İndiki Ermənistanın ayaqda qalmasında önəmli rol oynayan tərəflərdən birinin də erməni diasporu olması heç kimə sirr deyil. İndiyə qədər Ermənistana diaspor və lobbi qüvvələri tərəfindən milyardlarla dollar həcmində yardım edilib. Həmçinin, bir çox təşkilat və dövlətlərin də Ermənistana yardım ayırmasında diaspor qüvvələrinin rolunun kifayət qədər yüksək olması məlum həqiqətdir.
Amma son dövrlərdə rəsmi İrəvanla diaspor qüvvələri arasında ciddi ziddiyyətlərin olması da özünü qabarıq surətdə büruzə verir. Bu bir neçə səbəblə əlaqələndirilir. Əvvəla, erməni lobbisinin aparıcı qüvvələri Qərb ölkələrində məskunlaşıb. İndiki şəraitdə Ermənistnın Rusiyanın forpostu olması və Moskvadan gələn sifarişlər əsasında hərəkət etməsi Qərbdəki erməni lobbisinin və onlara yardım edən Qərb hökumətlərinin marağına cavab vermir.
Digər tərəfdən, diasporun ayırdığı maliyyə yardımlarının böyük hissəsinin Serj Sarkisyan və komandası tərəfindən mənimsənilməsi ciddi narazılıqla qarşılanır. ABŞ-da yaşayan erməni iş adamı Zare Palyan bildirir ki, bütün bunlara görə erməni diasporunun Ermənistan hökumətinə inamı sıfıra bərabərdir: “Erməni diasporu hər şeyi bilir. Hökumət oğurlayır, ədalətsizlik bütün ölkəni bürüyüb, məhkəmələr yox həddindədir. Əgər sənin bu ölkədə problemin varsa, onu heç cür həll etmək mümkün deyil. Mənim Ermənistanda biznes layihələrim var idi, amma onların hamısını məndən alıblar. Məhkəmələr haradadır?”. Bir daha xatırladaq ki, erməni diasporu Ermənistan və Qarabağın separatçı rejiminə maliyyə yardımı göstərən əsas tərəflərdən biridir. Amma indi diaspor üzvləri israr edir ki, Qərb ölkələrindən gələn maliyyənin böyük hissəsi Serj Sarkisyan və onun yaxın ətrafı tərəfindən mənimsənilir.
Sarkisyan hakimiyyətinin diaspor arasında mövqelərinin zəifləməsi isə onun xalqa qarşı müqavimət gücünü də azaldır. Elə bu fonda da müəyyən müddətdir ki, diaspor artıq Sarkisyanın hakimiyyətdən getməsində maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Qərb ölkələrində Serj Sarkisyana qarşı aparılan güclü siyasi kampaniyanın genişlənməsi də bu mənada təsadüfi sayılmır. Bu bir daha göstərir ki, hazırda erməni diasporunun başlıca tələbi Serj Sarkisyanın hakimiyyətdən getməsidir. Hakimiyyətin isə bu tələblərə uzun müddət müqavimət göstərməsi üçün resursları yoxdur. Digər tərəfdən, diasporun diqqət mərkəzində saxladığı məqamlardan biri də Ermənistan daxilində Sarksiyana qarşı çıxan qüvvələrlə işbirlyini genişləndirməkdir. Bu xüsusda sabiq prezident Levon Ter-Petrosyanın rəhbəlrik etdiyi qüvvələrlə diaspor arasında əlaqələrin daha da genişlənməsi gözlənir. Bu sıraya müxaliftəin yeni qüvvəsi kimi meydana çıxan “Erkir Tsirani” partiyası da aid edilir. Ermənistanda gedərək özünə daha çox tərəfdar toplayan “Erkir Tsirani” partiyasının sədri Zarui Postancyan isə prezident Serj Sarkisyanı cinayətkar adlandırır, ona qarşı sərt mövqeyi ilə seçilir.
Xatırladaq ki, bu günlərdə də o, Sarksiyana qarış sərt açıqlamalar verib. 2018-ci ildə gözlənilən siyasi dəyişikliklərdən danışan siyasətçi Zarui Postancyanın fikrincə, gələn il Serj Sarkisyan ölkənin baş naziri olmamalıdır. Partiya sədrinin sözlərinə görə, Serj Sarkisyanın yeri baş nazir kürsüsü deyil, müttəhimlər kürsüsüdür: “Onun əsl yeri islah əmək düşərgəsidir. Serj Sarkisyan oğru və canidir. Ölkəni talayıb xaricə daşıdığı pulları ətrafındakı adamlarla bölüşdürür”. Zarui Postancyan nəzərə çatdırıb ki, Sarkisyanın bütün cinayətlərini sübuta yetirən faktlar sənədlər əsasında toplanıb və yaxın vaxtlarda mətbuata təqdim ediləcək. Sarkisyana qarşı fəaliyyətində “Erkir Tsirani” partiyasına diaspor qüvvələrinin də lazımi yardımlar edəcəyi gözlənir. Bundan başqa, məlumdur ki, illərdir dərin iqtisadi böhrandan çıxış yolu tapa bilməyən Ermənistanda miqrasiya əsas problem olaraq qalır. Əvvəllər vətəndaşlar xaricə yalnız iş tapmaq üçün gedirdisə, hazırda işğalçı ölkəni birdəfəlik tərk edənlərin sayı kəskin şəkildə artıb. Belələri də xaricdə özlərinə yer etdikdən sonra Sarksiyana qarşı çıxan əsas qüvvələr sırasında yer alır. Digər tərəfdən sosioloqlar bildirir ki, miqrasiyanın artması Ermənistana mənfi nəticələr gətirir. Çünki ölkəni sosial vəziyyəti ağır olanlarla yanaşı, iş adamları da tərk edir. Onları narahat edən əsas problem qanunsuzluq, anarxiya, rüşvət və korrupsiyadır. Məhz bu səbəbdən ölkə daxilində də Sarkisyan hakimiyyətinə qarşı güclü müxalfiət formalaşır. Onlara diaspor qüvvələri tərəfindən edilən yardımlar isə Sarksiyanın mövqelərini daha da zəiflədir.
Tahir TAĞIYEV
