Məhəmməd Əsədullazadə: “Ermənistan müəyyən spekulyasiyalarla Gürcüstanı şantaj etmək istəyir”
Məlum olduğu kimi, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun rəsmi açılış mərasimi oktyabrın 30-da baş tutacaq. Açılışdan sonra sözügedən dəmir yolu fəaliyyətə başlayacaq.
O da məlumdur ki, zaman-zaman erməni lobbisi dünyanın bir çox mərkəzlərinə müraciət edərək bu dəmir yolunun Ermənistanı tam blokadaya salmağa xidmət etdiyini bildirir və ona görə də buna dəstək verməməyi xahiş edirdilər. Onlar alternativ kimi mövcud Qars-Gümrü dəmir yolundan istifadə etməyi tələb edirdilər. Sözügedən variantda Türkiyə və Azərbaycan bu layihədən əl çəkməli və Ermənistana qarşı Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğalından sonra tətbiq etdikləri blokada rejimini dayandırmalı idilər. Aydın məsələdir ki, Azərbaycanla Türkiyə Ermənistanın işğalçılıq siyasətini davam etdirməsinə görə buna razı ola bilməzdilər və bu belə də oldu. Türkiyə, Azərbaycan, o cümlədən Gürcüstan heç bir kənar təzyiqə baxmadan layihəni gerçəkləşdirdilər.
Bu arada qəribə görünən odur ki, BTQ-nin açılış günü yaxınlaşdıqca, erməni ekspertlər ölkə mətbuatında bununla bağlı müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. İctimaiyyətdə belə bir rəy formalaşdırırlar ki, Ermənistan BTQ-nin imkanlarından istifadə edəcək. Onlar müxtəlif arqumentlərlə çıxış edərək iddia edirlər ki, Gürcüstanın sözügedən dəmir yolundan Ermənistanın istifadə etməsinə qadağa qoymağa cəsarəti çatmaz. Bunu onunla əlaqələndirirlər ki, Gürcüstanın Avropa Birliyi ilə Assosiativ sazişi var. Quruma inteqrasiya olmağı qarşısına məqsəd qoyub. Guya bu faktor Gürcüstanın dəmir yolundan Ermənistanın istifadə etməsinə qadağa qoymasına imkan verməz. Ermənilərin başqa bir arqumenti ondan ibarətdir ki, Türkiyənin torpaqların boşaldılması ilə bağlı Ermənistandan tələbi var, amma Gürcüstanın belə bir tələbi yoxdur.
Hətta əslən Qarabağdan olan erməni şərhçi Naira Ayrumyan ehtimal edir ki, bu yol Ermənistana öz yüklərini Londona qədər göndərməyə imkan yaradacaq: “Ermənistan Gürcüstanla dəmir yolu ilə bağlıdır, Gürcüstan rəsmi şəxsləri bildirirlər ki, Tiflis qonşuları tərəfindən Gürcüstanın yeni infrastrukturlarının istifadəsini yalnız alqışlaya bilər. Heç bir qadağan erməni yüklərinin Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu ilə hərəkətinə mane ola bilməz”.
Eyni fikri Ermənistan Milli Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun əməkdaşı Vaqram Ter-Matevosyan da bildirib: "İrəvan Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu layihəsinə münasibətini dəyişməlidir. Dəmir yoluna yüklərin Avropaya göndərilməsi imkanı kimi baxılmalıdır".
Maraqlıdır, ekspertlər erməni tərəfinin bu iddialarını necə şərh edirlər?
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, deyilənlər absurddur və bununla Gürcüstanın adından yalan danışıb ölkəni şantaj etmək istəyirlər: “Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstanın birgə proyekti olan Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu Cənubi Qafqazın strateji nəqliyyat vasitəsidir. Həmçinin, “Böyük İpək Yolu”nun bir hissəsidir. Bu layihə ölkələr arasında nəqliyyat və investisiya mühitinin yaxşılaşdırılmasında, yük və sərnişindaşımada xüsusi əhəmiyyət kəsb edəcək. Hesab edirəm ki, bu layihədən Ermənistanın kənarda qalması obyektiv bir siyasətdir və gələcəkdə də işğal faktoru davam etdikcə, bu ölkənin dəmir yoluna qoşulması mümkün deyil. Çünki Azərbaycanın əsas siyasəti bu ölkəni iqtisadi blokadaya almaq, regional layihələrdən kənarlaşdırmaqdır. Belə olan təqdirdə, Ermənistanın Gürcüstan vasitəsilə bu dəmir yolundan istifadə etməsi mümkün deyil. Çünki layihənin əsas maliyyə dəstəkçisi Azərbaycandır. Bundan əlavə, Gürcüstanın bu təşəbbüsə dəstək verməsi isə Azərbaycanın əleyhinə addım olar. Ona görə də Ermənistan bilmir ki, bu layihəyə necə qoşulsun və nəqliyyat layihəsinin üzvü olsun. İşğalçı ölkənin bu arzusu yalnız işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərindən çıxmasından sonra reallaşa bilər. Ermənilərin bundan istifadə edəcəklərini qeyd etməsi cəfəngiyyatdır və mümkün deyil. Onlar özləri də çox yaxşı bilirlər ki, Azərbaycan buna heç vaxt icazə verməz. BTQ dəmir yolu regionun inkişafına və təhlükəsizliyinə ciddi töhfə verəcək. Ermənistan çalışacaq ki, daim bu layihəni təhdid etsin. Gürcüstan yaxşı bilir ki, belə bir addım atsa, daha çox itirən tərəf olacaq. Bununla Gürcüstanın Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətləri soyuyacaq. Hər iki dövlətin Gürcüstan iqtisadiyyatının inkişafında rolunu nəzərə alsaq, rəsmi Tiflis buna getməz. Başqa bir tərəfdən, Gürcüstan layihədən Ermənistanın da istifadəsinə razılıq versə belə, həmin yüklərin Avropaya getməsi üçün əsas razılığı Türkiyə verməlidir. Rəsmi Ankaranın belə razılığı verməsi isə mümkün deyil. Ona görə də bununla bağlı deyilənlər real görünmür. Ermənistan müəyyən spekulyаsiyаlаrlа Gürcüstаnı şаntаj etmək istəyir”.
Vidаdi ORDAHALLI
