Azərbaycan Qafqazın qoynunda sülh, tolerantlıq, birgəyaşayışın ideal modelinə, nümunəsinə sahib olan bir dövlət olaraq bütün dünyada tanınır, qəbul edilir. Zəngin tarixi keçmişə malik olan Azərbaycan qədim zamanlardan sınırlarından kənarda olan dövlətlərin, xalqların marağını cəlb edib. Tarixi İpək Yolunun üstündə yerləşən məmləkətimizə səyyahlar, tacirlər, rəssamlar, elm adamları, şairlər həmişə maraq göstərib. Öz ölkələrinə qayıtdıqdan sonra ölkəmizi, xalqımızı ağızdolusu tərifləyib, qonaqpərvərliyimizi, hörmət-izzətimizi qələmə alıblar.
Sevindirici haldır ki, bu ənənə indi də davam edir. Ölkəmiz çoxmillətli bir dövlətdir və burada müxtəlif dinlər, mədəniyyətlər qovuşub. Gizlin deyil ki, Azərbaycan o dövlətlərdəndir ki, burada heç zaman milli, dini zəmində təlatüm yaşanmayıb və yaşanmır da. Bunun gələcəkdə də belə olacağına inanırıq. Azərbaycan dövləti sülhü, barışı dəstəkləyir və qonşu dövlətlərlə, tərəfdaş ölkələrlə həm siyasi, həm iqtisadi, həm humanitar-mədəni sahədə yaxından əməkdaşlıq edir.
Azərbaycanda hökm sürən tolerant, multikulturalizm mühiti dünyanın nəzərində çox aydın görünür və ölkəmizi sevməyən, qısqanan kəsimlər belə burada saf mühitin olduğunu etiraf etməyə məcbur olur.
Xarici ekspertlər, beynəlxalq qurumlar, tərəfdaş təşkilatlar ölkəmizin tolerantlıq ənənələrinin dünya miqyasında təbliğ edilməsinə hər zaman stimul verib.
Söz yox ki, bu işdə Azərbaycanın ən böyük təkanverici qüvvəsi Heydər Əliyev Fondu olub. Fondun xətti ilə dünyanın bir neçə ölkəsində bu qəbildən silsilə tədbirlər keçirilib.
Vurğulayaq ki, xeyli müddət əvvəl Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, millət vəkili, UNESCO və İSESCO-nun xoşməramlı səfiri, ölkəmizin birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə Parisdə "Dini tolerantlıq: Azərbaycanda birgə yaşamaq mədəniyyəti" mövzusunda keçirilən konfrans multikulturalizmin bu və ya digər formada sıxışdırıldığı Avropanın gələcəyində onun əhəmiyyətini göstərirdi. Mehriban Əliyevanın "Ekstremizm və terrorçuluğa qətiyyətlə yox deməklə biz cəmiyyətlərimizdə dözümlülük, sülhsevərlik, tolerantlıq dəyərlərinin təbliğinə geniş fikir verməliyik... Ayrı-seçkilik, ksenofobiya, islamofobiya, antisemitizm kimi təhlükəli amillər bəşəriyyət tarixində sivilizasiyaların və xalqların fəlakətinə səbəb olub. Dərin multikulturalizm köklərinə malik ölkə kimi, Azərbaycan qlobal arenada bu dəyərlərin təşviqi üçün vacib rolunu oynamağa hazırdır" səslənişi, mesajı Avropanı sanki oyatdı. Onlara aydın oldu ki, multikulturalizm bu gün Azərbaycanda gedən demokratik proseslərin ayrılmaz tərkib hissəsidir. Ekspertlər vurğulayır ki, bu çərçivədə keçirilən tədbirlər ölkəmizdə multikultural təhlükəsizliyin intellektual göstəricilərinin artıq formalaşdığını təsdiqləyir.
"BMT Sivilizasiyalar Alyansının VII Qlobal Forumu"nun Azərbaycanda keçirilməsi, bura prezidentlər səviyyəsində yüksək səviyyəli qonaqların qatılması Azərbaycanın dünyadakı imicini daha da möhkəmlətdi.
Məlum olduğu kimi, bu il BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının Bakıda keçirilən 7-ci Qlobal Forumu dünya ölkələrinin Azərbaycandakı multikultural mühitə olan münasibətinin real ifadəsidir. Məlumdur ki, digər tərəfdən, bu, Azərbaycanda multikultural təhlükəsizliyin təmin olunmasına sistemli yanaşmanın mövcudluğundan xəbər verir. 2016-cı il aprelin 25-27-də Azərbaycan Respublikasının ev sahibliyi ilə Bakı şəhərində BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının 7-ci Qlobal Forumu "İnklüziv cəmiyyətlərdə birgəyaşayış: çağırış və məqsəd" adı altında keçirildi.
Bəllidir ki, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının mədəniyyətlər və dinlərarası dialoq, sivilizasiyalar arasında hörmət və qarşılıqlı anlaşmanın təşviq edilməsi kimi ali məqsəd və məramlarına uyğun olaraq, 7-ci Bakı Qlobal Forumunun keçirilməsində məqsəd BMT-nin sülh və təhlükəsizlik, insan hüquqları və inkişafa dair təməl prinsipləri əsasında inklüziv cəmiyyətlərdə birgəyaşayış modellərinin müzakirəsi və həll yollarının müəyyən edilməsi idi.
Qeyd edək ki, 7-ci Bakı Qlobal Forumunda dünyanın 147 ölkəsindən 4000-dən artıq nümayəndə iştirak etdi. Forumda BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının Dostları Qrupuna daxil olan ölkələrin dövlət və hökumət başçıları, xarici işlər nazirləri və digər yüksək səviyyəli hökumət rəsmiləri, beynəlxalq təşkilatların rəhbər heyətləri, dini liderlər, müxtəlif sahələr üzrə ekspertlər, qeyri-hökumət və vətəndaş cəmiyyəti, biznes dairələri və kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri təmsil olundu. Tədbir geniş şəkildə 117 nəfər xarici və yerli media tərəfindən işıqlandırıldı.
Məlumdur ki, inklüziv cəmiyyətlərin qurulması və inkişaf etdirilməsində gənclərin xüsusi rolunu nəzərə alaraq, BMT Sivilizasiyalar Alyansı tərəfindən aparılan beynəlxalq müsabiqə nəticəsində 6000 gənc arasından seçilmiş dünyanın müxtəlif ölkələrini təmsil edən 150 gəncin iştirakı ilə 25 aprel tarixində BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının Gənclər Tədbiri keçirildi.
Məlum olduğu kimi, Forumda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı üzrə ali nümayəndəsi Nasir Əbdüləziz Əl-Nasir, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və İspaniyanın xarici işlər naziri Joze Manuel Qarsiya-Marqallo çıxış etdi və BMT-nin baş katibi Pan Gi Mun tədbir iştirakçılarına videomüraciət edərək Forumun işinə uğurlar arzuladı və ev sahibi olaraq, Azərbaycana təşəkkürünü ifadə etdi.
Forumun rəsmi açılış mərasimində çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev "BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının VII Qlobal Forumuna Bakının ev sahibliyi etməsi təsadüfi deyil. Çünki tolerantlığın məkanı, multikultural dəyərlərə sadiq olan müstəqil Azərbaycan mədəniyyətlərin dialoqunun inkişafına, mədəni müxtəlifliyin qorunub saxlanmasına və sivilizasiyalar arasındakı qarşılıqlı münasibətlərin tənzimlənməsinə yönələn mühüm layihələrin reallaşdırılması, mötəbər forumların keçirilməsi sahəsində zəngin təcrübəyə malikdir" - deyə bildirib. Ölkə başçısının çıxışı dünyaya bir mesaj oldu.
Onu da qeyd edək ki, Forumun yekununda bəyanat qəbul olundu. Bəyanatda Forumun mövzusunun BMT-nin bütün Davamlı İnkişaf Məqsədlərinə, o cümlədən Alyansın gənclər, təhsil, media və miqrasiya kimi təməl fəaliyyət istiqamətlərinə əsaslı töhfəsi qeyd olunaraq, 7-ci Qlobal Forumun keçirilməsinə görə Azərbaycan hökumətinə və xalqına, xüsusilə Bakı şəhərinə təşəkkür ifadə olundu.
Bəyanatda qeyd olunduğu kimi, 7-ci Bakı Qlobal Forumu inklüziv cəmiyyətlərdə birgəyaşayış üzrə qabaqcıl təcrübələrin mübadiləsi, sülh, universal insan hüquqları və davamlı inkişafın təşviq edilməsi və təhdidlərə, xüsusilə terrorizm üçün münbit rol oynayan zorakı ekstremizmin yayılmasına qarşı həll yollarının tapılması üçün BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının qlobal platforma kimi rolunun vurğulanması baxımından qarşısına qoyduğu məqsədlərə nail oldu. BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının 7-ci Qlobal Forumuna ev sahibliyi edərək, Azərbaycan Respublikası xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinin beynəlxalq səviyyədə mədəniyyətlərarası və dinlərarası dialoqun, mədəniyyətlər və sivilizasiyalar arasında qarşılıqlı anlaşma və hörmətin təşviqi, bu sahədə malik olduğu çoxəsrlik təcrübəni paylaşmaq, beynəlxalq ictimaiyyətin sözügedən məsələdə səylərini hərtərəfli dəstəkləməkdən ibarət olduğunu bir daha təsbit etdi.
Belə mötəbər tədbirin Azərbaycanda keçirilməsi sübut etdi ki, ölkəmiz demokratik prinsiplərə söykənən, sivil, mültikulturalizmin ən böyük inkişaf etdiyi, tolerantlığın mövcud olduğu bir məkandır. Beynəlxalq qurumların rəhbərləri, nüfuzlu siyasətçilər, ekspertlər tədbir boyu vurğuladılar ki, Azərbaycan bu cür forumlara ev sahibliyi etməklə dünyada etibarlı tərəfdaş imici formalaşdırıb.
Qeyd edək ki, qlobal dünyada baş verən hadisələrin məhz Azərbaycanda baş tutan platformada müzakirə edilməsi ölkəmizin beynəlxalq aləmdə nüfuzunu xeyli artırmış oldu. Azərbaycan bu gün dünyaya sülh çağırışı edən bir ölkədir və bütün dünyaya bunu göstərir. Azərbaycan dünya üçün çox vacib ideyaların yarandığı bir məkandır.
BMT Sivilizasiyalar Alyansının VII Qlobal Forumu ölkəmizdə uğurla keçdi və məlumdur ki, Azərbaycan multikulturalizmi dünyada mütərəqqi model kimi qəbul olunur. Özünəməxsus milli və yüksək humanist ənənələrə malik olan Azərbaycan həm də multikulturalizm prinsiplərini dünyada yayan nadir ölkələrdəndir. Ölkəmizdə bu sahədə bərqərar olan münasibətlər təsdiq edir ki, multikulturalizm xalqımızın tarix boyu formalaşan milli keyfiyyətidir və bütün dövrlərdə cəmiyyətin yaşam tərzi olub. Bu gün isə reallıq odur ki, artıq multikulturalizmin Azərbaycan modeli formalaşıb və bu, mükəmməl örnək kimi ölkəmizdəki çoxsaylı fərqli etnik qrupların sülh şəraitində yaşamasına, bərabərhüquqlu fəaliyyətinə tam zəmin yaradır.
Multikulturalizm bu gün dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindəndir. Təbii ki, biz bunu milli dövlətçiliyimizin böyük uğuru, tarixi-mənəvi irsin və etnik-mədəni müxtəlifliyin qorunması kimi qiymətləndirir, multikulturalist ənənələrə söykənən ictimai münasibətlərin təbliğini, eləcə də təşviq edilməsini fəaliyyətimizin başlıca istiqamətlərindən biri hesab edirik. Dünya artıq bizim mühiti, buradakı millətlərarası tolerantlığın, formalaşmış, inkişaf etmiş multikultural ənənənin təntənəsini çox aydın şəkildə görür. Azərbaycan dövləti, Azərbaycan cəmiyyəti multikulturalizmin inkişaf etdirilməsi istiqamətində əldə edilən nailiyyətlər və görülən işlər baxımından böyük uğurlar əldə edib. Dünyada o da aydın görünür ki, xalqlararası, mədəniyyətlərarası, dinlərarası dostluq modeli Azərbaycandan dünyaya ixrac edilən bir tərzdir, bir töhfədir.
Bu gün dünyada mükəmməl örnək, təkmil model kimi qəbul edilib öyrənilən Azərbaycan multikulturalizmi və tolerantlığı prinsiplərinin mayası azərbaycançılıq ideyasından qaynaqlanır. Bizim ölkəmiz digər ölkələrə yaxşı mənada örnək göstərilir. Bu da beynəlxalq aləmdə ölkəmizin, xalqımızın uğurudur.
İradə SARIYEVA
Yazı Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçirdiyi müsabiqəyə təqdim edilir.