İsmayıl Əhməd: “Bir dinşünas, bir azərbaycanlı, bir insan kimi ermənilərin zəbt etdikləri torpaqlarımızda kilsə tikməsinin əleyhinəyəm” Arifə Şükürova: “Ermənilərin Cəbrayılda kilsə tikməsi qanunsuzluqdur və beynəlxaq aləm buna reaksiya verməlidir”
Ermənilərin qəsb etdiyi və hazırda da işğal altında saxladığı Azərbaycan torpaqlarında kilsələr inşa etməsi halları baş verir. Torpaqlarımıza gəlmə olan bir toplumun həyata keçirdiyi bu xoşagəlməz aktlar Azərbaycan tərəfindən kəskin pislənir. Öz məkrli niyyətlərindən əl çəkməyən və torpaqlarımızda saxtakarlıq edən ermənilər Azərbaycanın işğal altında saxladıqları Cəbrayıl rayonunun mərkəzində kilsə açıblar. Bu barədə Ermənistan KİV-i məlumat yayıb.
Məlumatlara görə, iş adamı Qriqor Movsisyanın ianəsi ilə inşa edilən kilsənin açılışına yaxınlıqda yerləşən hərbi hissənin əsgərləri və yepiskop Vrtanes Abraamyan qatılıb. Abraamyan Azərbaycanın işğal altındakı torpaqlarında xristianlığın möhkəmlənməli olduğunu deyib.
Bildirilənə görə, mərasimə separatçı “Qarabağ ordusu” “komandanının müavini”, general-mayor Vardan Balayan və “Yerkrapa” hərbi birləşməsinin üzvləri də qatılıb.
Ermənistan işğal etdiyi Cəbrayıl rayonunun adını indiki mənbələrdə Djrakan kimi qeyd edir. Ermənilərin Azərbaycanın işğal olunmuş Cəbrayıl rayonunda tikdiyi kilsə Müqəddəs Məryəm adlanır.
Düşmənin bu özbaşınalığına, torpağımızda kilsə inşa etməsinə sərt münasibət bildirən Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Mətbuat xidmətinin rəhbəri Hikmət Hacıyev APA-ya açıqlamasında deyib ki, bu, ermənilərin beynəlxalq qurumlar qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəlikləri pozmasıdır: “Ermənistanın Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində mülkiyyəti talan etməsi, təbii sərvətlərin istismarı, Azərbaycan xalqına məxsus maddi-mədəni irsi vəhşicəsinə məhv etməsi və özününküləşdirməsi, uğursuz şəkildə demoqrafik vəziyyəti dəyişməyə cəhd etməsi və digər qanunsuz əməlləri beynəlxalq humanitar hüquq, o cümlədən Cenevrə konvensiyaları ilə üzərinə götürdüyü öhdəliklərinin kobud şəkildə pozulmasıdır”.
O, həmçinin, qeyd edib ki, Ermənistan tərəfindən Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində tarixi alban xristian irsinin və məbədlərinin mənimsənilməsi azmış kimi, ermənilərin heç zaman yaşamadığı işğal olunmuş Cəbrayıl rayonunda kilsə tikməsi qəsdən münaqişəyə dini don geyindirmək, münaqişənin ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərinin vasitəçiliyi ilə mövcud təkliflərə uyğun olaraq həllinə maneə olmaqdır: “Erməni din xadimlərinin bu qanunsuz və dini dəyərlərdən kənar təxribatçı prosesdə xüsusi canfəşanlıq göstərməsi ciddi təəssüf doğurur. Ermənistan və erməni kilsəsi tərəfindən həyata keçirilən bu kimi əməllər beynəlxalq humanitar hüquqa zidd olmaqla bərabər, digər səmavi dinlər kimi, sülhə, başqasının mülkiyyətinə hörmətlə yanaşmağa, insanların həyatına qəsd və digər təcavüzkar əməllərdən kənar durmağa çağıran xristian dininin təməl prinsipləri və müqəddəs İncilin təlimləri ilə bir araya sığmır. Ermənistanın bu təxribatçı əməli də aidiyyəti üzrə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qaldırılacaq”.
Ermənilərin işğal etdikləri Azərbaycan torpağında kilsə inşa etməsini və onun açılışını təntənəli surətdə keçirməsini kəskin pisləyən Azərbaycan dinşünaslarının bildirdiyinə görə, ermənilər bununla işğalçı olduqlarını bir daha sübut etmiş olublar. Dünyanın gözü qarşısında baş verən bu kimi hallara dünya dindarlarının, elə xristian aləminin də sərt münasibət bildirməli olduğunu qeyd edən dinşünaslar hesab edirlər ki, işğal olunmuş ərazidə hər hansı bir dini məbədin tikilməsi şəriətə ziddir və haram sayılır.
Dinşünas İsmayıl Əhməd ermənilərin işğal etdikləri ərazilərimizdən olan Cəbrayıl rayonunun mərkəzində kilsə tikməsini pisləyərək bildirdi ki, tarixən saxtakarlığı özlərinə həyat tərzi seçən ermənilər bu kilsəni inşa etməklə gələcək nəsillərə öz “iz”lərini nişan qoymaq istəyirlər: “Bütün dünya erməni saxtakarlığı haqqında məlumata malikdir. Hamı bilir ki, onlar özlərinə aid olmayan yerlərdə öz “iz”lərini qoyurlar. Bu kilsəni də gələcək nəsillər üçün tikirlər ki, biz burada da “iz” qoymuşuq, kilsəmiz olubsa, biz də olmuşuq. Onların məqəsdi budur. Ümumiyyətlə, ermənilər ibadətlə arası olmayan toplumdur, sadəcə, “iz” qoymaq istəyirlər.
Məsələyə dini nöqteyi-nəzərdən yanaşsaq, istər müsəlmanlıqda, istər xristianlıqda, istər yəhudilkdə, hətta atəşpərəstliyin özündə belə, qəsb olunmuş yerdə dini məbəd - məscid, kilsə və s. tikmək qadağandır. Yəni qəsb olunmuş ona deyirlər ki, hansısa bir ərazidə yaşamağa icazə verilməsin. Qəsb olunmuş yerdə nəinki kilsə tikmək, hətta oradan dəstəmaz üçün su da götürmək haramdır. Əgər o kilsədə ibadət olacaqsa, bütün səmavi dinlərə görə orada ibadət məqbul deyil, o ibadət batildir.
Bir dinşünas, bir azərbaycanlı, bir insan kimi ermənilərin zəbt etdikləri torpaqlarımızda kilsə tikməsinin əleyhinəyəm. Allah evi olanda nə olar, bu, insanlığa sığmayan hərəkətdir”.
Tarixçi-etnoqraf Arifə Şükürovanın sözlərinə görə də ermənilərin işğal altında saxladıqları ərazilərdə kilsə tikməsi həm insanlıq, həm də dini baxımdan düzgün deyil. A.Şükürova qeyd etdi ki, kilsə tikməklə özlərini ifşa edən ermənilər bununla heç nəyə nail ola bilməyəcəklər: “Ermənilərin Cəbrayılda kilsə tikməsini pisləyirəm. Bu, insanlığa sığmayan bir haldır. Əvvəlcə torpaqlarımızı işğal etdilər, sonra saxtalaşdırılması mümkün olmayan tarixi abidələrimizi dağıtdılar, bir sıra abidələri isə erməniləşdirməyə başladılar. Qarabağ ərazisində olan alban məbədlərini öz adlarına çıxmaqla, məscidləri yerlə-yeksan etməklə kifayətlənməyib, indi də o ərazilərdə erməni kilsələri inşa edirlər. Onlar düşünmürlər ki, saxtakarlığın ömrü uzun ola bilməz. Torpaqlarımız işğaldan azad edildikdən sonra o yerlər yenidən özümüzə qaytarılacaq. Ermənilər nə qədər kilsə tiksə də, məscidləri dağıtsa da, heç nəyə nail ola bilməyəcəklər. Onların bu qanunsuz əməlləri nə vaxtsa öz cavabını alacaq. Separatçı, işğalçı xislətinə malik olan ermənilər tarixən onun-bunun qoltuğunda yaşayıb və sığınacaq aldıqları dövlətlərin də hamısı onları öz ərazilərindən qovublar. Hesab edirəm ki, ermənilərin Cəbrayılda kilsə tikməsi qanunsuzluqdur və beynəlxaq aləm buna reaksiya verməlidir. Hətta dünyanın din xadimləri də bu mənzərəni kənardan izləməli deyil”.
A.Şükürova hesab edir ki, işğal etdikləri torpaqlarda “erməni izi” qoymaq istəyən işğalçı toplumun bütün səmavi dinlərə, beynəlxalq konvensiyalara zidd əməllərinə son qoyulmalıdır.
İradə SARIYEVA
