"Onlar ölkənin inkişafı ilə bağlı təkliflər irəli sürə bilmir"
Ötən həftənin sonu Milli Şura adlanan qurum özünün növbəti aksiyasını keçirdi. Sentyabrın 26-da Konstitusiyaya əlavə və dəyişikliklər məqsədilə keçiriləcək referenduma etiraz əlaməti olaraq təşkil edilən 11 sentyabr mitinqi bir daha Azərbaycan cəmiyyətinin radikal müxalifəti dəstəkləmədiyini təsdiqləmiş oldu. Hər halda, Əli Kərimlinin mitinqdən əvvəl aksiyada on minlərlə insanın iştirak edəcəyi barədə açıqlamasından fərqli olaraq, Milli Şuranın 11 sentyabr tədbirində məhdud sayda şəxsin iştirakı deyilənləri təsdiqləyir.
Milli Şuranın 11 sentyabr aksiyası bir neçə vacib məqamla yadda qaldı. İlk növbədə 11 sentyabr mitinqi radikalların perspektivinin olmadığını bir daha açıq şəkildə ortaya qoymuş oldu. Mitinq təşkilatçılarının aksiyanın keçirildiyi "Məhsul" stadionunu belə doldura bilməməsi onların hansı sosial bazaya malik olduğunun göstəricisi idi. Aksiyada iştirak edənlərin bir qisminin kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri, eyni zamanda təhlükəsizliyi təmin edən polis əməkdaşları olduğunu nəzərə alsaq, belə qənaətə gəlmək olar ki, sentyabrın 11-də mitinq təşkilatçıları ətrafına cəmi bir neçə min adam toplaya bilib.
11 sentyabr mitinqi radikalların hələ də 1988-90-cı illərin psixologiyasından ayrıla bilmədiyini də təsdiqlədi. Aksiyada yer alan "çayın soyumağına, xalqın soyulmağına qarşıyıq" şüarı bunun bariz nümunəsi idi. Aradan 25 ildən artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq, onlar hələ də çayxana psixologiyasından, ab-havasından uzağa gedə bilməyib. Onların düşüncəsində hələ də çayxanalara yığılıb boş, mənasız müzakirələr aparmaq yer alır. Dünya, siyasi proseslərə yanaşma dəyişsə də, Azərbaycan müxalifəti, onun radikal qanadı hələ də çayxana mühitindən kənara çıxa bilməyib. Bu cür düşüncə tərzi, mübarizə yolu ilə nəyəsə nail olmaq qeyri-mümkündür. Çünki Azərbaycan vətəndaşı artıq daha yeni yanaşma tərzi, sivil mübarizə yolu, seçkilərdə öz gücünü, qüvvəni ortaya qoymaq prinsipini məqbul hesab edir.
Bütövlükdə sonuncu 11 sentyabr mitinqində müxalifət nəsə əldə edə bildimi?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən millət vəkili Aydın Mirzəzadənin fikrincə, müxalifət heç nə əldə edə bilməyib: "Azərbaycanda sentyabrın 26-na təyin edilən referendumla bağlı yalnız Mərkəzi Seçki Komissiyasında qeydiyyatdan keçən təşviqat qrupları təbliğat və ya əks-təbliğat apara bilər. Milli Şuranın mitinqinə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin razılıq verməsi başadüşülən deyil. Bütün hallarda, onların mitinqinə az sayda adam qatılır. Ölkədə beş milyon seçici var, onların bir neçə yüz nəfərinin referenduma "yox" deməsi nəyisə dəyişmir. Azərbaycan demokratik ölkə olduğuna görə vətəndaşların referenduma və orada qoyulan məsələlərin lehinə olması qələbədir. Mitinq iştirakçıları referendumun əleyhinə arqument qoya bilmir. Yəni nəyə görə referendumun əleyhinədirlər, onu əsaslandıra bilmirlər. Bu onu göstərir ki, radikal müxalifət xalqın maraqlarından çıxış edə bilmir. Təcrübə göstərir ki, Konstitusiyaya edilən dəyişikliklərin əleyhinə olan müxalifət sonralar ondan daha çox istifadə edir. Məsələn, onlar 2002-ci ildə də referendumun əleyhinə çıxış edirdilər. Dəyişikliklərdən biri də o idi ki, Azərbaycan vətəndaşları Avropa Məhkəməsinə müraciət edə bilər. Sonralar bundan daha çox müxalifət istifadə etdi. Bu baxımdan müxalifətin addımları məntiqli deyil. Yəni bu gün əleyhinə olduqlarına sabah istinad etmələri məntiqsiz görünür. Onlar ölkənin inkişafı ilə bağlı təkliflər irəli sürə bilmir".
Vidadi ORDAHALLI