Yeganə Hacıyeva: “Çünki ermənilər biləcək ki, onların tələb etdiyi status yalnız Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində mümkün ola bilər”
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Avropa İttifaqının Brüsseldə akkreditə olunmuş səfirlərinin daxil olduğu Avropa İttifaqı Şurasının Siyasi və Təhlükəsizlik Komitəsinin nümayəndə heyətini qəbul edərkən Dağlıq Qarabağ probleminin nizama salınması ilə bağlı Avropa Birliyindən gözləntilərini ifadə etdi:
“Bizə belə gəlir ki, Ermənistan danışıqlar prosesinə qayıdır və bu olduqca vacib məsələdir. Onların danışıqları boykot etmək siyasəti, birincisi, ağılsız, ikincisi isə səmərəsiz idi. Bildiyimə görə, Ermənistan rəhbərliyinə müxtəlif mənbələrdən, o cümlədən Avropadan mesajlar verilib ki, bu ölkə özünü belə apara bilməz. Onlar əraziləri işğal etməklə yanaşı, etnik təmizləmə aparıb və işğal olunmuş əraziləri viran ediblər. Bütün bunlardan sonra onlar danışıqların bərpası üçün hələ şərtlər də irəli sürürlər. Ancaq bu gün hesab edirəm ki, danışıqlar formatı bərpa olunmaqdadır. Bir neçə gündən sonra mən ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədr dövlətlərinin səfirləri ilə görüşəcəyəm və biz gələcək danışıqları, habelə prezidentlər səviyyəsində mümkün görüşü müzakirə edəcəyik. Münaqişəyə yanaşma məsələsinə gəldikdə, xüsusilə də Şərq Tərəfdaşlığı Zirvə görüşü zamanı bizim gözləntimiz ondan ibarətdir ki, postsovet məkanında mövcud olan bütün münaqişələrə münasibətdə Avropa Komissiyası tərəfindən vahid yanaşma nümayiş etdirilsin. Əks təqdirdə, biz haqlı olaraq bunu ikili standartlar yanaşması kimi qəbul edəcəyik. Bu səbəbdən, Dağlıq Qarabağla bağlı yekun bəyannamənin mətnində ərazi bütövlüyünə dair məsələnin aydın ifadə olunması çox vacibdir. Ümumilikdə isə bütün beynəlxalq formatlarda belə məsələlər müzakirə edilərkən bizim mövqeyimiz ondan ibarətdir ki, bütün münaqişələrlə bağlı vahid yanaşma olmalıdır. Bütün ölkələrin ərazi bütövlüyü məsələsinə gəldikdə, biz hər bir dövlətin ərazi bütövlüyünü tanıyırıq və bu mövqe tərəfimizdən BMT Baş Assambleyasında və Avropa Şurasında keçirilən səsvermələrdə açıq ifadə olunur. Bu bizim üçün sual deyil, biz istənilən ölkənin ərazi bütövlüyünə hörmətlə yanaşırıq. Bundan əlavə, hesab edirik ki, ölkənin rəhbərliyinin və xalqının razılığı olmadan onun sərhədləri dəyişdirilə bilməz. Bu gün biz İspaniyada və İraqda nələrin baş verdiyini görürük və nəhayət ki, beynəlxalq ictimaiyyət separatizmlə bağlı məsələlərə daha çox diqqət ayırmağa başlayır. Çünki separatizm böyük təhlükədir. Hesab edirəm ki, ərazi bütövlüyü və öz müqəddəratının təyin edilməsi arasında tarazlığı müəyyən etmək çox asandır. Helsinki Yekun Aktına nəzər salsaq görərik ki, burada hər şey aydın ifadə olunub. Ermənistan isə hər iki prinsipin bərabər hüquqa malik olduğunu iddia edərək, ictimai rəyi manipulyasiya etməyə çalışır. Öz müqəddəratının müəyyən edilməsi ərazi bütövlüyünü pozmamalıdır. Dağlıq Qarabağın gələcəyi məsələsinə gəldikdə isə, bizim mövqeyimiz hər zaman ondan ibarət olub ki, gələcəkdə azərbaycanlılar Dağlıq Qarabağa, öz əzəli torpaqlarına geri dönməli, ermənilər isə onlarla birlikdə Dağlıq Qarabağda yaşamalıdırlar”.
Azərbaycan Prezidenti ərazi bütövlüyü ilə bağlı məsələnin yekun qətnamə sənədlərinə salınmasına nail olsa, Dağlıq Qarabağ probleminin həllində hansı yeniliklər baş verə bilər?
Politoloq Yeganə Hacıyeva qəzetimizə bildirdi ki, ərazi bütövlüyü ilə bağlı müddəa olduqca prinsipialdır: “Azərbaycan bunu daim tələb edir. Bu tələbdə biz haqlıyıq, çünki Helsinki Aktına görə, ərazi bütövlüyü öndə gələn faktordur. Ermənilər isə məsələni bir qədər fərqli qoyur. Onlar hesab edir ki, xalqların öz müqəddəratını təyin etmə hüququ ərazi bütövlüyündən önə keçə bilər. Xüsusilə də İraq və İspaniyada baş verən hadisələrdən sonra erməni təbliğatı dünya düzəni üçün yeni yanaşmanın vacib olduğunu önə çəkir. Onlar hesab edirlər ki, İraq və İspaniya hadisələri ərazi bütövlüyünün önəmli olmadığını göstərdi. Ancaq bilməlidirlər ki, onların əsaslandığı hadisələr sivil dünya tərəfindən separatizm kimi dəyərləndirilir. Təəssüflər olsun ki, Avropa ölkələri ərazi bütövlüyü məsələsinə də ikili standartlarla yanaşır. Məsələn, Ukrayna ilə biz faktiki olaraq eyni taleyi bölüşürük. Ancaq onlarla bağlı qəbul edilən bütün sənədlərdə ərazi bütövlüyü prinsipi xüsusi olaraq qabardılır. Bu baxımdan da ölkə başçısının ifadə etdiyi gözlənti bizim üçün olduqca önəmlidir və haqlı olaraq səfirlərin diqqətinə çatdırılıb. Bu müddəa mütləq mənada Azərbaycanla əməkdaşlıqda maraqlı olan Avropanın “Şərq Tərəfdaşlığı” proqramı çərçivəsində keçiriləcək tədbirlərin yekun qətnaməsinə salınmalıdır. Hesab edirəm ki, bunun Dağlıq Qarabağla bağlı gələcək proseslərə müsbət təsiri olacaq. Çünki ermənilər biləcək ki, onların tələb etdiyi status yalnız Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində mümkün ola bilər. Buna da Azərbaycan Prezidenti səviyyəsində münasibət bildirilib. İlham Əliyev deyib ki, Dağlıq Qarabağa Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində ən yüksək muxtariyyət verilə bilər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
