaxşı gedəndə biz onların gözündə demokratik oluruq. Proseslər onların arzu etmədiyi məcraya yönəldikdə isə qəflətən diktatorluqda günahlandırılırıq. Böyük dövlətlər bizlərə suveren və azad olmaq şansı vermir. Bunun üçün onların ən uğurlu bəhanəsi demokratiya, bu bəhanədən istifadə etmək üçün ən uğurlu aləti isə beynəlxalq təşkilatlar, ictimai rəy formalaşdıran müxtəlif jurnalistlərdir. Hamıya aydındır ki, ölkələr arasında mədəni, siyasi və tarixi təcrübə fərqləri mövcuddur. Hər bir ölkə fərqlidir və öz problemləri var. Beynəlxalq təşkilatların, eləcə də AŞPA-nın münasibəti bəzən məndə belə bir fikir formalaşdırır ki, biz sanki kiçik uşaqlarıq və valideynlərimizin dediyini etməsək bizi cəzalandıracaq və bizə cibxərci verməyəcəklər. Ancaq reallıqda nə beynəlxalq təşkilatlar, nə bu təşkilatlardakı böyük dövlətlər bizim valideynlərimizdir, nə də ölkələrimiz kiçik uşaqlardır. Biz tərəfdaşıq, tərəfdaşlıq isə bərabər hüquqlu əsasda olmalıdır”.
Bu açıqlamalardan da kifayət qədər aydın görünür ki, AŞPA-nın addımları xaricdə də təqdir edilmir. Bununla təşkilat əslində özünü nüfuzdan salmış olur. Artıq beynəlxalq miqyasda da açıq etiraf edilir ki, Azərbaycan dialoqa, müzakirəyə açıq olduğu halda AŞPA bunu görməzdən gəlir, daha çox təzyiq dililə danışmaq yolunu seçir. Azərbaycanda demokratik təsisatların geniş fəaliyyəti üçün dövlət tərəfindən bütün addımlar atıldığı halda yenə bunu görməzdən gələn AŞPA qərəzli yola üstünlük verir, qərəzli qətnamələr qəbul edir.
Yuxarıda qeyd olunduğu kimi isə, belə vəziyyət təşkilatın beynəlxalq nüfuzuna da ciddi zərbə vurur. Artıq dünya miqyasında AŞPA-ya inamın sarsıldığı aydın müşahidə edilir. Bu da öz növbəsində, onun gələcəyini ciddi sual altında qoyur.
Nahid SALAYEV
