İşğalçı Ermənistan ordusunda nizamnamədən kənar halların gedərək artması, digər cinayətlərin sayının çoxalması onun döyüş və qeyri-döyüş şəraitində daha çox itkilərlə üzləşməsinə gətirib çıxarmaqdadır. Artıq bu məsələ erməni cəmiyyətində ciddi narazılığa yol açıb, hakimiyyət, eləcə də ordu rəhbərliyinə ünvanlanan ittihamlar kəskin şəkildə artıb. Amma buna rəğmən, ordudakı neqativ halların qarşısını almaq müşkül məsələyə çevrilib.
Təkcə rəsmi rəqəmlərin özü belə itkilərin sayının kifayət qədər yüksək olduğunu göstərir. Açıqlanan rəsmi rəqəmlərdən belə bəlli olur ki, Ermənistan Silahlı Qüvvələrində bu ilin 9 ayı ərzində 45 ölüm hadisəsi qeydə alınıb. Bildirilir ki, ölüm hallarının 19-u Ermənistan ərazisində, 26-sı isə Qarabağda baş verib. Ölümlərin 4-ü qətl, 8-i intihar, 5-i qəza, 20-si atəşkəsin pozulması, səhlənkarlıq nəticəsində baş verib. Təhlükəsizlik qaydalarının pozulması səbəbindən isə 2 nəfər ölüb. Digər hərbçilərin ölüm səbəbi hələ ki, müəyyənləşməyib. Amma qeyr- rəsmi rəqəmlərdə itkilərin sayının 100-ü çoxdan keçdiyi bildirilir.
Ermənistan sosial şəbəkələrində yayılan məlumatlardan isə belə bəlli olur ki, orduda vəziyyət getdikcə pisləşir. Qeyd edilir ki, Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərindəki Ermənistan ordusunun dislokasiya olunan hərbi hissələrində Dağlıq Qarabağdan olan ermənilərlə Ermənistandan çağırılan hərbçilər arasında gərgin münasibətlər nəticəsində qanlı insidentlərin baş verməsi adi hala çevrilib. O da xüsusi olaraq qeyd edilir ki, Ermənistandan hərbi xidmətə çağırılan və zorla Qarabağ ərazisinə göndərilən hərbçilər tərəfindən vəzifə səlahiyyətlərinin aşılması və nizamnamədənkənar münasibətlər zəminində baş verən hadisələr zamanı mənəvi və fiziki işgəncələrə dözməyən Qarabağ ermənilərindən olan hərbçilər son çıxış yolunu silaha əl atmaqla ya özünə, ya da onu incidənə xəsarət yetirməkdə görür. Elə bu günlərdə baş verən daha bir qanlı insident nəticəsində ermənistanlı hərbi qulluqçu yaralanıb. Xocavənd rayonu ərazisində işğalçı ordunun postlarından birində şəxsi heyət arasında baş verən dava zamanı post başçısı, əslən Ermənistanın Dilican rayonundan olan 1998-ci il təvəllüdlü Seyran Sarkisyan əslən Qarabağ ermənisi olan xidmət yoldaşı tərəfindən açılan atəşlə başından yaralanıb. Sarkisyan hospitala aparılarkən yolda keçinib.
Ümumiyyətlə, qeyri-döyüş şəraitində Ermənistan ordusunda xəsarət alanların sayı çoxalıb. Məsələn, bir neçə gün öncə işğal olunmuş ərazilərdə yerləşən hərbi hissələrdən birində texnikaya qulluq zamanı Lernik Movsesyan adlı əsgər guya üzərinə silah-sursat yeşiyinin düşməsi nəticəsində xəsarət alıb. Hospitala çatdırılan hərbi qulluqçunun valideynləri isə onun məhz döyüldüyü üçün xəstəxanaya düşdüyünü iddia edir. Başqa bir hadisənin döyüş mövqeyində, guya tonqala atılan patronun partlaması zamanı baş verdiyi bildirilir. Hadisə zamanı sol dizindən və əlindən xəsarət alan əsgər Tiqran Sarkisyan tibb məntəqəsinə yerləşdirilib. Növbəti hadisə hərbi texnikaya qulluq zamanı təhlükəsizlik qaydalarının pozulması nəticəsində baş verib. Hadisə zamanı müqavilə əsasında xidmət edən hərbi qulluqçu Burgen Mnasakanyanın ayağı bud nahiyəsindən qırılıb. Onun da təcili olaraq hospitala təxliyə edildiyi bildirilir. Sonuncu hadisə isə oktyabrın 3-də səhər saatlarında artilleriya alayına məxsus “Zil” markalı avtomobilin aşması nəticəsində baş verib. Belə ki, yanacaq-sürtkü materialları anbarında növbəni dəyişən şəxsi heyəti daşıyan avtomobilin sürücüsünün idarəetməni itirməsi səbəbindən qəza baş verib. Nəticədə ən azı üç erməni hərbçisi müxtəlif dərəcəli ciddi bədən xəsarətləri alıb. Qəza törədən köhnə “Zil” markalı yük maşınının yola çıxarkən nasaz vəziyyətdə olduğu bildirilir.
O da bildirilir ki, ordu rəhbərliyinin laqeyd münasibəti belə bir acınacaqlı vəziyytəin yaranmasına səbəb olub. Bunu ifşa edənlər isə ordu rəhbərliyi tərəfindən cəzalandırılır. Məsələn, Ermənistan silahlı qüvvələrinin Madagizdə yerləşən hərbi hissəsinin zabiti kapitan Edik Poqosyan xidmətdə rastlaşdığı problemlər, Ermənistan ordusunda olan cinayətlər, yüksək vəzifəli hərbçilərin özbaşınalığı haqqında sosial şəbəkələrdə paylaşımlar etdiyinə görə təqiblərə məruz qalıb. Aktiv sosial şəbəkə istifadəçisi olan kapitan Poqosyan xidmət etdiyi hərbi hissədə baş verən mənfi hallar, özbaşınalıqlar və ölüm hadisələri barədə öz fikirlərini bölüşüb. Bundan sonra o, komandanlıq tərəfindən təzyiqlərə məruz qalıb. Haqsızlıqlara dözməyən Ermənistan ordusunun kapitanı çıxış yolunu qaçıb canını qurtarmaqda görüb. Hadisə ilə bağlı kapitan Poqosyan barəsində cinayət işi açılıb və axtarış elan edilib. Ermənistan ordusunun keçmiş əsgəri David Arian isə bildirir ki, orduda sıravi hərbi qulluqçuların vəziyyəti dözülməzdir. Bəzi əsgərlər zabitlərin davranışlarına dözməyərək intihar edir. O qeyd edir ki, övladlarının daha bir ay da xəstəxanada qalması üçün öz əmlakını satan və ya kredit götürən xeyli sayda insan tanıyır: “Hərbi xidmətdəki çətinliklərin öhdəsindən gəlməkdə mənəvi çətinlik çəkən və buna dözməyərək intihar edən insanlar var. Özü də bu yolla ölənlər cəbhədə qarşı tərəfin gülləsindən ölənlərin sayından çoxdur. Alçaldıcı hərəkətlər və göstərilən təzyiqlərə görə çoxları damarlarını kəsməyə çalışıb“. Belə halların gedərək çoxalması isə erməni cəmiyyətində narazılığı daha da artırır. Elə bunun nəticəsidir ki, atəşkəs dövründə həlak olan erməni hərbçilərin anaları yenidən Ermənistanda hökumət binasının qarşısında aksiya keçirib.
Etirazçılar övladlarının Ermənistan hakimiyyəti tərəfindən qəsdən öldürüldüyünü bildiriblər. Etiraz edən əsgər analarından biri qeyd edib: "Biz uşaqlarımızın qanını yerdə qoymayacağıq. Onlar buna görə cavab verməlidir". Amma ordu rəhbərliyi belə aksiyaları polisin gücü ilə dağıtmağa son günlərdə daha çox üstünlük verir. Erməni mediası isə yazır ki, bu gedişlə orduda xidmət etməyə əsgər tapılmayacaq.
Nahid SALAYEV
