Cari ilin əvvəlində ABŞ-da məlum hakimiyyət dəyişiklyindən sonra yeni administrasiya İrana qarşı kifayət qədər sərt mövqe nümayiş etdirir. Hətta məlumatlar gəzir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp artıq İrana qarşı hərbi əməliyyatların hazırlanması və icrası barədə göstəriş də verib. Eyni zamanda ABŞ İrana qarşı sanksiyaları daha da sərtləşdirir.
Məhz belə bir vaxtda İranın İnqilab Qvardiyasının rəhbəri Məhəmməd Əli Cəfəri Vaşinqtonun yeni sanksiyalarından sonra Amerikanın Yaxın Şərqdəki hərbi bazalarının raket hücumuna məruz qalacağı ilə hədələyib. O bildirib ki, Amerika regiondakı bazalarının İranın raketlərindən 2 min kilometr uzağa çəkməli olacaq. İndilikdə Amerikanın hərbi bazaları Bəhreyn, İraq, Oman və Əfqanıstanda yerləşir. Onların hər biri İran sərhədlərindən 500 kilometrlik ərazidədir. Cəfəri ABŞ-la müzakirələri rədd edərək, Amerikanın İnqilab Qvardiyasını terror qrupu adlandırdığına görə ABŞ ordusunun da terrorçu olduğunu bildirib: “Bundan sonra biz də ABŞ əsgərlərini İŞİD terrorçularından fərqləndirməyəcəyik, onlara eyni gözlə baxacağıq”. O bəyan edib ki, Amerikanın sanksiyaları Vaşinqtonla Tehran arasında hər bir mümkün əlaqəni yox edəcək.
İranın ali dini lideri Ayətulla Əli Xamneyi ölkəsinin ABŞ tərəfindən qorxudula bilməyəcəyini deyib. O deyib ki, İran möhkəm dayanıb və 2015-ci il nüvə razılığına görə İslam Respublikası hər bir amiranə mövqeyə ciddi reaksiya verəcək. ABŞ da geri çəkilmək niyyətində deyil. Bu ölkənin prezidenti Donald Tramp hətta rəsmi Tehranı Şimali Koreyaya maliyyə yardımı göstərməkdə ittiham edib. ABŞ prezidenti İranı pis oyunçu kimi qiymətləndirdiyini bildirib: “Mən əminəm ki, onlar Şimali Koreyanı maliyyələşdirir, onunla ticarət edirlər. Mən əminəm ki, tamamilə qəbuledilməz olmasına baxmayaraq, onlar hələ də Pxenyanla işlər görməyə davam edirlər”. Tramp, həmçinin, rəsmi Tehranın hərəkətlərinin nüvə sazişinin ruhuna zərbə endirdiyini bildirib. Bundan əlavə, məlumdur ki, Tramp Ağ Evdə yüksək vəzifəli ordu komandirləri ilə görüşündə İran və Şimali Koreya mövzularını müzakirə edib. Prezident görüşdən sonra ordu komandirləri və onların həyat yoldaşları ilə foto çəkilişi zamanı fırtına xəbərdarlığı edib: “Bunun nə anlama gəldiyini bilirsinizmi? Bəlkə də fırtına öncəsi sessizlikdir”. O bildirib ki, ABŞ-ın milli maraqlarını baltalayan bütün güclər çoxdan məhv edilməli idi: “Amma bu işi görmək mənə qalıb”. Tramp bir daha İranın da nüvə silahına sahib olmasına icazə verməyəcəklərini ifadə edib: “İran terroru dəstəkləyir və Yaxın Şərqə xaos ixrac edir. İranın bu təcavüzkarlığına və nüvə silahına olan ehtirasına son qoymalıyıq. İmzaladıqları razılaşmanın tələblərinə riayət etmədilər”.
İran diplomatları ABŞ prezidentinin Tehranın nüvə fəaliyyətlərini məhdudlaşdıran razılıqdan çıxacağını gözlədiklərini bildirir. Avropa hökumətlərinin lobbiciliyini gücləndirməsini istəyən İran rəsmiləri, xüsuslə də razılığın əldə edilməsinə yardım edən Fransa, Britaniya və Almaniyanın Tramp administrasiyasının sazişdən çıxmamasına təsir göstərəcəyinə ümid edir. Tehran Avropa hökumətlərini Vaşinqtonun yeni sanksiyalarına dəstək verməməyə çağırıb. Beynəlxalq müfəttişlər İranın nüvə proqramını məhdudlaşdırmaq tələblərini yerinə yetirdiyini bildirsə də, ABŞ dövlət katibi Reks Tillerson İranın ballistik raket proqramı və Suriya prezidenti Bəşər Əl-Əsədə dəstəyinə toxunaraq deyib ki, İran regional sülh və təhlükəsizliklə bağlı maddələri pozur. Belə vəziyyətdə İran ABŞ-da mümkün müharibəyə ciddi hazırlıq görür. İranın xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərif ABŞ-ın "Newsweek" nəşrinə müsahibəsində bildirib ki, artıq ölkəsi ballistik raketlərinin sərrastlığını artırmaq məqsədilə sınaqlar keçirir. O qeyd edib ki, İranın arsenalındakı ballistik raketlər ölkənin müdafiəsini təmin etmək üçün istehsal olunub və nüvə silahı kimi istifadə üçün tamamilə uyğunsuzdur: "Biz raketlərin sərrastlığını artırmaq məqsədi ilə onları sınaqdan keçirməkdə davam edirik. Raket nüvə silahı kimi istifadə üçün istehsal edilibsə, belə halda sərrastlığa gərək yoxdur. İranın sahib olduğu ballistik raketlər qeyri-nüvə başlıqların quraşdırılması üçün nəzərdə tutulub". Amma İranın ABŞ bazalarına raket zərbəsi endircəyini bəyan etməsindən sonra vəziyyət daha da gərginləşib. Bundan başqa, İran Rusiyadan da yeni silahlar alır. Rusiya Federasiya Şurasının senatoru Viktor Ozerov bildirir ki, Donald Trampın İranla nüvə razılaşmasından imtinası Rusiyanın Tehrana hərbi təyyarələr, raket sistemləri kimi silahların tədarükü ilə bağlı proqramına təsir etməyəcək: “BMT-nin Tehranın öz öhdəliklərini yerinə yetirməsi haqqında qərarı var. Bu bizim İrana silah tədarükü haqqında proqramımıza təsir etməyəcək”.
Tahir TAĞIYEV
